كارشناس ارشد جامعه شناسي:

مضرات استفاده از قليان در هاله‌اي از خوش‌باوري مردم پنهان مانده است

يك كارشناس ارشد جامعه شناسي با بيان اينكه مضرات استفاده از قليان در هاله‌اي از خوش‌باوري مردم پنهان مانده است، گفت: قدمت استفاده از قليان در سبد خانوار ايرانيان زمينه تلقي آن را به عنوان يكي از اجزاي ميراث فرهنگي فراهم كرده است.

کد خبر: ۶۴۱۳

چهارشنبه - ۱۹ تير ۱۳۸۷ / July 09, 2008

بهروز سپيد نامه در گفت‌وگو با خبرنگار «شبكه خبر دانشجو» در ايلام، اظهار داشت: قليان يكي از لوازم مصرف تنباكو است كه استعمال آن از ديرباز در جنوب شرقي آسيا و منطقه خاورميانه رواج داشته و در ايران نيز از سال‌هاي گذشته مورد استفاده بوده است.

وی افزود: عامه مردم معتقدند دود ناشي از استعمال تنباكو با گذشتن از تنگ بلورين آب قليان، تصفيه شده و سموم ناشي از آن زدوده مي‌شود، اما پزشكان معتقدند كه خطرات دود قليان خطرناك است و مصرف كنندگان آن را تهديد مي‌كند.

این مدرس دانشگاه تصريح كرد: قدمت استفاده از قليان در سبد خانواده ايرانيان زمينه تلقي آن را به عنوان يكي از اجزاي ميراث فرهنگي فراهم كرده است، به گونه كه باورهاي عامه مصرف آن را به عنوان يك سنت ديرينه مي‌دانند.

سپيد نامه با هشدار اين مطلب كه امروزه سن كشيدن سيگار و قليان به سطح نوجواني كاهش يافته است، افزود: باور نادرست عامه مبني بر بي خطر بودن دود قليان سبب شده تا خانواده‌ها حساسيتي نسبت به مصرف آن توسط فرزندان خواد نداشته باشند، در حالي كه پژوهش‌ها نشان دهنده آن است كه دود قليان حتي براي افرادي كه در معرض آن قرار گرفته اند نيز حامل خطرات بي شماري است.

وي مهم ترين عامل بروز آسيب قليان به حريم خانواده‌ها را جزء ميراث فرهنگي تلقي كردن و گسترش مصرف آن در سفره خانه‌ها و قهوه خانه‌هاي سنتي عنوان و اضافه كرد: وابستگي به قليان زمينه را براي اعتياد به مواد مخدر فراهم مي‌كند.

سپيد نامه با بيان اينكه تكرار مصرف قليان خصوصاً در قهوه خانه‌ها سبب توليد خرده فرهنگ خاصي براي آن شده است، ادامه داد: ناكامي خانواده‌ها و متوليان امر تعليم و تربيت در فرآيند دروني سازي ارزش‌ها و معرفي الگوهاي مناسب رفتاري به نوجوانان و جوانان و دافعه‌هاي موجود در فرآيند اجتماعي شدن افراد از يك سو و جاذبه‌هاي موجود در فضاي قهوه خانه‌هاي سنتي از سوي ديگر، باعث شده است تا اين قهوه خانه‌ها و سفره خانه‌ها به پاتوق تبديل شوند و فضايي را ايجاد كنند كه در آن الزامات هنجاري و كنش‌هاي ارزشمند اجتماعي رنگ ببازد و سبب القاي نوعي آزادي دروغين و خود رهايي كاذب در افراد شود.

اين مدرس دانشگاه با تاكيد بر اين كه جمع كردن قهوه خانه‌هاي سنتي نمي‌‌تواند راهكار مناسبي بري مبارزه با مصرف قليان باشد، مهمترين دليل گسترش وجود اين قهوه خانه‌ها را كاركرد اقتصادي آن دانست و اذعان داشت: هرچند كه وجود اين اماكن سبب ايجاد نوعي اشتغال كاذب شده است، اما برچيدن آنها از يك سو باعث گسترش بيكاري افراد و از سوي ديگر سبب تسري مصرف قليان از حالت متمركز به لايه‌هاي دروني جامعه مي‌شود؛ از اين رو فرهنگ سازي و دروني كردن ارزش‌ها در كنار ارائه شيوه‌هاي مناسب براي غني سازي اوقات فراغت نوجوانان و جوانان، از مهم ترين راهكارهاي موجود در كنترل مصرف قليان است.

وي تاكيد كرد: در تقسيم بندي انحرافات اجتماعي به انحرافات نخستين و دومين یا فردي و اجتماعي، كنترل انحرافات نخستين و فردي بسيار آسان تر از انحرافات دومين و اجتماعي است، زيرا در انحرافات دومين و اجتماعي شاهد تشكيل باند و خرده فرهنگ انحرافي خواهيم بود كه همين امر امكان جدا شدن فرد را از زمينه‌هاي انحرافي تا حدودي دشوار مي‌كند.

سپيد نامه با اشاره به اينكه فضاي قهوه خانه‌ها شرايط يادگيري جرم را مهيا مي‌كند و ديدار جوانان و نوجوانان با عوامل ياد دهنده جرم بيشتر مي‌شود، خاطرنشان كرد: فضاي محفلي سفره خانه‌ها و قهوه خانه‌هاي سنتي، مصرف گروهي قليان، تجمع افراد از گروه‌هاي مختلف از جمله عواملي هستند كه خطر انتقال انحراف جوانان از مراحل اوليه به مراحل ثانويه را گسترش مي‌دهد و اين، زنگ خطري است كه در وهله اول خانواده‌ها و آنگاه مسئولان بايد به آن توجه كنند./انتهاي پيام/