در محضر آيت الله مکارم شيرازي؛

احکام ژلاتين

اگر يقين داشته باشيم كه ژلاتين از ماده حرام و نجس گرفته شده است، هر گاه تغييرات زيادي روي آن داده شده تا به صورت فعلي در آيد حکم استحاله دارد و پاک وحلال است در غير اين صورت استحاله صدق نمي کند و بايد از آن پرهيز کرد.

کد خبر: ۶۴۵۲۹

يکشنبه - ۲۲ فروردين ۱۳۸۹ / April 11, 2010

1- حکم ژلاتيني گرفته شده از حيوانات

ماده كلاژين كه در ساختمان استخوان، زرد پى، رباط، پوست و جلد حيوانات قرار دارد، به خودى خود و در ساختار طبيعى اش داراى پروتئين هاى فراوانى است، كه تحصيل اين پروتئين ها جز با به جوش آوردن آن در آب ممكن نيست.

با حرارت مخصوص و قليايى، يا اسيدى نمودن كلاژين و انجام فعل و انفعالات مختلف، در نهايت اين پروتئين ها تبديل به «ژلاتين» كه يك ماده بدون طعم، بو، رنگ ولى مقوى است مى شود، و پس از تركيب اين ماده با اسانس هاى مختلف ميوه اى، رنگ هاى خوراكى، و شكر به صورت ماده خوراكى در آمده و در ساخت شكلات، كاكائو، شيرينى، بستنى، بيسكويت و مانند آن استفاده مى شود.

در اغلب موارد «ژلاتين» از «كلاژين»هاى موجود در ساختمان بدن گاو يا گوسفند، كه بهترين نوع آن مى باشد، اخذ مى شود، ولى ممكن است اين عمل از ساختمان بدن حيوانات حرام گوشت، يا حيوانات حلال گوشتى كه ذبح شرعى نشده باشند، نيز انجام پذيرد.

با توجه به استحاله شدن كلاژين و تبديل آن به محصول جديدى به نام ژلاتين، و اين كه امروزه اين ماده در اكثر موادّ خوراكى مورد مصرف جهانيان موجود است، آيا فرقى بين حيوانات حلال گوشت، يا حرام گوشت، و ذبح شرعى شده، يا ذبح شرعى نشده وجود دارد؟

جواب: اوّلا: در موارد مشكوك كه نمى دانيد از چه ماده اى گرفته شده، حكم حليت و طهارت است، و جستجو لازم نيست.

ثانياً: اگر يقين داشته باشيد از حيوان حرام گوشت، يا حيواناتى كه ذبح شرعى نشده اند گرفته شده، هرگاه تغييرات زيادى روى آن داده مى شود تا بصورت فعلى درآيد، حكم استحاله را دارد، و پاك و حلال است. در غير اين صورت خوردن آن حرام است; مگر در موارد ضرورت.

2- ژلاتين که از استخوان خوک ساخته شده

حكم ژلاتين كه از استخوان خوك و يا گاو گرفته مى شود چيست؟ لازم به ذكر است بيشتر موادى كه ويتامين دارد و نيز بيشتر داروها در آمريكا و حتى بعضى از شيرينى جات از اين ماده درست مى شود.

جواب: استفاده از آن در موارد ضرورت مانعى ندارد.

3- حکم ژلاتين

ژلاتين ماده اى است كه پس از تأثير اسيد و برخى از مواد شيميايى و طى روند خاصى از استخوان و پوست گاو يا خوك استخراج مى گردد. از نظر نحوه استخراج مى توان استخوان و پوست را به پارچه اى بافته شده از انواع الياف تشبيه نمود كه به طريقى الياف نوع پشم جدا مى گردد اين ماده در صنايع غذايى، دارويى، فيلم سازى و چسب سازى مورد مصرف دارد و در حال حاضر كشورهاى غربى، سازنده اين محصول بوده و بازار مصرف دنيا را پوشش مى دهند:

الف) با توجه به نحوه استخراج ژلاتين از پوست و استخوان آيا مى توان آن را نوعى استحاله دانست؟

ب) از آن جايى كه نياز كشور در حال حاضر از كشورهاى خارجى و عمدتاً غربى تأمين مى گرددو با توجه به نوع ماده اوليه، مصرف آن چه حكمى دارد؟

جواب: الف) در موارد مشكوك كه نمى دانيم از چه ماده اى گرفته شده، حكم حل يت و طهارت است و فحص و جستجو لازم نيست.

ب) اگر يقين داشته باشيم كه از ماده حرام و نجس گرفته شده است، هر گاه تغييرات زيادي روي آن داده شده تا به صورت فعلي در آيد حکم استحاله دارد و پاک و حلال است در غير اين صورت استحاله صدق نمي کند و بايد از آن پرهيز کرد./انتهاي پيام/