بهرام عظیمی در «چهل چراغ»:

لزوم نگاه هنرمندانه به زوایای مختلف واقعه عاشورا /باید به هنرمندان اعتماد کرد

بهرام عظیمی؛ کارگردان مطرح سینمای انیمیشن میهمان یکشنبه شب برنامه تلویزیونی «چهل چراغ» در شبکه سوم سیما بود.

کد خبر: ۶۴۵۹۸۴

دوشنبه - ۲۲ آبان ۱۳۹۶ / November 13, 2017

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو؛ این انیماتور و طراح و کارتونیست در پاسخ به پرسش شهیدی فرد مبنی بر دلیل کم کاری صورت گرفته در موضوعات دینی با فرم انیمیشن، گفت: «آثار مذهبی در ۲۵ سال اخیر در زمینه انیمیشن زیاد ساخته شد و ارگان هایی بودند که همیشه بخش مهمی از سفارش شان آثار مذهبی بود.

البته موقعی گاهی کارگردان‌ها سوژه هایی را انتخاب می‌کنند که بیشتر مذهبی باشد و امکان ساخت بیشتری داشته باشد. با وجود ساخت آثار زیاد مذهبی مخاطبان کمتر آثار درجه یک را به یاد دارند و به جز «شاهزاده روم» که اثر خوبی بود، به ندرت می‌توان اثر انیمیشن خوبی در زمینه مذهبی پیدا کرد.»

کارگردان فیلم «تهران ۱۵۰۰» دلیل اصلی از عدم ماندگاری آثار انیمیشن را فاصله آن‌ها با عنصر جذابیت دانست و گفت: «من به عنوان کارگردان چندان اجازه کار در پرداخت موضوع ندارم و بیشتر فیلمنامه‌های سفارشی از طرف نهاد‌ها به هنرمندان انیمیشن داده می‌شود، اما من به عنوان طراح و کارگردان دوست دارم در آن فیلمنامه دخل و تصرفی صورت بدهم و آن را جذاب‌تر کنم.» وی افزود: «معمولا مدیران خود را مسلمان‌تر و کارشناس‌تر از هنرمندان می‌دانند! برای همین بسیاری از انیمیشن‌ها به لحاظ انتقال قصه چندان جدید نبوده و همان چیزهایی است که قبلا دیده و شنیده ایم.»

بهرام عظیمی تفاوت پرداخت‌های متفاوت در مدیوم‌های مختلف رسانه‌ای را مهم دانست و گفت: «امکان دارد مضمونی از طرف مداحی به شکلی بیان شود و همان موضوع توسط فیلمساز با پرداخت دیگری نشان داده شود. البته اگر یک مداح درجه یک بتواند با فضاسازی مناسب آدم‌های مختلف را در مجالس ذهبی به وجد درآورد، حتما شرایط این را می‌تواند داشته باشد که مشاور یک اثر مذهبی انیمیشن شود و حضورش به هنرمند می‌تواند خیلی کمک کند. در فیلمسازی هم فضاسازی وجود دارد و کارگردان براساس داستان‌های واقعی باید قدرت این را داشته باشند که مردم را به وجد درآورد.»

این کارگردان با تاکید بر دشواربودن ساخت آثار انیمیشن، به شرایط ویژه برای ساخت آثار عاشورایی اشاره داشت و گفت: «برای شخص من سخت است که به عنوان یک مسلمان تن‌ها در ایامی خاصی خود را نشان دهم. نظرم این است که به عنوان یک شیعه باید بتوانم در طول سال خودم را عاشق امام حسین (ع) نشان دهم. نه با مشکی پوشیدن و سینه زدن و گریه کردن بلکه باید بتوانم به عنوان عاشق امام حسین در طول سال در رفتار و اعمالم شکل حسینی را نشان دهم.»

بهرام عظیمی با اشاره به ۲ اثر شناخته شده کمپانی دیزنی درباره «علاء الدین» و «شیرشاه» گفت: «وقتی غربی‌ها می‌خواستند داستان شرقی «علاء الدین» را بسازند، تمام عوامل و انیماتورهای خود را به کشورهای عربی فرستادند. حتی در کمپانی دیزنی یک شخص ایرانی وجود داشت که روی بناهای ایران و مساجد و معماری شرقی کار کرد و ماه‌ها در کشورهای عربی تحقیق کردند و با حسی که از فضاهای واقعی گرفتند و نکته هایی که دریافت کردند، انیمیشن موفق «علاء الدین» را ساختند. انیمیشن «شیرشاه» هم به همین شکل ساخته شد.

این انیمیشن داستان حیوانات جنگل است، اما باز ماه‌ها در کشورهای افریقایی تحقیق کردند و در باغ وحش و کنار حیوانات زندگی کردند و آن‌ها که نتوانستند سفر کنند، حیوانات افریقایی را برایشان به امریکا آوردند و همه این‌ها باعث شناخت بیشتر عوامل کار شد. این خیلی مهم است که من فیلمسازی که می‌خواهم راجع به هر چیزی فیلم بسازم، حس و حال لازم را پیدا کنم و آدم‌ها و فضای داستانم را بشناسم.»

کارگردان آثار موفق تلویزیون با اشاره به حضور کاروان هنرمندان «چهل چراغ» در مراسم پیاده روی اربعین، گفت: «پارسال تیم برگزارکننده جشنواره‌های «چهل چراغ» و «سما» یکسری از هنرمندان را به مراسم اربعین فرستادند. در آن کاروان هنرمندان مختلفی بودند و افرادی که در ساخت آثار هنری نقش مهمی دارند به آن فضا رفتند. من در اولین سفرم شناخت چندانی نداشتم و تن‌ها می‌دانستم می‌خواهم جایی بروم که میلیون‌ها آدم رفته اند و مثلا مادرم دو بار رفته است و هر بار از تلویزیون تصاویری از کربلا و نجف را نشان می‌داد با اشتیاق همه ما را جمع می‌کرد و درباره آن جا توضیح می‌داد. اشتیاقی در مادرم وجود داشت که برای ما تعریف می‌کرد و درباره مکان‌های زیارت حرف می‌زد. من فکر می‌کردم چرا مادرم به عنوان یک آدم مذهبی که در جلسات قرآن شرکت می‌کند و بار‌ها به زیارت رفته است، انقدر مشتاقانه برای ما بار‌ها درباره سفر کربلایش می‌گوید و حتی زندگی همسفرهایش را برای ما شرح می‌دهد! وقتی سال گذشته برای اولین بار با کاروان «چهل چراغ» به مراسم رفتم واقعا وجود این همه آدم شگفت زده ام کرد.»

بهرام عظیمی درباره تاثیر راهپیمایی اربعین برای هنرمندان گفت: «من سفرهای زیادی به کشورهای خارجی انجام دادم و مثلا به دیدن ونیز و رم که برویم کلی جای دیدنی وجود دارد که پراکنده است. اما در مراسم اربعین آدم‌ها در یک مسیر به شکل گسترده‌ای حاضر هستند و همه مدل آدمی در آن جا می‌توان پیدا کرد. من به عنوان فردی که کار انیمیشن انجام می‌دهم دوست داشتم با تک تک افراد آن جا صحبت کنم و برای دیگر هنرمندان هم این حالت وجود داشت. یک عده آدم در اربعین هستند که دوست داری قصه شان را بشنوی و اگر بتوانی قصه هر کدام شان را درست روایت کنی، فیلمِ درست امام حسینی ساخته می‌شود.»

میهمان برنامه «چهل چراغ» با اشاره به تعمیم پذیری داستان عاشورا در روزگار امروز گفت: «برخی‌ها فکر می‌کنند اثر عاشورایی تن‌ها این است که با تغییر لباس و فضا به روایت همان دوران بپردازیم در صورتی که باید من هنرمند به این برسم که اثر واقع عاشورا در زندگی امروز مردم چیست؟ خانمی که با دو بچه کوچک به پیاده روی اربعین می‌آید، قصه‌ای دارد. ما تن‌ها یک تصویر مشخص درباره عزاداری عاشورا به یاد داریم، اما در راهپیمایی اربعین آدم‌های متفاوتی می‌بینیم و داستان‌های جالبی دارند و همه یک هدف و یک مسیر مشخص دارند.»

بهرام عظیمی با تاکید بر عظمت و گستردگی واقعه عاشورا از لزوم اعتماد به هنرمندان برای به تصویردرآوردن زوایای مختلف مباحث دینی گفت و افزود: «همان طور که فیلم «الرساله» و آثار دیگر مانند «روز واقعه» روی ما تاثیر گذاشت، لازم است آثار دینی ساخته شود. ارزش فیلمی مانند «روز واقعه» به دلیل دوری از کلیشه‌ها بود و پایه داستان واقعی وجود داشت، اما از یک زاویه دیگری به ماجرا نگاه کرد.»

این کارگردان از علاقه بسیار خود و هنرمندان دیگر برای ساخت آثار دینی گفت و افزود: «مشکل اصلی ما عدم اعتماد به بچه‌ها است وگرنه من و دوستان دیگری هستند که علاقه زیادی برای فعالیت در این زمینه دارند.»