بررسی کاربردهای نانو در دندانپزشکی /فواید «زیست مواد دندانی» چیست؟

دبیر مشاور علمی دوازدهمین کنگره انجمن سالیانه دندانپزشکان عمومی ایران گفت: برخی از کاربردهای نانو در دندانپزشکی شامل استفاده از نانو ذرّه‌ها در کامپوزیت‌ها، باندینگ‌ها، مواد قالبگیری و سرامیک‌های دندانی است.

کد خبر: ۶۴۶۲۰۸

سه‌شنبه - ۲۳ آبان ۱۳۹۶ / November 14, 2017

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو؛ طاهره السادات جعفرزاده کاشی در آستانه برگزاری دوازدهمین کنگره انجمن سالیانه دندانپزشکان عمومی ایران در ارتباط با موضوع «زیست مواد دندانی» اظهارداشت: زیست مواد بر اساس تعریف ارائه شده توسط انستیتوی ملی سالمت آمریکا و دیکشنری‌های معتبر، هر نوع ماده طبیعی یا مصنوعی به غیر از دارو‌ها است که با هدف افزایش یا حفظ کیفیت زندگی فرد، در تماس با بافت‌های بدن قرار می‌گیرد.

وی با بیان اینکه علم زیست مواد دندانی یکی از علوم پایه در دندانپزشکی است که به عنوان یک شاخه مهم در ساخت، طراحی و ارزیابی مواد دندانپزشکی دارای جایگاه ویژهای در اکثر کشورهای جهان است، افزود: مواد مورد استفاده در دندانپزشکی شامل انواع فلزات و آلیاژها، سمان‌ها، ترکیبات گچ و مواد قالبگیری، پلیمرها، کامپوزیت‌ها، انواع رزین‌ها، سرامیک و چینی، مواد پرکننده ریشه، و. است.

دبیر مشاور علمی در دوازدهمین کنگره انجمن سالیانه دندانپزشکان عمومی ایران ادامه داد: این مواد غالبا از دو دیدگاه مورد بررسی قرار می‌گیرند از یک سو با انجام آزمایشات دقیق، خواص فیزیکی، شیمیایی و مکانیکی تحت بررسی و ارزیابی قرار و از طرف دیگر بررسی‌های جامع فیزیولوژیکی و بیولوژیکی صورت می‌گیرد تا زیست سازگاری و عوارض بیولوژیک مواد تعیین شود.

جعفرزاده کاشی با اشاره به اینکه گسترش روز افزون کاربرد مواد دندانی سبب شد که در اوایل قرن نوزدهم طرح استاندارد کردن مواد دندانی مورد توجه قرارگیرد و دستورالعمل‌های استاندارد توسط مؤسسه استاندارد بین المللی ایزو تهیه شود، گفت:اگر در نسل اول زیست مواد دندانی تن‌ها خصوصیات فیزیکی و مکانیکی مناسب مدنظر قرار می‌گرفت و از دیدگاه بیولوژیکی، بی ضرر بودن یا به عبارتی inert بودن این مواد کافی بود؛ با ظهور نسل دوم، بیواکتیو بودن یا به عبارتی ایجاد پیوندهای شیمیایی با بافت‌های اطراف نیز مدنظر قرار گرفت و گذار از مهندسی مواد به سمت مهندسی بیولوژیک در سنتز زیستمواد دندانی اهمیت خود را نشان داد.

این دندانپزشک اظهارداشت: شاید انقلاب بزرگ در این علم، ظهور نسل سوم زیست مواد دندانی با هدف تحریک پاسخ‌های سلولی در سطح مولکولی است. این انتقال به سمت مواد بیولوژیکی است که از طریق مهندسی بافت و سلول‌های بنیادی، نانو مواد، و سیستم‌های خودآرایه امکان پذیراست.

دبیر مشاور علمی در دوازدهمین کنگره انجمن سالیانه دندانپزشکان عمومی ایران عنوان کرد: بررسی مقالات و کتب رشته زیست مواد دندانی در سالهای اخیر نشان داده است که سیر تحولات به سمت دندانپزشکی بازساختی است. البته آنالیز، بررسی کیفی و بهبود تولید مواد متداول نیز همچنان انجام می‌گیرد.

وی بیان کرد: رشته زیست مواد دندانی از رشته‌های علوم پایه دندانپزشکی است که محصول محور و خدمات محور است و دانش آموختگان آن به درک و شناخت الزم از ترکیب شیمیایی و کاربرد انواع مواد پلیمر، سرامیک، فلز، و کامپوزیت مورد استفاده دردندانپزشکی در ابعاد ماکرو، میکرو، و نانو رسیده و این مواد را از تمامی جهات فیزیکی، مکانیکی، شیمیایی، بیولوژیک وفیزیولوژیک مورد بررسی قرار می‌دهند و بر اساس خواص مورد بررسی به طراحی و سنتز زیست مواد دندانپزشکی مناسب اقدام می‌کنند.

جعفرزاده کاشی با بیان اینکه کشف سلول‌های بنیادی در بیولوژی سلولی و مولکولی، منجر به تحول بدیعی در روش‌های درمانی شده که امروزه جایگاه آن در تولید و بازسازی بافت‌های دهانی آسیب دیده نیز شناخته شده است، افزود: در سال‌های اخیر، دندانپزشکی با هدف ترمیم و بازسازی ساختمان‌های دندانی، شروع به استفاده از سلول‌های بنیادی و مهندسی بافت کرده است که به آن دندانپزشکی بازساختی می‌گویند.

این دندانپزشک یادآور شد: نانو مواد نیز امروزه کاربرد زیادی در حیطه‌های مختلف دندانپزشکی شامل تشخیص، درمان و جلوگیری از بیماری‌های دهان و دندان یافته اند. برخی از کاربردهای نانودر دندانپزشکی شامل استفاده از نانو ذرّه‌ها در کامپوزیت ها؛ باندینگ ها؛ مواد قالبگیری و سرامیک‌های دندانی است. ازبرخی از نانو مواد در سیستم‌های دارورسانی در جهت معالجه بیماری‌ها نیز استفاده می‌شود.

وی عنوان کرد: در راستای این تغییرها، علم زیست مواد دندانی با کمک مهندسی بافت و مهندسی نانو از سمت مواد دندانی سنتتیک به سوی ساخت مواد بیولوژیک رفته و بدون شک در آینده نیز این روند ادامه خواهد داشت. به موازات این پیشرفت‌ها تغییر و مصالح مواد موجود نیز باید صورت گیرد و در کاربرد مواد، تکنولوژی و مقرون به صرفه بودن آن‌ها در نظر گرفته شود.

دبیر مشاور علمی در دوازدهمین کنگره انجمن سالیانه دندانپزشکان عمومی ایران خاطرنشان کرد: جایگاه ویژه زیست مواد در دندانپزشکی و اهمیت اجرای پژوهش‌ها، تحقیقات و تألیفاتی که همه روزه در دنیا صورت می‌گیرد و نیازهایی که در این رابطه در دانشکدههای دندانپزشکی ایران احساس می‌شود، لزوم تربیت متخصصین این رشته را بیش از پیش آشکارمی‌کند.

جعفرزاده کاشی در ارتباط با جایگاه شغلی دانش آموختگان زیست مواد اظهارداشت: دانش آموختگان این دوره می‌توانند در جایگاه هایی همچون مراکز آموزش عالی کشور، مراکز تحقیقاتی، پژوهشکده ها، مراکز رشد و شرکت‌های دانش بنیان، آزمایشگاه‌های مرتبط به زیست مواددندانی و مراکز خصوصی مرتبط فعالیت کنند.

دوازدهمین کنگره علمی سالیانه انجمن دندانپزشکان عمومی ایران ۱۹ تا ۲۲ دی ماه سال جاری و به مدت ۴ روز در مرکز همایش‌های برج میلاد برگزار می‌شود.