پیدا شدن آثار دوره ماد‌ها در همدان

گودبرداری برای اجرای طرح فواره آب در میدان امام شهر همدان و استفاده از این فرصت توسط باستان شناسان موجب شد تا آثار و شواهد مهمی از دوره ماد‌ها در این بخش از شهر همدان برای اولین بار کشف شود.

کد خبر: ۶۴۹۲۷۱

سه‌شنبه - ۰۷ آذر ۱۳۹۶ / November 28, 2017

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، محمد شعبانی باستان شناس همدانی گفت: در راستای اجرای طرح پیاده راه سازی که شهرداری شهر همدان مجری آن است، این شهرداری قصد داشت تا در مرکز میدان امام خمینی یک فواره آب بزرگ ایجاد کند به همین دلیل برای این طرح گودبرداری انجام داد. ما هم از این فرصت استفاده کرده و ترانشه‌ای را در بخش از میدان ایجاد کردیم تا وضعیت آثار تاریخی را در مرکز شهر همدان هم بررسی کنیم، چون به غیر از هگمتانه در جای دیگری از شهر همدان نتوانسته بودیم کاوش انجام دهیم.

مسئول کاوش در میدان امام همدان ادامه داد: متوجه شدیم که در خیابان کشی‌های بعد از سال ۱۳۱۰ آثار دوران اسلامی و اواخر دوره تاریخی از بین رفته است و در آن زمان هر ساله بخشی از آثار را تخریب و پی سازی‌های جدیدی را انجام می‌دادند به همین دلیل لایه‌های دوران اسلامی از بین رفته بود. اما با این تراشه به آثاری از دوره تاریخی ساسانی برخوردیم. سفالینه‌های دوره ساسانی را داشتیم و کار را ادامه دادیم و به دو تابوت سفالی اشکانی برخورد کردیم که نمونه‌های مشابه ان را در اطراف همدان هم به دست آورده بودیم. متاسفانه این دو تابوت در همان ساخت و سازهای اوائل دوران پهلوی آسیب زیادی دیده بودند. کاوش را ادامه دادیم و برای اولین بار در شهر همدان و کاوش‌های علمی باستان شناسی به آثاری متعلق به قبل از دوره اشکانی یعنی دوره سلوکی برخورد کردیم.

شعبانی بیان کرد: متوجه شدیم که نه تن‌ها آثاری برای دوره سلوکی بلکه شواهدی از دوران ماد‌ها نیز در این قسمت از شهر پیدا شد. نمونه سفالهای شاخصی که در دوران ماد ساخته می‌شد کاسه‌های زورقی شکل که در تپه حسنلو و نوشیجان داشتیم نیز به دست آوردیم.

وی ادامه داد: همیشه در منابع مکتوب اشاره می‌شد که همدان مربوط به دوره مادهاست و همیشه از هگمتانه مادی در کتاب‌ها ذکر می‌شد با وجود اینکه بیش از ۱۵۰ سال کاوش‌های باستان شناسی و جستجو برای کشف هگمتانه مادی ادامه داشت، اما هیچ گاه اثر مادی در همدان به دست نیامده بود. ولی این کاوش‌ها برای اولین بار شواهدی از دوران ماد‌ها را برای ما روشن کرد و این سفالینه‌ها اثبات می‌کند که استقرار دوران ماد‌ها در همدان نیز وجود داشته است. البته ما در بخش بسیار کوچکی از میدان در حال کار هستیم و شواهدی نیز که پیدا کردیم هم متعلق به همین بخش کوچک از ترانشه است، ولی همین بخش کوچک اثبات می‌کند که قدمت همدان به دوران ماد‌ها برمی گردد و همه گفته‌ها درباره همدان دوران مادی با این داده‌ها اثبات شد.

این باستان شناس بیان کرد: قدیمی‌ترین آثار کشف شده در تمام کاوش‌ها و یافته‌های باستان شناختی همدان به اواخر دوره اشکانی برمی خورد و قبل از آن هیچ آثاری نداشتیم و این برای اولین بار است که در کاوش‌های باستان شناختی شواهدی از دوران سلوکی و ماد پیدا کرده ایم.

وی افزود: سرپیکان‌های مفرغی عصر آهن، سفالهای شاخص دوران سلوکی را داریم که نمونه مشابه آن در لائودیسه را داشته ایم. در واقع این اولین بار است که چنین آثاری در جایی که قرار بود آبنما شود پیدا شد. شهرداری و میراث فرهنگی به ما ده روز فرصت داده بودند که ببینیم آیا اینجا آثار شاخصی وجود دارد که ببینیم اینجا به عنوان سایت موزه شناخته شود و طرح‌های دیگر کنار برود و یا نه. ما ده روز کار کردیم، اما به ساختار معماری مورد نظر آن‌ها برخورد نکردیم، ولی در نهشته‌ها به آثار دوران تاریخی از جمله مادی دست پیدا کردیم. پس این احتمال وجود دارد که اگر این کاوش‌ها ادامه پیدا کند آثار دیگری نیز کشف شود.

شعبانی بیان کرد: تصمیم با مسئولان است که آیا می‌خواهند که سایت موزه ایجاد کنندیا اینکه می‌خواهند دوباره روی آن همان طرح آبنما را اجرا کنند. البته شهرداری همدان در این کاوش‌ها به ما کمک کرد. ما کار را از سیزدهم آبان ماه شروع کرده ایم و باید امروز و فردا کار را تعطیل کنیم، چون فرصت ده روزه تمام شده است. همیشه در بخشهای دیگر شهر شواهدی از دوره اشکانی پیدا می‌شد، اما این بخش بود که ما آثار دوره ماد‌ها را پیدا کردیم.