عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی استان همدان:

مردم ایران در ابراز همدردی به مردم زلزله‌زده اول شدند/ نیاز به نهادهای تخصصی مدنی خلأ بزرگ کمک‌های اجتماعی است

عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی سینا استان همدان گفت: مردم ایران از نظر ابراز همدردی و پشتیبان بودن اول شدند؛ اما باید از آسیب‌ها درس بگیریم.

کد خبر: ۶۴۹۲۹۹

چهارشنبه - ۰۸ آذر ۱۳۹۶ / November 29, 2017

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجو، اسدالله نقدی، عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی سینا همدان عصر روز گذشته در نشست علمی جامعه‌شناسی فاجعه با موضوع آسیب‌شناسی رفتارهای اجتماعی در شرایط بحرانی و سوانح طبیعی،بیان کرد: مخاطرات همیشه با بشر بوده و در جوامع مدرن از لحاظ پیچیدگی‌ها بحران‌ها متفاوت است.

نقدی با اشاره به اینکه مواجهه با مخاطرات نیز یکی از چالش‌های اساسی اداره امور جوامع است، اظهار داشت: امروزه مقیاس روستاها نسبت به گذشته گسترش یافته و اسکان بشر پیچیدگی‌های بیشتریپیدا کرده است.

*شکل‌گیری سکونتگاه‌های بزرگ آسیب‌پذیری را افزایش داده است

عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی با بیان اینکه شکل‌گیری سکونتگاه‌های بزرگ و پیچیده آسیب‌پذیری را افزایش داده است، افزود: وقتی با تحولات مواجه هستیم که مقیاس سکونتگاه‌ها در جهان تغییر کرده و پیچیده و بزرگ‌تر شده است با وجود ارتقای فنی بشر، مدیریت بحران تنها به ارتقای دانش فنی بستگی ندارد.

وی ادامه داد: یکی از دغدغه های امروز ما موضوع گستردگی تهران است، آنچه تهران را در زمان بحران و وقوع بحران علاوه بر آسیب‌پذیری فیزیکی، موقعیت و گسل‌ها دارای دغدغه می‌کند مسئله انسانی است.

نقدی گفت: ارتقای سطح دانش فنی از مهمترین پارامترها در مدیریت بحران است، برخی از جامعه‌شناسان در مورد تهران از تئوری مخاطره صحبت می‌کنند؛ جامعه‌شناسان نه فقط برای ایران بلکه برای بشریت تئوری مخاطره را مطرح کردند.

عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی تأکید کرد: با وجود اینکه دانش فنی مقابله و ساماندهی مدیریت بحران ایجاد شده اما آسیب‌پذیری جوامع نیز افزایش یافته است.

وی تاب‌آوری را از هم نپاشیدن سازمان اجتماعی از هم خواند و تصریح کرد: تمام تلاش‌ جوامع و کشورها این است که تاب‌آوری اجتماعی، روانی، محیط زیستی و سازه‌ای را رشد دهند خصوصا جامعه‌ای همچون جامعه ما که با غفلت نهادی در آن مواجه هستیم.

*لزوم بازگشت پذیری جامعه به حالت عادی در مواقع بحرانی

نقدی با اشاره به لزوم بازگشت‌پذیری جامعه در مواقع بحرانی خاطرنشان کرد: جامعه باید در برابر شوک‌ها، حوادث و سوانح دوام بیاورد وبتواند در کمترین زمان ممکن در شرایط بحرانی به شرایط عادی بازگردد.

عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی اذعان داشت:  آموزش محل بحث نیست، وقتی برای من شهروند قانون محل تردید است این مشکلات وجود دارد.

وی تأکید کرد: بی‌اعتمادی به سازمان‌های رسمی یک حفره بزرگ است همه بایدبرای ترمیم آن تلاش کنیم، نمونه های این بی اعتمادی را در زلزله کرمانشاه شاهد بودیم که از تبریز، اصفهان، همدان و ... با وسیله شخصی به منطقه ازگله رفته و کمک را به صورت دستی و چهره به چهره به مردم آن منطقه میرساندند.

نقدی بیان کرد: نوع‌دوستی مردم در اهدای کمک‌ها یک جنبه حسن دارد اما اینکه هلال احمر و سازمان‌های امداد و نجات در انتقال کمک‌ها نادیده گرفته می‌شود، خطر دارد.

وی افزود: کمک‌های اجتماعی یک خلأ بزرگ دارد و ما در آن نیاز به نهادهای تخصصی موثر مدنی داریم.

عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی تصریح کرد: در این اتفاق بزرگ‌ترین کارکرد شبکه‌های اجتماعی بود که نشان داد بازهم برای اولین بار تلگرام از جنبه‌های مثبت و آسیب‌شناسانه مطرح بود و برای نخستین بار در این زلزله پدیده کفران کمک‌ها به عنوان یک آسیب بزرگ مطرح شد.

وی یادآور شد: باید تمرین تحمل را داشته باشیم، تحمل در دردها و سوانح کم است و این از آسیب‌ها به حساب می‌آید.

نقدی با اشاره به اینکه باید با نااطمینانی مقابله کنیم اظهار کرد: با وجود اینکه در زلزله اخیر رفتارهای انسانی فوق‌العاده‌ای را شاهد بودیم، رفتارهای نگران‌کننده‌ای نیز بود و نااطمینانی به درد شرایط عادی نمی‌خورد.

*ایثارگری جامعه ما در شرایط بحرانی باعث افتخار است

عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی گفت: هرچند به طور طبیعی ما در شرایط عادی انسان‌های بسیار منفعت‌طلبی هستیم اما در شرایط بحرانی افتخار است که جامعه بسیار ایثارگری داریم.

وی در بخش دیگری از سخنانش افزود: متأسفانه ما در این حوادث گویا مسابقه می‌گذاریم که چه کسی صحنه‌های دلخراش‌تری را شکار می‌کند در حالی که آن زمان نیاز به ایجاد امید در جامعه است.

نقدی با بیان اینکه کارکرد شبکه‌های اجتماعی، نهادهای مدنی و رسانه‌ها این است باید قصور‌ها بازتاب شود، تصریح کرد: باید سعی شود در مواقع بحرانی شرایط را به حالت طبیعی بازگرداند، درس‌آموزی در بحران کم است، طبیعت به ما درس می‌دهد و خدا تذکر می‌دهد اما دانش‌آموزان خوبی نیستیم.

*حضور شخصیت‌ها در جمع‌آوری کمک‌ها باید ساختارمند باشد

عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی اضافه کرد: این همه مانور داریم اما خروجی نداریم؛ ورود هنرپیشه‌ها و شخصیت‌ها را نیز در جمع‌آوری کمک‌ها باید به صورت سازماندهی و ساختارمند داشته باشیم.

وی خاطرنشان کرد: ما باید قصورها را بپذیریم، یکی از دلایل بی‌اطمینانی‌ها این است، مسئولان قصور و کوتاهی و اقدامات جبران کننده را نمی‌پذیرند.

*لزوم توجه به گروه‌هایی خاص در دوره پس از بحران

نقدی گفت: دوره پس از بحران یک دوره طولانی است، باید در این مواقع به گروه‌های خاص از جمله زنان سرپرست خانوار، خانوارهایی که نان‌آور از دست داده‌اند و کودکان یتیم شده توجه شود و برنامه‌های بلندمدت از نظر روانشناسی و حمایت معنوی و اجتماعی به منظور آسیب کمتر داشته باشیم.

عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی در پایان افزود: مردم ایران از نظر ابراز همدردی و پشتیبان بودن اول شدند اما باید از آسیب‌ها درس بگیریم و باید اعتماد را افزایش دهیم؛ درس مهم این است که ساختارهای مدنی رسمی و  غیررسمی کنار هم هستند.