نقد و بررسي كتاب «از روي دست رمان نويس»

قدم در دنياي دلير رمان نويسان بزرگ!

كتاب «از روي دست رمان نويس» را مي توان در واقع يك واكاوي ضد عادت دانست كه از خلال سيرت و منش و عادت و شكل و شمايل ظاهري و افكار باطني نويسندگان به نوعي از انتزاع ها و درك و دريافت هاي شخصي براي خواننده منتهي مي شود.

کد خبر: ۶۶۰۵۶

سه‌شنبه - ۳۱ فروردين ۱۳۸۹ / April 20, 2010

كتاب «مصاحبه با چند نويسنده» با عنوان «از روي دست رمان نويس» كه توسط انتشارات سوره مهر و به ترجمه محسن سليماني اخيراً منتشر شده است، رويكرد جالبي در نزديك شدن به فضاي «نوشتن» و ويژگي هاي آن در سيره و سيرت نويسندگان برجسته دنيا داشته است.

در اين كتاب مصاحبه هايي با ادوارد مورگان فورستر، ويليام فاكنر، ارنست همينگوي، آلدس هاكسلي و ژرژسيمنون به چاپ رسيده كه در آنها به موضوعاتي حول محور نويسندگي و پيرامون شرايط، دغدغه ها، انديشه ها، عادت ها و رفتارهاي خاصي نويسندگان اشاره شده و رويكردهاي اين نويسندگان در حوزه نويسندگي و شكل و شيوه آنها مورد توجه قرار گرفته است.

مصاحبه ها در مورد هريك از نويسندگان با «اشارت»ي آغاز مي شود كه مربوط به زندگي نامه و آثار هر نويسنده است و بعد مصاحبه كننده با سوالاتي سعي در بيان موضوعاتي پراكنده در قالبي فشرده در شمايل مصاحبه كرده است و در برخي مواقع اين فضا به سمت هرچه دروني تر شدن سوالات و بازگويي عادت ها و رفتارهاي نويسندگان در حيطه امر نوشتن رفته است.

اما نكته اي كه در مورد اين كتاب بيشتر قابل توجه است تذكرها و تنبه هايي است كه مترجم در مقدمه اش بر مصاحبه ها، در مورد امر ترجمه و نيز بحث آموزش داستان نويسي در قالب ها و كتاب هاي منتشر شده در طي سال هاي گذشته است.

مترجم در بحث ترجمه از تاليفات حوزه ادبيات داستاني مي گويد:

«...اگر منظور از تاليف ارائه دسته بندي نو و يا آوردن بخش عظيمي از متون فني زير چتر چشم انداز و يا انديشه اي تر و تازه باشد تاليفات كنوني -چنان كه پيش از اين گفته ام- جواب گوي چنين نيازي نيست. تاليفات انگشت شمار ما در اين زمينه يا ضعف آشنايي مولف به زبان خارجي و موضوع كارش را برملا مي كنند و يا ضعف تاليف را (و گاهي هم البته هر دو بار!) زير آن كس كه خود زنبور وار شيره گل هاي مباحث ادبي را نچشيده چگونه خواهد توانست داستان نويسان و نقادان را به ضيافت عسل دعوت كند!»

در بخش ديگري از مقدمه مترجم پس از شرح و توضيحي مختصر و كلي در باب كتاب هاي آموزش اصول داستان نويسي مي خوانيم:

«...مي توان گفت كه در اين كتاب به قول هاكسلي داستان را از پشت شيشه نظاره مي كرديم و داستان نويسان مشتاق را بيشتر به وضو عيش، دل خوش مي كرديم. اما در اين كتاب، پرده ها را پس مي زنيم، درها و پنجره ها را مي گشاييم حاجب ها را در پي كاري به بيرون مي فرستيم و پا به درون اتاق رمان نويس مي گذاريم و مي خواهيم در خلوت، رمز و رازهاي كارش را از زبان خودش بشنويم...»

كتاب «از روي دست رمان نويس» را مي توان در واقع يك واكاوي ضد عادت دانست كه از خلال سيرت و منش و عادت و شكل و شمايل ظاهري و افكار باطني نويسندگان به نوعي از انتزاع ها و درك و دريافت هاي شخصي براي خواننده منتهي مي شود كه مي تواند براي او يك تصوير ذهني برگرفته از صورت هاي ظاهري و ايده ها و ديده ها و افكار و منويات و روش ها و شيوه ها و منش هاي نويسندگي آنها بسازد و بفهمد و از آن حظ و بهره جويد و بياموزد.

واقعيت آن است كه هميشه آموختن به اين شيوه و با استفاده از روش هاي ضد عادت، از اثرگذاري بيشتر و بهتر در بيان هنرجويان و علاقه مندان به ادبيات داستاني برخورد دار بوده است. گرچه هرگز نمي توان ارزش و اهميت شيوه هاي كلاسيك و فرمول هاي اصول اساسي و ساختاري داستان نويسي را نديده گرفت و به فراموشي سپرد اما اين ايده ها و روش ها و اصول، بايستي در فضايي جذاب، اصيل، نوآمد، درست و ضد عادت كه قدرت تاثيرگذاري معتنابهي هم داشته باشد مورد توجه و آموزش و فراگيري و گسترش قرار گيرد و اين كتاب، گامي است در اين جهت. تا همان طور كه در توضيح كتاب آمده است.

اين پنج رمان نويس بزرگ دنيا در اين گفت و گو ها با زباني ساده و صميمي، عادات، اسرار و فنون كار خود را با همه علاقه مندان به داستان نويسي در ميان گذاشته اند./انتهاي پيام/