امشب ماه می‌گیرد

امروز چهارشنبه 11 بهمن ماه گرفتگی رخ می دهد؛ واقعه ای که در مناطق شرقی و مرکزی ایران به صورت کلی قابل رویت است ولی در مناطق غربی فقط به صورت جزئی دیده می شود.

کد خبر: ۶۶۳۹۵۵

چهارشنبه - ۱۱ بهمن ۱۳۹۶ / January 31, 2018

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران اعلام کرد که شروع ماه گرفتگی در ایران قابل رویت نیست، اما به هنگام طلوع ماه در تمام پهنه ایران، ماه در حالی که گرفته است طلوع می‌کند که با توجه به متفاوت بودن لحظه طلوع ماه در تمام نقاط مختلف کشور، به طور کلی می‌توان گفت که بعد از اذان مغرب در تمام ایران ماه طلوع کرده است.

بر اساس این گزارش، ساعت ۱۷:۳۸ دقیقه ماه گرفتگی کلی تمام شده و ماه شروع به خروج از سایه (باز شدن) می‌کند و پایان ماه گرفتگی در ساعت ۱۸:۴۱ دقیقه اتفاق می‌افتد.
این گرفتگی در مناطق شرقی و مرکزی ایران به صورت کلی قابل رویت است، ولی در مناطق غربی فقط به صورت جزئی دیده می‌شود.
همچنین در آسیا، استرالیا، شرق و بخشی از شمال اروپا، آمریکای شمالی و بخش کوچکی از شرق آفریقا مشاهده خواهد شد.

**ابرماه، ماه آبی و ماه سرخ
مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران نیز در خصوص این رخداد گفت: شامگاه چهارشنبه ۱۱ بهمن ۹۶ ماه کامل در شرایطی طلوع می‌کند که نه تنها یک ابر ماه، بلکه ماه آبی و نیز یک ماه سرخ یا خونین نیز خواهد بود.
مهندس مسعود عتیقی در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا اظهار کرد: ماه ساعت ۱۲:۲۸ دقیقه روز سه شنبه ۱۰ بهمن ۹۶ به حضیض زمینی (کمترین فاصله با زمین) رسید و در فاصله ۳۵۸ هزار و ۹۹۴ کیلومتری زمین واقع شد.
وی افزود: در شامگاه چهارشنبه ۱۱ بهمن ۹۶ ماه کامل در شرایطی طلوع خواهد کرد که در کمترین فاصله با زمین قرار می‌گیرد و در نتیجه با یک ابر ماه مواجه می‌شویم؛ این ابر ماه سومین و آخرین ابر ماه سال ۱۳۹۶ شمسی و دومین ابرماه سال ۲۰۱۸ میلادی است.
وی با اشاره به این که بومیان آمریکا در صورت بروز دو ماه کامل در یک ماه میلادی، به دومین ماه کامل، 'ماه آبی' (یا بلومون) می‌گفتند، گفت: با توجه به شرایط فاز‌های ماه و تقویم میلادی، ماه آبی هر ۲.۷ سال یکبار می‌تواند ایجاد شود.
عتیقی ادامه داد: از آنجا که در روز اول و ۳۱ ژانویه دو ماه کامل داریم به ابر ماه کامل ۱۱ بهمن ۹۶ که مصادف با ۳۱ ژانویه ۲۰۱۸ می‌شود، ماه آبی می‌گویند.

***ماه کامل بهمن ۹۶ یک ماه سرخ یا خونین است
مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران همچنین اظهار کرد که ماه کامل ۱۱ دی ماه در سایه زمین نیز قرار می‌گیرد که یک ماه گرفتگی کامل خواهد بود.
وی با اشاره به اینکه این گرفت چهل و نهمین گرفت از ۷۴ گرفت این دوره محسوب می‌شود، گفت: گرفت کامل در این ماه گرفتگی یک ساعت و ۱۶ دقیقه طول می‌کشد و با توجه به این که خورشید منبع نقطه‌ای نور نبوده و یک منبع نوری پراکنده به حساب می‌آید، با تابش نور آن به زمین در پشت کره زمین دو مخروط یکی مخروط باز با عنوان نیم سایه و دیگری مخروط بسته تحت عنوان مخروط سایه ایجاد می‌گردد که در گرفت کامل، ماه ناگزیر از عبور از درون هر دو مخروط است؛ در ضمن با توجه به شکست نور در جو زمین و عبور طول موج قرمز نور خورشید، رنگ قرمز در مخروط سایه حضور داشته و با عبور ماه از درون سایه رنگ ماه در هنگام گرفت کامل متمایل به قرمز خواهد بود که به همین دلیل به آن ماه سرخ یا خونین نیز می‌گویند.
مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران با اشاره به اینکه در شامگاه چهارشنبه ۱۱ بهمن به واقع با سه واقعه همزمان ماه کامل، ابرماه و خسوف کلی روبرو می‌شویم، گفت: این سه پدیده را بسیاری از رصدگران نقاط جهان که در وضعیت شب قرار دارند از جمله مردم ایران می‌توانند مشاهده کنند.
عتیقی گفت: غربی‌ها به این رخداد 'ماه گرفتگی ابر ماه آبی' (super blue moon eclips) می‌گویند؛ جالب است بدانیم که برای ساکنان برخی از نقاط زمین بعد از گذشت یک و نیم قرن (۱۵۰ سال) این اولین ماه آبی است که در وضعیت خسوف قرار می‌گیرد؛ این در حالی است که در روز ۹ دی ۱۳۶۱ شمسی نیز ابر ماه دیگری در وضعیت خسوف قرار گرفت، اما تنها برخی از ساکنان زمین قادر به مشاهده آن بودند؛ این پدیده در ایران نیز مشاهده نشد.
وی ادامه داد: همچنین با توجه به اختلاف ساعت میان کشور‌های جهان، از آنجا که برخی شهر‌ها در بامداد اول فوریه (۱۲ بهمن) ماه کامل را مشاهده خواهند کرد بنابراین برای آن‌ها این ماه کامل دومین ماه کامل در یک ماه میلادی محسوب نمی‌شود و نمی‌توان به ان ماه آبی گفت؛ بطور مثال در ملبورن استرالیا این شرایط وجود خواهد داشت، اما برای شرق استرالیا و آسیا، ابر ماه ۱۱ بهمن دومین ماه کامل در ژانویه خواهد بود.
مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران با یادآوری اینکه در وضعیت ابرماه، کره ماه حداکثر ۱۴ درصد بزرگتر و ۳۰ درصد درخشانتر از شرایط دیگر ماه‌های بدر خواهد بود، گفت: در سال ۱۳۹۶ شمسی در سه ماه متوالی آذر، دی و بهمن شاهد ابر ماه بودیم.

***ماه گرفتگی ۱۱ بهمن
عتیقی گفت: پس از ماه گرفتگی کامل ششم مهر ۱۳۹۴ شمسی همه گرفت‌های بعدی ماه تا ۱۶ مرداد ۱۳۹۶ شمسی از نوع نیم سایه و یا همان خسوف غیر مرئی بوده و گرفت ۱۶ مرداد امسال نیز از نوع جزئی بود؛ اما شبانگاه ۱۱ بهمن ۹۶ درحالی که ماه تقریبا در کمترین فاصله با زمین قرار دارد، ماه کامل این تاریخ که با عنوان ابر ماه شناخته می‌شود با بروز رخداد ماه گرفتگی جلوه خاصی می‌یابد و در حقیقت با یک ابرماه گرفته مواجه می‌شویم.
وی ادامه داد: ماه گرفتگی ابتدا به صورت نیم سایه در ساعت ۱۴:۲۱ دقیقه و ۱۳ ثانیه با قرار گرفتن ماه در نیم سایه زمین آغاز می‌شود که تشخیص تغییر نورانیت ماه در این شرایط برای چشم انسان سخت است. در ادامه ساعت ۱۵:۱۸ دقیقه ۲۷ ثانیه ماه گرفتگی جزئی آغاز می‌شود و ساعت ۱۶:۲۱ دقیقه و ۴۷ ثانیه این ماه گرفتگی کامل خواهد شد و تا این زمان گرفت در بخش مرکزی و غربی کشور به علت قرار داشتن ماه در زیر افق قابل مشاهده نخواهد بود.
به گفته عتیقی، ماه گرفتگی کامل، ساعت ۱۷:۳۷ دقیقه ۵۱ ثانیه پایان می‌یابد و از دقایقی قبل از آن که ماه از زیر افق بیرون می‌آید (۱۷:۲۹ دقیقه طلوع ماه در تهران)، این پدیده در تهران و برخی شهر‌های کشور در لحظات پایانی گرفت کامل قابل مشاهده خواهد بود.
وی ادامه داد: ماه گرفتگی جزئی مرحله دوم، ساعت ۱۸:۴۱ دقیقه و ۱۱ ثانیه پایان می‌یابد و در ساعت ۱۹:۳۸ دقیقه و ۲۹ ثانیه، ماه از نیم سایه زمین نیز خارج و گرفت ساروس (دوره) ۱۲۴ پایان می‌یابد.

عتیقی گفت: شمال غرب قاره آمریکا، شرق آسیا و استرالیا، شاهد مراحل کامل این گرفت خواهند بود؛ در خاورمیانه و از جمله ایران، بخش‌هایی از خسوف ۱۱ بهمن مشاهده خواهد شد. آمریکای جنوبی، قاره آفریقا و بخش‌های زیادی از اروپا شاهد ماه گرفتگی ۳۱ ژانویه نخواهند بود.

وی ادامه داد: اهالی سیستان و بلوچستان و اساسا شرق ایران این شانس را دارند که از میانه گرفت کامل، شاهد ماه گرفتگی ۱۱ بهمن باشند و از ساعت ۱۷:۰۰ که ماه از سمت ۷۰ درجه در زاهدان طلوع می‌کند، گرفت کامل قابل مشاهده است. همچنین ساعت ۱۶:۵۳ دقیقه لحظه طلوع ماه از سمت ۶۹ درجه در مشهد است و رصدگران آن خطه نیز از میانه گرفت کامل به بعد را مشاهده خواهند کرد.

عتیقی گفت که ساکنان غرب کشور قادر به مشاهده گرفت کامل نبوده بطوریکه برای مثال اهالی کرمانشاه از ساعت ۱۷:۴۹ دقیقه که ماه در آن منطقه طلوع می‌کند، بخش‌هایی از گرفت جزئی مرحله دوم به بعد را شاهد خواهند بود.

مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران گفت: گروه آموزش کاربردی این انجمن برای فراهم شدن امکان مشاهده ابرماه و ماه گرفتگی مذکور در شامگاه روز چهارشنبه ۱۱ بهمن در خانه ستاره شناسی تهران واقع در انتهای بلور استاد معین برنامه ویژه‌ای را برگزار و امکان رصد و عکس برداری از این پدیده را با تلسکوپ برای عموم علاقمندان فراهم خواهد کرد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجو، در زمان ماه گرفتگی خواندن نماز آیات واجب و بصورت ادا می باشد و در بعد از ماه گرفتگی باید قضای آن را به جا آورد.