به بهانه روز مهندس؛

اندر حکایت و مشکلات مهندس شدن دانشجویان سمنانی/ دانشجویان رشته مهندسی و نگرانی از بیکاری!

دانشجویان دانشگاه‌های سمنان نظرات مختلفی از مهندس دارند، قشر بیکار و مدرک گرایی تنها بخشی از تعاریف دانشجویان دانشگاه سمنان از واژه مهندس بود و ...

کد خبر: ۶۶۸۸۹۳

يکشنبه - ۰۶ اسفند ۱۳۹۶ / February 25, 2018

به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، کشور ایران یکی از کشور‌های است که بالاترین آمار فارغ التحصیلان رشته فنی و مهندسی را دارد. با توجه به اهمیت رشته مهندسی به‌ ویژه در جوامع مدرن بیش از ۵۰ کشور جهان، به‌منظور ارج نهادن بر خدمات مهندسین، در تقویم رسمی خود، روزی را به‌عنوان روز مهندس انتخاب کرده‌اند.

روز گذشته یعنی پنجم اسفند، روز بزرگداشت خواجه نصیرالدین طوسی و نامیده شده است و این روز به یاد و احترامِ مهندس، دانشمند، شاعر، فیلسوف، متکلم، فقیه، ستاره‌شناس، اندیشمند، ریاضیدان، منجم، پزشک و معمار بزرگ ایرانی، خواجه‌نصیرالدین طوسی به ثبت رسید.

در هر بخش از جامعه هرکسی در حرفه‌ای در حال خدمت‌رسانی به افراد جامعه است، اما به‌ جرأت می‌توان گفت، بدون حضور مهندسان و حاصلِ تلاش آنها، زندگی در دنیای نوین امروزی میسر نیست و هر قطعه‌ای که از ذهن انسان‌ها عبور می‌کند حاصل زحمات  یک مهندس است و برای همین نمی‌توان مشکلات این قشر را نادیده گرفت.

پرستیژ و جایگاه اجتماعی، آینده شغلی، درآمد بالا و... از جمله عواملی است که بیشتر داوطلبان کنکور که البته بیشتر آن‌ها از رتبه‌های خوبی برخوردار هستند رشته‌های مهندسی را برای دانشگاه انتخاب می‌کنند، اما برخی در بدور ورد به دانشگاه و فارغ التحصیلی  برخی از آن‌ها با مشکلاتی برخورد می‌کنند.

پرستیژ و جایگاه اجتماعی، آینده شغلی، درآمد بالا و... از جمله عواملی است که بیشتر داوطلبان کنکور که البته بیشتر آن‌ها از رتبه‌های خوبی برخوردار هستند؛ رشته‌های مهندسی را برای دانشگاه انتخاب می‌کنند، اما برخی در بدور ورد به دانشگاه و فارغ التحصیلی  برخی از آن‌ها با مشکلاتی برخورد می‌کنند.

{$sepehr_media_210715_400_300}

تعریف دانشجویان از مهندس

مشکلات بیکاری فارغ التحصیلان رشته مهندسی، بی انگیزه بودن دانشجویان، عدم تناسب بین رشته‌های دانشگاهی و بازار کار، چالش‌های صنعت و دانشگاه، تنها بخش های از مشکلات دانشجو یا رشته مهندسی را تشکیل می‌دهد.

چندی پیش آماری در خصوص تعداد بیکاران فارغ التحصیل کشور منتشر شد که بر اساس آن،  بیش از ۷۰۰ هزار فارغ التحصیل بیکار در کشور هستند که در این بین رشته‌های مهندسی  نیز در صدر بیکاران فارغ التحصیلان دانشگاهی قرار دارند.

اما دانشجویان دانشگاه‌های سمنان نظرات مختلفی از مهندس دارند، قشر بیکار و مدرک گرایی تنها بخشی از تعاریف دانشجویان دانشگاه سمنان از واژه مهندس بود و  در رابطه با مشکلات این رشته نگاه‌های متفاوتی دارند، بیکاری، عدم انگیزه تنها بخش های از مشکلات هست که این دانشجویان در صحبت های خود بیان می کنند.

بیکاری، مهم‌ترین چالش جامعه مهندسی در سمنان

در حالی بیکاری گریبان گیر جامعه مهندسی استان سمنان شده که متخصصان معتقدند مغایرت بین ظرفیت پذیرش دانشجو و تقاضای بازار به وجود نیروی متخصص، بیشترین عامل آن است.

هرچند در این روز بیشتر نگاه‌ها به جامعه مهندسین عمران و معماری معطوف می‌شود؛اما درواقع مهندس کسی است که تلاش می‌کند یک ساختار عملیاتی و علمی از مفهومی را ایجاد کند و در یکی از رشته‌های مهندسی آموزش‌دیده باشد و یا به‌طور حرفه‌ای در آن رشته مشغول باشد.با این نگاه، شاغلان بسیاری از مشاغل به‌نوعی مهندس محسوب شده و باید این روز را به آن‌ها تبریک گفت.

علی رشیدی، دانشجوی مهندس کامپیوتر و نرم افزار در گفت‌و‌گو با خبرنگار دانشجو، بابیان اینکه همه ما در انجام کار‌های خود نوعی مهندسی انجام می‌دهیم و گاهی این مهندسی دیده نمی‌شود، گفت: اگر بخواهیم به‌طور خاص نگاهی به مشکلات و دغدغه جامعه مهندسین داشته باشیم، انباشت فارغ‌التحصیلان بیکار در معماری، مکانیک، عمران و برق مهم‌ترین چالش موجود در این حوزه است.

رشیدی با بیان اینکه در حال حاضر بحث اشتغال مهم‌ترین مشکل فراگیر این قشر است و همه را آزار می‌دهد، افزود: بیکاری تنها چالش فارغ‌التحصیلان سال‌های اخیر در حوزه‌های عمران، معماری و ... نیست، بلکه این موضوع گریبان گیر مهندسین قدیمی هم هست.

میزان بیکاری افراد تحصیل کرده، دو برابر  بیکاری عمومی

وی با عنوان این مطلب که میزان بیکاری افراد تحصیل کرده، حداقل دو برابر میزان بیکاری عمومی جامعه ایرانی است، اظهارداشت: آماری که در پایان هر ترم تحصیلی بر ارقام آن افزوده می‌شود، رقم‌هایی که به دست‌اندرکاران هشدار می‌دهد که در عین بالا بردن ظرفیت دانشگاه‌ها، تدبیری نیز برای افزایش فرصت‌های شغلی بیندیشند.

این دانشجوی مهندس کامپیوتر و نرم افزار، با اشاره به این مطلب که مهندسی یعنی خالق رشته‌ای که شخص در آن مشغول فعالیت هست، خاطرنشان کرد: مهندسان در رشته‌های مختلف مهندسی، درحال خلق آثار در حوزه‌های مختلف هستند و اگر رشته مهندسی در جامعه ما وجود نداشته باشد، ما مبحث خلق آثار را از دست می‌دهیم.

زمانی که بازار کار برای مهندسین ما جهت خلق آثار و ایده هایشان نباشد، طبیعتا آن مهندس تنها دارای سواد دانشگاهی شده و از بحث سواد اجرایی و کسب تجربه دور می‌ماند و در ادامه همان سواد دانشگاهی را نیز کم کم به فراموشی می‌سپارد.

وی با درخواست این مطلب که توجه به جامعه مهندسین، نباید تنها به روز و هفته مهندس خلاصه شود، تاکید کرد: بنده معتقدم پس از شغل معلمی که مهمترین شغل جامعه است، مهندسی، بهترین شغل جامعه می‌باشد؛ چرا که حتی پزشکی هم برای مداوای بیماران، به دستگاه‌هایی نیاز دارد که خالق آن مهندسین هستند؛ پس در هیچ علمی بدون ابزار نمی‌توان کار کرد و آن ابزار را نیز مهندس می‌سازد.

علیرضا شیرخانی، دانشجوی رشته مهندس عمران در گفت‌وگو با خبرنگار دانشجو، با اشاره به بعضی اعمال‌نظر‌ها در نظام‌مهندسی، تصریح کرد: پنج اسفند (روز مهندس) که به‌واسطه سالروز تولد خواجه‌نصیرالدین طوسی به این نام اطلاق شده، فرصتی است که به اخلاق حرفه‌ای بیش‌ازپیش توجه کنیم.   خواجه‌نصیرالدین طوسی کتابی در حوزه اخلاق دارد، اما متأسفانه ما از اخلاق مهندسی و حرفه‌ای صحبت نمی‌کنیم و متأسفانه در حال حاضر اخلاق دستوری به‌جای اخلاق وظیفه گرا در جامعه نهادینه‌شده است.

وی با تأکید بر اینکه کشور ما از نظر علمی در سطح پائینی نیست، اما در مهندسی محصول و ارائه خدمات با وجود قوانین محکم، شاهد کیفیت مطلوب نیستیم، گفت: این افت کیفیت با وجود این همه ساز و کار، حاصل این موضوع است که اخلاق وظیفه گرا نداریم.  اگر اخلاق وظیفه گرا بر جامعه مهندسی شامل هر طیف که از یک مدیریت، طراحی و تولید   حاکم شود، مهندس خودش ناظر فعالیت‌های خود می‌شود.

اگر اخلاق وظیفه گرا بر جامعه مهندسی شامل هر طیف که از یک مدیریت، طراحی و تولید   حاکم شود، مهندس خودش ناظر فعالیت‌های خود می‌شود.

شیرخانی با تأکید بر اینکه اگر مهندسی اخلاق وظیفه گرایی داشته باشد، سعی می‌کند خودش را از نظر علمی به‌روز نگه دارد، گفت: اگر می‌خواهیم شاهد توسعه پایدار استان باشیم، باید اصول اخلاقی را مدنظر قرار داده و یک‌بار دیگر سوگندنامه ۱۶ بندی مهندسی را مرور کنیم.

وی در خصوص معضل اشتغال فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها می‌گوید: ابعاد مشکل بیکاری به ویژه برای جوانان تحصیل کرده در کشور گسترده بوده و در مقابل، امکانات لازم برای مهار آن در اختیار متولیان امور اشتغال وجود ندارد یکی از علل مشکل بیکاری در کشور، نبود برنامه‌ریزی اصولی برای هدایت صحیح کارآفرینان است.

این مهندس عمران با عنوان این مطلب که هم‌اکنون کشور ما به لحاظ مهارت ها، سرمایه‌ها، انگیزه‌ها و فرصت‌های شغلی مشکل چندانی ندارد، اما گسترش اشتغال به برنامه‌ریزی و حمایت مسئولان نیازمند است، ادامه داد: ضروری است تا با فعال کردن بخش‌های کارآفرینی با هدف و تعریف مشاغل جدید، ضمن ایجاد و اشتغال به نیاز‌های جامعه پاسخ کافی داده شود. همچنین وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باید طرح توسعه کارآفرینی با هدف هدایت اصولی نیرو‌های مولد به سمت بازار کار را در اولویت کاری خود قرار دهد.

غرور و خودپسندی، آفت پیشرفت در حوزه مهندسی

زهره کی خسروی، دانشجوی مهندس شیمی نیز به برخی مشکلات جامعه مهندسی اشاره کرد و گفت:  غرور و خودپسندی در یک مهندس، آفت بزرگی است که سبب از دست دادن تجربه کاری شده و از پیشرفت در این رشته، جلوگیری می‌کند.
نباید به دنبال کاهش میزان فارغ‌التحصیلان باشیم، بلکه باید زمینه‌های اشتغال را برای فارغ‌التحصیلان فراهم کنیم.

غرور و خودپسندی در یک مهندس، آفت بزرگی است که سبب از دست دادن تجربه کاری شده و از پیشرفت در این رشته، جلوگیری می‌کند.

وی به دو دیدگاه در ارتباط با این بحث اشاره می‌کند و می‌گوید: یک دیدگاه معتقد است که اگر ما نیازی به نیروی کار نداریم، پس ورودی‌های دانشگاه‌ها را کاهش دهیم و عده‌ای دیگر نیز معتقدند که اگر به خاطر نبودن شغل، افراد را از تحصیلات بالاتر محروم کنیم، تنها پیامد آن این است که این بیکاران چهار سال زودتر به این عرصه می‌رسند و به جای اینکه لیسانس بیکار داشته باشیم دیپلم بیکار داریم.

این مهندس شیمی ادامه می‌دهد: هرچقدر نیروی انسانی تحصیل کرده ما بیشتر باشد، ذهن خلاق برای حل مشکلات کشور بیشتر است. مشکلات کشور ما در حال حاضر ناشی از کمبود منابع مالی نیست، بلکه مربوط به فقدان برنامه‌ریزی درست است. اگر برنامه‌ریزی مناسب وجود داشته باشد، دانشجویان می‌توانند در آینده بازدهی فراوانی برای کشور داشته باشند.

وی با اشاره به یکی از علت‌های عدم موفقیت دانشجویان رشته مهندسی، تصریح کرد: عده‌ای به دلیل مشکلات اقتصادی و هزینه‌های زیاد این رشته، انصراف از تحصیل می‌دهند.

به نظر دغدغه‌ها و مشکلات دانشجویان رشته مهندسی که نمی توان نقش آنها را در دنیای نوین نادیده گرفت مساله جدی است که  مسئولان باید راه چاره ای برای حل مشکلات این قشر داشته باشند.

دغدغه ها و مشکلات دانشجویان رشته مهندسی

مهدی سلطانی فر معاون امور دانشجویی و فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی سمنان در گفت‌و گو با خبرگزاری دانشجو در رابطه با دغدغه ها و مشکلات دانشجویان رشته مهندسی یکی از مشکلات آنها را نگرانی از بیکاری بعد از فارغ التحصیلی ذکر کرد و گفت: دانشجویان  رشته مهندسی تضمینی برای آینده شغلی  خود ندارند و از این بابت نگران هستند.

معاون امور دانشجویی و فرهنگی دانشگاه ازاد سمنان یکی از راه حل‌ها را تعامل دانشگاه و صنعت ذکر کرد و گفت: با توجه به نزدیکی دنشگاه آزاد سمنان و یکی از مراکز صنعتی به نظر تعامل این دو می‌تواند نقش مهمی در حل مشکلات دانشجویان داشته باشد و اگر در بخش صنعت به دانشجویان اعتماد کنند بخشی از  مشکلات  دانشجویان رشته مهندسی حل می‌شود.