در محضر آيت الله مکارم شيرازي؛

احکام نگهداري از حيوانات

نگهداري سگ در خانه از كارهايي است که  شايسته مسلمانان با شخصيّت نيست، و از جهات شرعى مشكلات زيادى ايجاد مى كند.

کد خبر: ۶۷۱۳۴

دوشنبه - ۰۶ ارديبهشت ۱۳۸۹ / April 26, 2010

1- نگهداري سگ از نظر اسلام

سؤالى كه بنده مطرح مى سازم سؤاليست كه براى اكثر هم رشته اى هاى خودم يعنى رشته دامپزشكى مطرح است و آن اين است كه چرا على رقم اين كه ما در احاديث و كتب اسلامى همواره شاهد بيان اين مطلب بوده ايم كه ما بايد در كنار مخلوقات خدا و با مهربانى كردن با آنها زندگى كنيم و در مورد سگ اين مطلب چه در رساله حضرت امام(ره) و چه در بسيارى از منابع شرعى عنوان شده، در كشورمان برخوردهايى عليه سگداران انجام مى گيرد؟ و آيا اين برخوردها از نظر شرعى مورد تأييد است؟ البته ممكن است چنين تصوّر شود كه نگهدارى سگ تنها وسيله اى است جهت تفريح و شايد اين مطلب فراموش شده است كه خداوند در هيچ موجودى پس از انسان به اندازه سگ قدرت درك احساس دوستى و دوست داشتن را قرار نداده است و همان طور كه ما مسلمانان معتقديم هر نيازى كه در يك موجود وجود دارد قطعاً پاسخى برايش وجود دارد و در مورد اين حس سگ پاسخى به جز ارتباط برقرار كردن با يك انسان (البته بر اساس احكام اسلامى) موجود نيست، آيا اگر ما اين مسئله را فراموش كنيم در حقيقت قوانين الهى را فراموش نكرده ايم آيا اگر به مبارزه با عشقى كه خداوند در نهاد يك جاندار زبان بسته قرار داده است بپردازيم دچار معصيت نشده ايم؟

- سگ براى مقاصد مختلف از قبيل پاسبانى خانه و گله و براى شكار و همچنين مقاصد پليسى مى تواند مورد استفاده قرار بگيرد. ولى از آنجا كه موجود آلوده اى است و ممكن است بيمارى هاى مختلفى را به انسان منتقل سازد از آنچه به صورت فرهنگ سگ بازى غربى ديده مى شود جلوگيرى كرده است. در عين حال اسلام اجازه نمى دهد حتّى سگ هاى ولگرد را آزار كنند مگر اين كه به صورت خطرى درآيند. غذا دادن به آنها نيز كار خوبى است.

2- نگهداري از سگهاي پرورشي

ميخواستم ببينم آيا نگهداري از سگهاي پرورشي كه داراي شناسنامه هستند و واكسيناسيون مي شوند داراي ايراد ميباشد؟

- چنانچه فايده اي از قبيل پاسباني خانه و گله و صيد و مانند آن داشته باشند مانعي ندارد.

3- نگهداري سگ در خانه

همراه داشتن سگ در ماشين و خيابان، و نگهدارى آن در خانه، كه نوعى تقليد از بيگانگان است، چه صورت دارد؟

- اين كارها شايسته مسلمانان با شخصيّت نيست، و از جهات شرعى مشكلات زيادى ايجاد مى كند.

4- حکم شرعي نگهداري حيوانات

آيا براى نگهدارى از حيوانات منعى وجود دارد؟ اگر فايده اى بر نگهدارى حيوان مرتّب نباشد، يا صرفاً براى زيبايى، يا صداى خوش آن باشد، (مثل قنارى، يا مرغ عشق، يا مانند آن) نگهدارى از آن چه حكمى دارد؟

- نگهدارى حيوانات مانعى ندارد. ولى سزاوار است افراد با ايمان هدفى از آن داشته باشند; هر چند استفاده از زيبايى و صداى خوش آنها باشد; در ضمن بايد اين امر به اسراف كارى منتهى نشود.

5- نگهداري از حيوانات براي تفريح

امام صادق(عليه السلام) در حديثى معروف مى فرمايد: «شايسته است انسان وقت خود را به چهار قسمت تقسيم كند، سپس توصيه مى كند كه يكى از آن چهار قسمت صرف تفريح شود.» اين موضوع نشان مى دهد كه تفريح براى يك انسان، خصوصاً براى جوانان لازم است، و باعث مى شود كه ديگر وظايف خود را بهتر انجام دهد. نگهدارى از حيوانات كه در عين تفريح داراى جنبه هاى علمى و تحقيقى درباره دنياى آفرينش، تقويت روحيه محبّت، و نيز نظاره و دقّت بر عجايب خلقت و قدرت خداوند متعال مى باشد، به نظر جنابعالى چگونه است؟

- نگهدارى حيوانات براى اهدافى كه در بالا ذكر شد، نه تنها مانعى ندارد، بلكه فوايد معنوى و مادّى نيز دربردارد. ولى طورى باشد كه منتهى به اسراف يا آزار حيوانات نشود.

6- هزينه هاي نگهداري حيوانات

نگهدارى از حيوانات ماهانه مبلغى هزينه در پى دارد، مانند دانه اى كه براى قنارى يا طوطى مى خرند، يا كاهو يا سبزى كه براى خرگوش، خريده مى شود. چنين هزينه هايى چه حكمى دارد؟

- اين هزينه ها مادامى كه به اسراف منتهى نشود، ايرادى ندارد.

7- نگهداري سگ با رعايت مسائل شرعي

اگر محيط زندگى سگ خارج از اتاق باشد، مثلا در حياط، يا باغ، يا پشت بام، خانه اى برايش بسازند، و مسائل مربوط به طهارت و نجاست را مراعات كنند، نگهدارى از آن چه حكمى دارد؟

- اگر پاكى و نجاست رعايت شود، و بودن آن حيوان در خانه فايده اى داشته باشد، مانعى ندارد. ولى روشى را كه غربى ها در مورد سگ دارند، اسلام هرگز نمى پسندد.

8- عدم تفاوت حکم انواع سگ

معروف است كه «تازى» (سگ شكارى) در احكام نجاست و طهارت با سگهاى ديگر تفاوت دارد. شايد دليلش اين باشد كه ـ طبق آنچه در تاريخ آمده ـ اعراب (پس از اسلام) از رفت و آمد تازى به خيمه ها ممانعتى نمى كردند، و تازى حقّ داشت در خيمه با آنها بخوابد، و آن را هديه اى از سوى خدا مى دانستند. آيا تفاوتى ميان تازى و ساير سگها در نجاست مى باشد؟

- تفاوتى از اين جهت ميان سگها نيست، و معمولا مسلمانان از سگ ها براى سه منظور استفاده مى كردند: پاسبانى خانه، پاسبانى باغ، و پاسبانى از گلّه. و در كتب فقهى ما درباره اين سه نوع سگ بحث شده، و به عنوان «كلب الحارس» و «كلب الماشيه» و «كلب الحائط» از آنها ياد شده است.

9- فضولات حيوان همستر

آيا فضولات حيوان همستر پاک است يا خير؟

- فضولات آن نجس است.

10- پر حيوان حرام گوشت

اگر در ظرفي پَر حيوان حرام گوشت و يا تيغ جوجه تيغي افتاده باشد (منظور قسمتي از بدن آن حيوان است که در آن روح نيست) خوردن محتويات آن ظرف چه حکمي دارد؟

اگر آن پر يا تيغ قبلا آب کشيده شده باشد و در ظرف بيافتد خوردن مايع در آن ظرف چه حکمي دارد؟

- اين اجزاء نجس نيست.

11- نگهداري سگ هاي خانگي

حکم نگهداري سگهاي خانگي چيست؟ حکم نگهداري آن در حياط خانه چيست؟ (با توجه به اينکه سگهاي خانگي تربيت شده هستند و از مدفوع خود نمي خورند)

- هرگاه سگ ها براي پاسباني منزل باشند مانعي ندارد ولي براي سرگرمي و همزيستي اشکال دارد.

12- ادرار و مدفوع قورباغه

آيا مدفوع و ادرار قورباغه پاک است؟

- بول و مدفوع هر حيوان حرام گوشت که خون جهنده دارد نجس است.

13- فضله لاک پشت

آيا فضله لاک پشت پاک است؟

- فضله لاک پشت پاک است هرچند احتياط آنست که از آن اجتناب کنند؛ ولي بول آن نجس است.

14- نگهداري خرگوش در خانه

آيا خرگوش را مي توان به عنوان حيوان خانگي در آپارتمان نگهداري کرد؟ و آيا فضولاتش نجس است؟ آيا موي بدن خرگوش نماز دارد؟ و آيا عرق بدنش اشکالي ندارد؟

- فضولات آن نجس است و موي بدن و عرق آن نماز ندارد.(1)

1- استفتاءات.

/انتهاي پيام/