برگرفته از «توحيد مفضل»:

چرا دربلاها، صالحان هم به پای بدکاران می‌سوزند؟

گاه مردم گرفتار بلايى مى‏شوند كه نيكوكار و بدكار را فرا مى‏گيرد، گاه نيز انسانهاى نيكوكار دچار مى‏شوند و بدكاران مى‏رهند. مى‏گويند: اين امر با تدبير و حكمت نمى‏سازد پس چه دليلى دارد؟

کد خبر: ۶۷۶۷۶

چهارشنبه - ۰۸ ارديبهشت ۱۳۸۹ / April 28, 2010

گروه معارف؛ در پاسخ آنان بايد گفت: اگر چه اين بلاها گاه صالح و طالح را در بر مى‏گيرد امّا خداوند جلّ و علا سود هر دو را در آنها نهاده است؛ زيرا صالحان هنگامى كه گرفتار مى‏شوند به ياد نيكيها و نعمات گذشته خداوند و پروردگار خويش مى‏افتند و پيشانى بر خاك مى‏نهند و او را سپاس مى‏گزارند و شكيبايى پيشه خود مى‏سازند. بدكاران و فاسدان نيز وقتى كه گرفتار اين بلاها مى‏شوند، قدرى شكسته مى‏شوند و از معصيت و فساد مى‏پرهيزند.

نيز نعمت و سلامتى هم به سود هر دو گروه است: صالحان از نيكويى و صالح بودن خود شادند و مسرور و با اين نعمتها بر رغبت و شوقشان به سوى عمل صالح افزوده مى‏شود و فاجران و فاسدان نيز به رأفت و مهر خداوندگارشان پى مى‏برند و در مى‏يابند كه خداوند جلّ و علا بى‏آنكه آنان سزاوار مستحق باشند به آنان نعمت و سلامتى عطا فرموده است آنگاه اين رأفت و گذشت الهى باعث مى‏گردد كه اين افراد هم نسبت به مردم رأفت ورزند و از آنان درگذرند.

ممكن است كسى بگويد: اين كه گفتيد هنگامى است كه بلاها در مال مردم بيفتد امّا چه مى‏گوييد هنگامى كه بلا در «جان» آنان بيفتد؛ مانند:

آتش‏سوزى، غرق شدن، سيل و زلزله كه باعث مى‏گردد كه جانشان را از دست بدهند؟

در پاسخ گفته مى‏شود: خداوند جلّ و علا در اين هم خير و صلاح هر دو گروه را نهاده است؛ زيرا صالحان از اين سراى پيچيده در بلاها و سختيها راحت مى‏شوند [و به منزل نعمت و راحتى مى‏رسند] فاجران و فاسدان نيز اگر بر اثر اين بلاها بميرند از سويى باعث كاهش عذاب آخرت آنان است و از سوى ديگر باعث مى‏گردد كه به فساد و فسق ادامه ندهند.

كوتاه سخن اينكه آفرينشگر والامرتبه، با حكمت و قدرت خود همه اين امور را به سود و مصلحت همه مى‏گرداند. چنان كه اگر توفان، درختى يا نخلى را از ريشه در آورد سازنده ماهر، آن را بر مى‏دارد و در جايهاى فراوان به كار مى‏گيرد.

تدبيرگر و حكيم عالم نيز چنين است. اگر بلاهاى جانى و مالى فرود آيد همه را به سود و مصلحت همه مردم مى‏گرداند.

اگر بگويد: اصلا چرا واقع مى‏شوند؟

در پاسخ گفته مى‏شود: براى آنكه فاجران و فاسدان از سلامتى و راحتى در گناه و فسق و فجور بيشتر و گناهان افزونتر گرفتار نيايند و نيكوكاران نيز از تلاش و مجاهده [كه لازمه آن تحمّل دشواريها و ناگواريهاست‏] باز نمانند. غالبا اين دو حالت زمانى رخ مى‏نمايند كه مردم در راحتى و وفور نعمت باشند و اين بلاها آنان را از سقوط باز مى‏دارد و به آنچه سود و مصلحت آنان در آن است آگاه مى‏سازد.

اگر از اين بلاها در امان و راحت باشند، در طغيان و معصيت فرو مى‏روند، چنان كه مردم در آغاز چنين بودند و چنان در معصيت و فساد غرق شدند كه به بلا و طوفان گرفتار گشتند تا زمين از لوث آنان پاكيزه شود./انتهاي پيام/