پيام قرآن

قرآن و راه تشخيص هويت انسان

آيا انسان مى پندارد كه هرگز استخوان هاى او را جمع نخواهيم كرد؟! ـ آرى قادريم كه حتى خطوط سر انگشتان او را موزون و مرتب كنيم.

کد خبر: ۶۸۵۴۶

دوشنبه - ۱۳ ارديبهشت ۱۳۸۹ / May 03, 2010

در آيات 3 و 4 سوره قيامت مى خوانيم: (أَيَحْسَبُ الاِْنسَانُ أَلَّنْ نَّجْمَعَ عِظَامَهُ ـ بَلَى قَادِرِينَ عَلَى أَنْ نُّسَوِّىَ بَنَانَهُ): «آيا انسان مى پندارد كه هرگز استخوانهاى او را جمع نخواهيم كرد؟! ـ آرى قادريم كه (حتى خطوط سر) انگشتان او را موزون و مرتب كنيم».

در روايات مى خوانيم، يكى از مشركان عرب به نام عَدى بن ابى ربيعه، كه مردى بسيار لجوج و متعصب بود، نزد پيامبر (ص) آمد و از روز قيامت و چگونگى و زمان آن سؤال كرد; و گفت: «اگر آن روز را با چشم خودم ببينم باز تو را تصديق نمى كنم و به تو ايمان نمى آورم. چگونه مى توان باور كرد كه خداوند اين استخوان هاى پوسيده را گرد آورى كند، اين باور كردنى نيست».(1)

«بَنان» در لغت به معناى انگشتان و گاه به معناى سر انگشتان آمده است. از ماده بَنَّ، و به معناى اقامت گرفته شده، و از آنجا كه انگشتان مايه اصلاح احوال اقامت انسان در جهان دانسته شده، به اين نام ناميده شده است.(2)

انگشتان نقش بسيار مهمى در زندگى انسان دارند و از عجايب خلقت محسوب مى شوند; هر چند به واسطه اينكه دائماً در اختيار ما است، از اسرار آن غافليم. اگر انگشتان دست كسى قطع شود; هيچ گونه كار ظريفى را نمى تواند انجام دهد. نوشتن، ورق زدن كتاب، غذا خوردن بطور راحت، تلفن كردن، باز كردن درها به وسيله كليد و انواع صنايع ظريف و دقيق و حتى صنايع ديگر مانند انواع كارهاى مربوط به ماشين ها، بلكه گرفتن اشياى سنگين با دست نيز براى او غير ممكن است، حتى كم شدن يكى از انگشتان مى تواند ضربه اى به بسيارى از كارهاى روزمره انسان بزند. به همين دليل چهار پايان به خاطر نداشتن انگشت بسيارى از كارها را با دهان يا سر، انجام مى دهند.

به تعبير ديگر مى توان گفت: وجود انگشتان در بدن انسان، يكى از عوامل مهم پيشرفت تمدن او است; و تعبير به بَنان از ماده اقامت و دوام، اشاره لطيفى به همين حقيقت است; چرا كه بدون آنها اقامت در جهان براى او مشكل است.

آيه فوق مى گويد: نه تنها استخوان هاى بزرگ بلكه استخوان هاى ريز و ظريف او را نيز مى توانيم در قيامت منظم كنيم.

جمعى از مفسران نيز احتمال داده اند كه منظور از تسويه بنان متصل ساختن آنها به يكديگر، و به صورت سُمّ چهار پايان در آوردن است; ولى اين تفسير هيچ گونه مناسبتى با آيات سوره ندارد.

به هر حال از نكاتى كه اين آيه، مى تواند اشاره به آن باشد كشف مهمى است كه در عصر ما نسبت به خطوط سر انگشتان شده است. زيرا اين معنا مسلم شده كه خطوط سر انگشتان هر كس معرّف شخصيت او است; و از هر امضايى اطمينان بخش تر و دقيق تر است; امضايى كه هيچ كس نمى تواند آن را جعل كند، در حالى كه پيچيده ترين امضاها قابل جعل است. به همين دليل در عصر ما مسأله انگشت نگارى به صورت علمى در آمده و در مراكز انتظامى دايره مخصوصى براى آن وجود دارد; و از طريق آن بسيارى از مجرمان شناخته مى شوند، كافى است كه يك سارق، هنگامى كه وارد اطاق يا منزلى مى شود، دست خود را بر دستگيره در يا شيشه اطاق و يا قفل و صندوق و صندلى بگذارد و اثر انگشت وى، روى آن بماند; يا اين كه در يك ماجراى قتل، سلاحى كشف شود كه اثر انگشت كسى بر آن اسلحه باشد، فوراً از آن نمونه بردارى كرده و با سوابقى از سارقان و مجرمان، يا افرادى كه در آن حادثه مظنون به نظر مى رسند تطبيق مى دهند و مجرم را پيدا مى كنند.

بنابراين تفسير آيه مى گويد: نه تنها ما مى توانيم استخوان هاى بزرگ و كوچك را جمع آورى كنيم; بلكه حتى توانايى داريم انگشتان و سر انگشتان هر كس را با تمام ويژگى هايش كه از ظريف ترين خصوصيات بدن او است، تنظيم كنيم و به حال اول بازگردانيم

به تعبير ديگر باز گرداندن بنان و تنظيم آن ـ فراموش نكينم كه تسويه منظم ساختن و مرتب نمودن است ـ شامل تمام خصوصيات و جزئيات، و از جمله خطوط سر انگشتان مى شود.

تناسب اين معنا با مسأله قيامت كه دادگاه بزرگ عدل الهى است و مجرمان و گنه كاران بايد در آن تعقيب شوند، بسيار جالب است; چرا كه در دنيا نيز از اين مسأله، بيش از همه جا در دادگاه ها بهره گيرى مى شود.

1. تفسير كبير، جلد 3، صفحه 217 و قرطبى، جلد 10، صفحه 6885.

2. مفردات راغب و مجمع البحرين و معجم مقاييس، اللغه ماده بَنَ.

منبع: پيام قرآم ج8

/انتهاي پيام/