سهم ۲۱ درصدی استنادات کشور،

ایران مقام نخست اثربخشی تولیدات علمی در جهان اسلام را کسب کرد

براساس آخرین اطلاعات مستخرج از پایگاه (ESI-ISI)، ایران با کسب بیش از ۲۱ درصد کل استناد‌های کسب شده توسط کشور‌های اسلامی رتبه نخست را در میان این کشور‌ها کسب کرد.

کد خبر: ۶۸۶۶۱۲

سه‌شنبه - ۰۱ خرداد ۱۳۹۷ / May 22, 2018

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، محمدجواد دهقانی سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) گفت: تعداد مقالات پر استناد دانشمندان کشور از ۴۷ مورد در سال ۲۰۰۸ به ۴۱۱ مورد در سال ۲۰۱۷ افزایش یافته و بدین ترتیب با افزایش بیش از ۸ برابری، دارای رشد متوسط سالانه ۲۴.۲۱ درصدی، بالاترین میزان رشد کیفیت تولید علم را در میان کشور‌های اسلامی داشته است.

سهم بیشتر حوزه مهندسی از کل تولید علم برتر
وی افزود: سهم حوزه مهندسی از کل تولید علم برتر یا مقالات پر استناد ۳۵.۶ درصد است و بیشترین تعداد مقالات پراستناد به این حوزه اختصاص دارد. پس از مهندسی که با اختلاف قابل توجهی پیشتاز است؛ بیشترین سهم از تولید علم برتر دنیا به ترتیب متعلق به حوزه‌های موضوعی شیمی، فیزیک، علوم کشاورزی و پزشکی بالینی و ریاضیات (مشترکا) است.

سرپرست ISC گفت: در مطالعات علم‏ سنجی علاوه بر تعداد مدارک ثبت شده در نمایه‌های استنادی بین المللی مانند WOS که بر کمیت این مدارک دلالت دارد؛ به تعداد استناد به این مدارک که بر کیفیت علم تولید شده اشاره می‌کند نیز پرداخته می‏ شود.

وی گفت: اصولاً، نقطه تمایز نمایه‌های استنادی با سایر انواع نمایه‏‌ها مشخص شدن تعداد استنادات به مدارک نمایه شده است. بررسی‏‌ها حاکی از آن است که در اغلب گزارش‌ها و آمار‌های ارائه شده توسط سازمان‏ها و مؤسسات گوناگون ملی و بین‏ المللی به کمیت و تعداد مقالات و رشد آن‌ها اشاره می‌شود و تعداد اندکی از گزارش‏ها در خصوص کیفیت تولیدات علمی به بحث می‏ پردازند.

دهقانی اظهار داشت: یک درصد از مقالات دنیا، ۱۸ درصد از استناد‌های آن را دریافت می‌کنند که تولید علم برتر یا مقالات پر استناد را تشکیل می‌دهند. مقالات پر استناد در بازه زمانی ۱۰ سال اخیر توسط پایگاه (ESI-ISI) به صورت دو ماه یکبار و سالانه ۶ بار روزآمد و اعلام می‌شود.

وی افزود: از همین رو، تعداد این مقالات همیشه تغییر می‌کند و ممکن است یک مقاله در یک دوره زمانی در دسته مقالات برتر قرار گیرد و در یک دوره دیگر از این فهرست حذف شود. اساسا مقالات پر استناد بدلیل اهمیت آن به ‏عنوان شاخصی برای کیفیت علم تلقی می‏ شود.

سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام خاطرنشان کرد: اطلاعات مستخرج درخصوص رتبه استنادی، سهم و میزان استناد‌های کشور‌های اسلامی از پایگاه (ESI) در تاریخ اول خرداد استخراج شده است. این پایگاه داده‏‌های خود را در بازه زمانی ابتدای ژانویه ۲۰۰۸ تا ۲۸ فوریه ۲۰۱۸ جمع آوری کرده است.

بیش از یک میلیون استناد دریافتی ایران
دهقانی گفت: اطلاعات استخراج شده از پایگاه ESI نشان می‏ دهد که جمهوری اسلامی ایران در بازه ۱۰ ساله مورد نظر با میزان ۱ میلیون و ۷۷۵ هزار و ۷۷۳ استناد دریافتی در میان کل کشور‌های اسلامی مقام نخست را قرار دارد. نتایج حاکی از آن است که جمهوری اسلامی ایران میزان ۲۱.۲ درصد از مجموع استنادات تمامی کشور‌های اسلامی را به خود اختصاص داده است.

وی افزود: سایر کشور‌ها از جمله ترکیه، عربستان، مالزی، مصر، پاکستان، تونس، اندونزی، نیجریه و امارات متحده عربی در رتبه‌های بعد قرار دارند.

سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام یادآور شد: در گزارش قبل نیز به پیشتازی ایران در میزان کمیت تولید علم در سال ۲۰۱۷ و سهم ۲۲ درصدی ایران از کل تولیدات علمی کشور‌های اسلامی اشاره شده بود. بنابراین، دانشمندان و پژوهشگران کشور علاوه بر کمیت تولید علم و کسب مقام نخست در میان کشور‌های اسلامی در سال ۲۰۱۷، در اثربخشی و کیفیت نیز در صدر تمامی کشور‌های اسلامی قرار دارند.

وی ادامه داد: روند رشد مقالات پر استناد جمهوری اسلامی ایران حاکی از آن است که دانشمندان جمهوری اسلامی ایران در انتشار مقالات پر استناد روند رو به رشدی را طی کرده اند، چنانچه در سال ۲۰۰۸ تنها ۴۷ مقاله پر استناد از جمهوری اسلامی ایران در پایگاه ESI ثبت شده است؛ این در حالی است که در پایان سال ۲۰۱۷ دانشمندان ایرانی موفق شدند ۴۱۱ مقاله پراستناد را منتشر کنند.

دهقانی اظهار داشت: این امر نشان می‏ دهد که با افزایش بیش از ۸.۷۵ برابری میزان متوسط رشد سالانه مقالات پر استناد و به ‏عبارت دیگر کیفیت تولید علم کشور در ۱۰ سال اخیر برابر با ۲۴.۲۱ درصد بوده است. بی شک این موضوع نشان از اثربخشی بیشتر و افزایش کیفیت تولیدات علمی دانشمندان ایرانی است.

وی گفت: همانگونه که پیش‏تر نیز بیان شد، هر چقدر استناد به یک مقاله بیشتر باشد آن مقاله دارای اثربخشی و کیفیت بیشتری نسبت به سایر مقالات است.

سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام افزود: در کنار توجه به روند رو به رشد مقالات پراستناد، در این قسمت به حوزه‌های پژوهشی گوناگون و سهم (درصد) مقالات منتشر شده توسط دانشمندان این حوزه‌ها پرداخته می‌شود. دانشمندان جمهوری اسلامی ایران در یک دهه اخیر ۱۶۰۲ مقاله پراستناد منتشر کرده‏ اند و این مقالات در پایگاه ESI نمایه شده است.

وی افزود: دانشمندان حوزه مهندسی با انتشار ۵۷۳ مقاله پر استناد و حوزه‏‌های موضوعی شیمی، فیزیک، علوم کشاورزی، پزشکی بالینی و ریاضیات (مشترکا) به ترتیب با انتشار ۲۰۶، ۱۱۳، ۱۰۲ بیشترین تعداد مقاله پر استناد را داشته اند.

دهقانی گفت: درخصوص میزان سهم هر کدام از حوزه‌های موضوعی در تولید مقالات برتر حوزه مهندسی با سهم ۳۵.۷ درصد جایگاه نخست را بین حوزه‌های پژوهشی ۲۲ گانه از آن خود کرده ‏است. پس از حوزه موضوعی مهندسی، بقیه حوزه‏‌ها با اختلاف معنی داری، پایین‏‌تر از حوزه مهندسی هستند.

وی یادآور شد: حوزه‏‌های موضوعی شیمی، فیزیک، علوم کشاورزی، پزشکی بالینی و ریاضیات (مشترکا) به ترتیب با سهم ۱۲.۸ درصد، ۷ درصد، ۶.۳۶ درصد و ۶.۳ درصد جایگاه دوم تا پنجم را کسب کرده اند.