گرمازدگی چیست؟ / توصیه‌های امام رضا، ابوعلی سینا و زکریای رازی برای رهایی از گرمازدگی + اینفوگرافیک

گرمازدگی یک بیماری است که به گرما مربوط می‌شود و زمانی رخ می‌دهد که شما برای چندین روز در معرض حرارت بالا قرار داشته باشید و بدن شما آب خود را از دست داده باشد.

کد خبر: ۶۹۶۲۳۸

سه‌شنبه - ۱۹ تير ۱۳۹۷ / July 10, 2018

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، با نزدیک شدن به مرداد ماه، هوا به اوج گرمای خود نزدیک می‌شود. این گرما می‌تواند باعث گرمازدگی شود که در حالت‌های شدید خطرناک نیز است.

گمازدگی چیست؟

دو نوع گرمازدگی وجود دارد:

کمبود آب: علائم عبارتند از: تشنگی بیش از حد، ضعف، سردرد و از دست دادن هوشیاری.
کمبود نمک: علائم شامل تهوع و استفراغ، گرفتگی عضلانی مکرر و سرگیجه.

اگرچه گرمازدگی به اندازه غش کردن به علت گرما (heat stroke) جدی نیست، اما بدون انجام اقدامات مراقبتی مناسب، گرمازدگی پیشرفت کرده و به غش کردن به علت گرما تبدیل می‌شود که می‌تواند به مغز و سایر اندام‌های حرارتی بدن آسیب برساند و حتی منجر به مرگ شود.
علائم گرمازدگی چه چیز‌هایی هستند؟

شایعترین علائم گرمازدگی عبارتند از:

گیجی

ادرار تیره که نشانه‌ای از کم آبی بدن است.

سر گیجه

غش کردن

خستگی

سردرد

گرفتگی عضله

تهوع

رنگ پریدگی

تعریق شدید

ضربان قلب سریع

توصیه امام رضا علیه السلام درباره گرما و گرمازدگی

برای جلوگیری از گرمازدگی در روز‌های تابستان: ضمن پرهیز از آفتاب خوردن، روزی یک عدد خیار فایده فراوانی دارد.

در تابستان به دلیل گرمای هوا چربی‌های بدن آب می‌شوند؛ از این رو: در پاییز نیاز ضروری به ذخیره کردن مواد چربی که مولد حرارت هستند، پیدا می‌شود و باید با مصرف غذا‌های مناسب آن را ذخیره کنید تا بدن خود را برای مقابله با سرمای زمستان مجهز کنید. بدن به انواع غذا‌های اصلی و میوه‌هایی مانند انگور و انار نیاز دارد. همچنین استفاده از نوشیدنی‌هایی که از آن‌ها تهیه می‌کنند، مفید است. به طور کلی مصرف میوه‌های ترش قبل از غذا و میوه‌های شیرین بعد از غذا مفید است.

توصیه ابوعلی سینا برای جلوگیری از گرمازدگی

به گفته شیخ‌الرییس، دوغ ترش نیز برای گرمازدگی مناسب است. اگر فرد آفتاب زده شده بهتر است در سایه بنشیند و پای خود را در آب سرد بشوید و اگر تشنه بود اندک اندک از ظرفی با دهانه باریک آب بنوشد. علاوه بر این خوراکش هم باید از غذا‌های زود هضم باشد.

ابوعلی سینا در این باره توصیه کرده است:

- مالیدن روغن بنفشه روی پیشانی، برای جلوگیری از گرمازدگی و سردرد‌های صفراوی مفید است.

- فرد بعد از سفر، حمام آب سرد بگیرد تا از آسیب سفر به دور باشد و سرحال آید. البته نباید در این کار عجله کند و باید به تدریج آب تنی کند.

- فرد مسافر، سر و سینه خود را از تابش مستقیم نور خورشید بپوشاند و در راه قاووت جو و عصاره میوه تناول کند و قدری برای حرکت صبر کرده و سپس به راه افتد.

- کسانی که از باد سر می‌ترسند بهتر است دهان و بینی خود را بپوشانند و در سفر از دوغی که ۲۴ ساعت قبل از سفر در آن پیاز خرد شده باشد، استفاده کنند. همچنین بوییدن روغن گل سرخ و روغن تخم کدو و خوردن روغن تخم کدو مفید خواهد بود.

زکریای رازی مصرف سکنجبین با یخ را مفید می‌داند

زکریای رازی گفته است: نوشیدن شربت سکنجبین منافع بسیار دارد. یکی از منافع سکنجبین آن است که، چون آن را با یخ خنک کرده و بنوشند، صفرا را می‌برد و از التهاب حرارت معده می‌کاهد، و آن چه بلغم در معده و روده‌ها باشد، خارج می‌کند.

اگر سکنجبین را با ریشه و تخم کاسنی مخلوط کرده و کمی گلاب به آن اضافه کنند، نوشابه‌ای پر سود و شگفت آور می‌شود، به خصوص برای کسانی که جگر و معده‌ای گرم داشته و یا دچار گرفتگی معده شده‌اند و نیز برای کسانی که مبتلا به نفخ می‌باشند منافع زیاد دارد، اما برای مبتلایان به زخم معده و روده، مضر است.

عناب و شکر

برای رفع گرمازدگی بهتر است عناب را در آب جوشانده و با کمی شکر به صورت خنک میل کنید. همچنین خوردنی‌های سرد و‌تر مانند گل بنفشه، خاکشیر، هندوانه و تخم خیارین (خیار، کدو، هندوانه و خربزه) نیز توصیه می‌شود. البته بهترین دارو برای رفع گرمازدگی دم کرده عناب و زرشک است که همراه با مقداری شکر میل می‌شود.

خاکشیر یخ زده و شربت آب‌لیمو

استفاده از خاکشیر یخ زده و شربت آب‌لیمو برای جلوگیری از گرمازدگی موثر است.

برای جلوگیری از اسهال و تأثیر خنکی، خاکشیر باید به شکل یخ زده یا همراه خورده یخ مصرف شود، در غیر این صورت ملین و اسهال آور است.

با توجه به گرمی و آلودگی هوا، مصرف آب‌لیمو نیز به دلیل داشتن ویتامین C. که دارای خاصیت ضدعفونی‌کننده است توصیه می‌شود و نیاز است هر دو روز یک بار، یک عدد لیمو در آب مصرفی استفاده شود.

تخم شربت

تخم شربت در حقیقت دانه گیاه ریحان است که به علت داشتن ترکیبات لعاب‌دار به صورت محلول در آب (شربت) استفاده می‌شود. لعاب این دانه‌ها پس از جذب آب، به صورت ژله‌ای درمی‌آید که می‌تواند برای رفع عطش مورد استفاده قرار گیرد.

تخم شربت در طب سنتی ایران به عنوان رفع کننده التهابات دستگاه تناسلی و مجاری ادرار کاربرد بسیار داشته است.

بـه‌لیمو

به‌لیمو گیاهی به صورت درختچه است که از برگ آن استفاده می‌شود. این گیاه از قدیم در طب سنتی ایران به عنوان آرام‌بخش، ضد تشنج، ادرارآور، رفع کننده‌ی سرگیجه و تپش قلب مورد استفاده بوده و در حال حاضر نیز از آن استفاده می‌شود.

هندوانه

هندوانه یک میوه تابستانی لطیف، آبدار، خنک کننده، آرام بخش و مسکن التهابات درونی است که اصولاً برای رفع عطش در اوج گرمای تابستان مصرف می‌شود و مورد پسند بسیاری از مردم است. طبیعت هندوانه سرد و‌تر است و برای افراد گرم مزاج بسیار مطلوب است. مربای پوست هندوانه برای رفع حرارت بدن، رفع تشنگی و گرمازدگی بسیار مفید است.

گلاب

برای معالجه اشخاص گرمازده، بهترین راه خوراندن گلاب همراه با مقداری یخ است، به قدری که باعث استفراغ شده و صفرا را خارج نماید. نوشیدن گلاب خنک، گرمی درون را از بین می‌برد و بدن را تقویت می‌کند. بوییدن گلاب برای تقویت قلب و رفع بیهوشی و تقویت حواس باطنی مفید است.

نکات قابل ذکر

- هنگام گرمازدگی از گرفتن دوش آب سرد به جهت ایجاد شوک، از قرار گرفتن در معرض باد مستقیم کولر به دلیل ایجاد عفونت‌های تنفسی و از نوشیدن سریع مایعات بسیار سرد به جهت به هم خوردن وضعیت سیستم ایمنی و گوارشی بدن خودداری کنید.

- با مالیدن حوله خنک به بدن فرد گرمازده، وی را به حالت طبیعی بازگردانید.

- میوه‌هایی مانند آلبالو، خیار و هندوانه نقش بسزایی در تنظیم درجه حرارت بدن دارند.

- از آنجا که فرد گرمازده اشتهای زیادی برای خوردن آب سرد و یخ دارد، باید وی را تشویق کرد تا به تدریج و آهسته مایعات را بنوشد تا معده وی دچار تحریک و درد نشود.

- با چکاندن چند قطره آب‌لیمو در آب آشامیدنی و افزودن مقدار کمی نمک، ترکیب مناسبی به دست می‌آید که می‌تواند کمک زیادی به پیشگیری از بروز گرمازدگی کند.