خاور چیست؟

برخی کلمات در زبان فارسی معنای متعدد و متفاوت از هم دارند که خاور نیز در همین دسته قرار می‌گیرد.

کد خبر: ۶۹۷۰۴۶

شنبه - ۲۳ تير ۱۳۹۷ / July 14, 2018

به گزارش گروه بازرگانی خبرگزاری دانشجو، برخی کلمات در زبان فارسی معنای متعدد و متفاوت از هم دارند که خاور نیز در همین دسته قرار می‌گیرد. خاور هم معنای خاص دارد و هم معنای عام. در ادامه خواهیم خواند که چگونه نام خاور در طول زمان، به عنوان نام یک وسیله نقلیه داد.

شاید این روزها کلمه خاور را در بیان نام خاورمیانه یا خرید خاور بیش از موارد دیگر مشاهده کرده یا می‌شنویم. این را وقتی متوجه می‌شویم که به جستجوهایی چون «خرید خاور دست دوم»، «اوضاع خاورمیانه»، «خرید خاور صفر» یا «جنگ در خاورمیانه» بر می‌خوریم. البته برخورد با کلماتی چون «خاوران»، «خاور خانم» یا حتی «خاور ده تنی» نیز برای ما و شما پیش آماده است. اما به راستی خاور چیست و از کجا سرچشمه می‌گیرد.

معنای ادبی خاور

اگر در ادبیات و لغت‌نامه‌ها جستجو کنیم و بخواهیم از نظر ادبی معنای خاور را بیابیم پرتکرارترین معنی موجود برای کلمه خاور را می‌توان شرق دانست. در ادبیات ایران خاور بیش از همه چیز معنای شرق را دارد. در اصل خاور یکی از جهات اصلی به شمار می‌رود که متضاد غرب است و اگر شما رو به شمال بایستید، سمت راست خود را می‌توانید خاور یا مشرق بنامید.

شاید بد نباشد بدانیم که خاور در معنا به عنوان محل طلوع خورشید یا مطلع نیز نامید می‌شود. البته هم خاور و هم کلمه برگرفته از آن یعنی خاوران هر دو به عنوان محلی که خورشید از آنجا سربرآورده شناخته می‌شوند و در اشعار و متون فارسی نیز با همین معنا تکرار شده‌اند.

خاور و باختر

خاور در اصل متضاد کلمه باختر است که خاور به معنای شرق و باختر به معنای غرب شناخته می‌شوند. هر چند خاور و باختر در تاریخ و ادبیات کهن ایران زمین بیش از امروز کاربرد داشته‌اند و اشعار و متون زیادی با استفاده از این دو واژه موجود است.

خاور در سرود ملی ایران

یکی از مهم‌ترین اشعاری که در آن کلمه خاور به کار رفته است، سرود کشورمان است که در آن به وضوح می‌توان هم معنی شرق و هم معنی محل طلوع خورشید را از به کاربردن خاوران، فهمید.

«سر زد از افق، مهر خاوران» دقیقا به معنای شرق و محل طلوع خورشید اشاره مستقیم دارد.

خاورمیانه

البته کلمه‌ای که این روزها در اینترنت، رسانه‌های نوشتاری و تصویری، مراسم‌ها، کتاب‌ها، مقالات و حتی گفتگوهای عادی روزانه نیز زیاد به گوش می‌خورد و از خاور در آن استفاده شده است کلمه خاورمیانه است. خاورمیانه با عنوان انگلیسی Middle East به آسیای غربی و آفریقای اشاره داشته و معنای دقیق آن شرق میانه است. این کلمه نیز مصداق بارزی بر معنای خاور است.

اسم زنان

اما کار به همینجا ختم نمی‌شود. خاور به عنوان اسم خاص، در ایران به عنوان اسم افراد نیز استفاده شده است. خانواده‌های ایرانی در گذشته‌ای نه چندان دور از خاور به عنوان نام دختران خود استفاده می‌کردند و به همین خاطر در آثار ادبی ما، از کلمه خاورخانم نیز استفاده شده است.

گروه صنعتی خاور

البته همین اسم خاص برای یکی از شرکت‌های زیر مجموعه ایران خودرو دیزل نیز استفاده شده است. گروه صنعتی خاور به عنوان زیر مجموعه‌های ایران خودرو دیزل یکی از شرکت‌های تولید کننده خودروی سنگین در ایران بوده است.

خاور یا کامیون

در گذشته همین گروه صنعتی خاور یکی از شرکت‌های مهم در تولید کامیون در ایران بوده است؛ تا جایی که به علت تعدد تولید و کیفیت کامیون‌های این شرکت، بیش از ۴۰ سالی است که تعداد زیادی از افراد به کامیون، خاور می‌گویند. هنور کلمه خاور به معنی کامیون رواج بسیاری دارد. این اشتباه در نامیدن کامیون، سبب شده تا عباراتی چون «خرید خاور»، «خرید خاور صفر» و «خرید خاور دست دوم» در اینترنت جستجو شده و در برخی از سایت‌ها نیز به جای کامیون یا در کنار کامیون از کلمه خاور استفاده می‌شود.

هر چند خاور دارای معنای متفاوتی است اما امروزه استفاده از خاور بدون پسوند یا پیشوندی بیشتر به عنوان کامیون استفاده شده و علاوه بر دنیای حقیقی این معنای خاور در دنیای مجازی یا همان اینترنت درکنار کلماتی چون خاورمیانه یا خاوردور بسیار رایج است.