کدام شهر؟ کدام دانشگاه؟

دانشکده محیط زیست کرج؛ مرکز تخصص محیط‌بانی/ دانشگاهی که در بدو تاسیس تعهد استخدام داشت!

دانشکده محیط زیست کرج در سال ۱۳۵۱ و تحت عنوان «آموزشکده محیط زیست» به منظور تأمین و تربیت نیروی انسانی متخصص و ماهر مورد نیاز عرصه محیط زیست کشور تاسیس شد.

کد خبر: ۷۰۲۳۱۷

چهارشنبه - ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ / August 08, 2018

گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، کیانوش رضایی؛ داوطلبان کنکوری که اکنون در فکر انتخاب شهر و رشته برای تحصیل در مقطعی جدیدتر از زندگی خود هستند، نباید و نمی‌توانند خود را از تحصیل در شهر‌های دیگر محروم کنند؛ اما حتما برای جلوگیری از آسیب‌های احتمالی زندگی در شهری جدید، باید دقت بیشتری در انتخاب داشته باشند. دانش آموزان دیروز و دانشجویان فردا برای کاهش این آسیب‌ها، نیازمند شناختی ولو اجمالی از دانشگاه‌های شهر‌های مختلف کشورمان هستند.

خبرگزاری دانشجو در سلسله گزارش‌های کدام شهر، کدام دانشگاه بدنبال معرفی دانشگاه‌های مهم و برجسته کشورمان است.

دانشکده محیط زیست
این دانشکده در سال ۱۳۵۱ و تحت عنوان «آموزشکده محیط زیست» به منظور تأمین و تربیت نیروی انسانی متخصص و ماهر مورد نیاز عرصه محیط زیست کشور و با جهت گیری ترویج و نشر مفاهیم محیط زیستی تأسیس شد. در دهه ۷۰ علاوه بر پذیرش دانشجو از طریق کنکور سراسری در مقطع کاردانی رشته تکنولوژی محیط زیست به جذب دانشجو در دو رشته کارشناسی ناپیوسته کنترل آلودگی‌های محیط زیست و بازیافت از طریق کنکور دانشگاه علمی کاربردی پرداخت.

در جلسه مورخ ۷ / ۱۰ / ۸۹ هیات وزیران، ارتقای این مرکز را به تصویب رساند و تعداد رشته‌های تحصیلی آن در مقطع‌های کاردانی و کارشناسی به ۱۲ عنوان رشته افزایش پیدا کرد. در سال ۱۳۹۲ دانشکده محیط زیست در ۵ رشته کارشناسی ارشد از طریق کنکور کارشناسی سراسری دانشجو پذیرفت.

این مرکز با تربیت چندین هزار متخصص در عرصه‌های مختلف زیست محیطی در حال حاضر در چندین رشته کارشناسی و کارشناسی ارشد، آموزش بیش از ۱۰۰۰ دانشجو را عهده دار می‌باشد.

دارا بودن ۲۰ آزمایشگاه، کتابخانه تخصصی با بیش از ۱۳ هزار جلد کتاب به زبان‌های فارسی و لاتین، دو سایت رایانه مجزا، مجموعه ورزشی چند منظوره، اجرای ده‌ها پروژه تحقیقاتی و مطالعاتی در زمینه‌های مختلف با همکاری بیش از یکصد کارشناس و ... از دیگر ظرفیت‌های موجود در دانشکده محیط زیست است.

دانشکده محیط زیست در گذر زمان

در سال‌های نخست شکل‌گیری کانون شکار، سازمان شکاربانی و نظارت بر صید، کمتر کسی در ایران درس محیط زیست خوانده بود. اسکندر فیروز از بنیان گذاران این کانون ٤ نفر از دانشگاه شیراز پیدا کرد و بعد از آن مجبور شدند ٤٠ نیروی خارجی به کشور جذب کنند. فیروز در این زمینه می‌گوید «باید با چراغ می‌گشتیم تا یک متخصص در این زمینه پیدا کنیم، حتی بیولوژیست (زیست شناس) هم سخت پیدا می‌شد»

در سال ۱۳۴۷ سازمان شکاربانی و نظارت بر صید برای تربیت دانشجویان کشاورزی با گرایش محیط زیست، تفاهم نامه‌ای را را با دانشکده کشاورزی تبریز منعقد نمود. از بین ۱۰۰ نفر دانشجوی کشاورزی، ۱۷ نفر از آنان با گرایش محیط زیست در سال ۱۳۵۱ فارغ التحصیل شده و نیمی از آنان جذب سازمان گردیدند.

در سال ۱۳۴۹ یک دوره دو ساله تحصیلی «نخجیرداری و منابع طبیعی» برای تربیت ۱۸ افسر شکاربان برای سازمان تشکیل شد. دانشجویان این دوره، سال اول تحصیلی خود را در آموزشگاه عالی جنگل و مرتع گرگان طی کرده و در سال دوم مواد درسی توسط کارشناسان داخلی و خارجی سازمان برای آنان تدریس گردید.

هدف از تاسیس آموزشگاه عالی حفاظت محیط زیست، پرورش نیروی متخصص مورد نیاز گارد محیط زیست و آموزش پرسنل در جهت ارتقای سطح علمی در راستای اهداف مدنظر سازمان حفاظت محیط زیست بوده است. آنچه که در این زمینه بسیار تاثیرگذار بود روش استخدامی نیرو‌های گارد محیط زیست در آن زمان بود.

نیرو‌هایی که توسط سازمان گزینش می‌شدند برای طی یک دوره آموزشی شش ماهه با عنوان «دوره سازندگی» توسط آموزشگاه عالی حفاظت محیط زیست جذب می‌شدند و در صورت موفقیت در به پایان رساندن این دوره آموزشی، به عنوان محیط بان گارد به مناطق تحت مدیریت سازمان در نقاط مختلف کشور اعزام می‌شدند.

البته از میان این افراد شرکت کننده در دوره‌های شش ماهه سازندگی، تعدادی براساس ضوابط برای تحصیل در دوره دو ساله عالی انتخاب و آموزش می‌دیدند و از آن‌ها در صورت موفقیت در پشت سر گذاردن دوره مذکور، در پست‌های مدیریتی مناطق و ادارات سازمان استفاده می‌گردید.

در سال ۱۳۶۹ وزارت علوم و آموزش عالی مجوز پذیرش دانشجو در رشته منابع طبیعی (گرایش محیط زیست) در مقطع کاردانی از طریق کنکور سراسری را صادر کرد (از سال ۱۳۷۴ رشته کاردانی تکنولوژی محیط زیست، جایگزین این رشته شده است). در سال‌های بعد تعداد زیادی از فارغ التحصیلان این رشته توسط سازمان حفاظت محیط زیست جذب و مشغول به کار شدند.

در سال ۱۳۷۰ بنا به پیشنهاد سازمان محیط زیست و موافقت وزارت علوم و آموزش عالی، آموزشگاه عالی حفاظت محیط زیست به «آموزشکده حفاظت محیط زیست» تغییر نام یافته و مجددا بازگشایی شد. همچنین با تلاش مسئولین وقت و اخذ مجوز‌های لازم و نیز فراهم نمودن مقدمات مورد نیاز، در نهایت از سال ۱۳۷۱ و با پذیرش (اولین دوره) دانشجو در رشته کاردانی محیط زیست از طریق کنکور سراسری، آموزشکده سازمان حفاظت محیط زیست پس از یک وقفه پانزده ساله رسما فعالیت خود را با هدف تامین و تربیت نیروی محیط بانی مورد نیاز گارد محیط زیست آغاز نمود.

دانشجویان پذیرفته شده برای تحصیل در آموزشکده از امکانات خوابگاه و خوراک رایگان برخوردار بودند و این روند تا چندین سال تداوم داشت، البته بعد‌ها آموزشکده مطابق با ضوابط وزارت علوم و آموزش عالی مبالغ اندکی را بابت خوابگاه و غذا از دانشجویان اخذ نمود.

نکته حائز اهمیت در مورد دانشجویان ورودی سال (۱۳۷۱) در این دانشکده این بود که آنان به نوعی بورسیه بودند و از همان بدو ثبت نام در آموزشکده و شروع به تحصیل، در سازمان حفاظت محیط زیست استخدام شده و حقوق ماهیانه دریافت می‌کردند. این رویه از سال بعد تغییر کرده و تعهد استخدام توسط سازمان حفاظت محیط زیست پس از پایان تحصیل دوره کاردانی در آموزشکده، جایگزین آن شد. بدین نحو که فارغ التحصیلان ورودی سال‌های ۱۳۷۲ و ۱۳۷۳، پس از اتمام تحصیل در آموزشکده به استخدام سازمان حفاظت محیط زیست درآمدند.

متاسفانه روند جذب مستقیم دانش‌آموختگان آموزشکده محیط زیست در سازمان در سال‌های بعد، به بهانه محدودیت‌های اعتباری، مقررات استخدامی کارکنان دولت، مخالفت سازمان امور اداری و استخدامی و نیز ضوابط وزارت علوم و آموزش عالی و پافشاری مسئولین وقت سازمان حفاظت محیط زیست، تداوم نیافت.

پس از آن سازمان حفاظت محیط زیست از استخدام فارغ التحصیلان ورودی سال‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ خودداری نمود، ولی با توجه به ذکر شرط تعهد استخدام در سازمان در دفترچه ثبت نام کنکور و نیز پیگیری دانش آموختگان مذکور سرانجام اکثریت آنان موفق شدند تا به نحوی در سازمان حفاظت محیط زیست جذب شوند.

به دنبال تشکیل استان البرز به عنوان استان سی و یکم کشور، هیئت دولت در سفر استانی مورخ ۷ دی ماه ۱۳۸۹ خود به این استان، مصوبه ارتقای «آموزشکده حفاظت محیط زیست» به «دانشگاه محیط زیست» را به تصویب رساند. البته این مصوبه به تنهایی کافی نبوده و بایستی تشریفات اداری آن نیز انجام و موافقت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هم اخذ می‌شد که کار چندان آسانی نبود.

در سال ۱۳۹۱ و با پیگیری‌های ریاست وقت سازمان حفاظت محیط زیست (آقای مهندس محمدی زاده) موافقت اصولی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برای ایجاد دانشگاه محیط زیست، اخذ شد و به دنبال آن در سال ۱۳۹۲، برای نخستین بار در پنج رشته کارشناسی ارشد از طریق کنکور سراسری پذیرش دانشجو انجام شد. همچنین علاوه بر رشته مهندسی منابع طبیعی- محیط زیست، از طریق کنکور سراسری در سه رشته دیگر نیز در مقطع کارشناسی (پیوسته) در دانشگاه محیط زیست پذیرش دانشجو صورت گرفت.

در سال ۱۳۹۶ موضوع تغییر ماموریت سازمانی دانشکده محیط زیست مطرح و اعلام شد که از سال آینده دیگر این دانشکده نمی‌تواند در دوره‌های منتج به مدارک دانشگاهی (کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری) اقدام به پذیرش دانشجو نماید. عیسی کلانتری رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و هیات امنای دانشکده نیز در مراسم گرامیداشت هفته پژوهش و فناوری در سازمان (مورخ ۲۶ آذر ۱۳۹۶) اعلام کرد که «از ظرفیت دانشگاه محیط زیست باید برای آموزش محیط بانان استفاده شود. محیط بانان، مروجان محیط زیست هستند و باید در حوزه آموزش تقویت شوند. در همین راستا برنامه داریم دانشکده محیط زیست به دانشکده محیط بان تغییر پیدا کند».

در نهایت هم در روز‌های پایانی همان سال و با ابلاغ مصوبه شورای عالی اداری در خصوص ممنوعیت پذیرش دانشجو از سوی مؤسسات پژوهشی و مراکز مجری آموزش‌های علمی-کاربردی وابسته به دستگاه‌های اجرایی در کلیه مقاطع تحصیلی (مصوبه شماره ۱۶۸۲۴۸۸ مورخ ۱۷/۱۱/۱۳۹۶) توسط رییس جمهور، یکی دیگر از قطعات پازل تغییر ماموریت دانشکده محیط زیست، تکمیل شده و این خواسته سازمانی را به یک الزام سازمانی تبدیل نمود.

دانشکده محیط زیست هم اکنون با دارا بودن ۱۳ عضو هیات علمی و رشته‌هایی نظیر کارشناسی ارشد مهندسی شیمی-HSE، کارشناسی پیوسته علوم و مهندسی محیط زیست، کارشناسی ارشد مهندسی عمران- مهندسی محیط زیست، کارشناسی ارشد علوم و مهندسی شیلات-بوم شناسی آبزیان، کارشناسی ارشد علوم و مهندسی محیط زیست-آلودگی محیط زیست، کارشناسی ارشد علوم و مهندسی محیط زیست-ارزیابی و آمایش سرزمین و کارشناسی پیوسته مهندسی علمی-کاربردی عمران-شبکه‌های آب و فاضلاب به فعالیت خود ادامه می‌دهد.