استاد دانشگاه پرتسموث انگلستان:

تصور برطرف شدن مشکلات اقتصادی ایران با پذیرش FATF اشتباه است

استاد دانشگاه پرتسموث انگلستان گفت: تصویری که از نتیجه برجام القا شد، واقع بینانه نبود و این مسئله نیز که با پذیرش FATF مشکلات اقتصادی برطرف می شود، نیز اشتباه است.

کد خبر: ۷۰۳۵۱۳

دوشنبه - ۲۲ مرداد ۱۳۹۷ / August 13, 2018

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، انجمن‌های اسلامی دانشجویان در بریتانیا برنامه ای با عنوان «بررسی چالش های اقتصادی اخیر در ایران» برگزار کرد. این برنامه که در قالب گفتگوی علمی دبیر انجمن‌های اسلامی دانشجویان منطقه بریتانیا با دکتر طه حسین موحدی، مدرس اقتصاد دانشگاه پرتسموث انگلستان، در کانون توحید لندن که مرکز فعالیت‌های شعبه لندن این تشکل دانشجویی است، برگزار شد.

در آغاز این برنامه، محمدحسین امیرحسینی، دبیر انجمن‌های اسلامی دانشجویان منطقه بریتانیا، به بیان مقدمه‌ای در مورد این تشکل دانشجویی پرداخت و گفت: این برنامه در سایر شعبه های بریتانیا نیز به صورت آن لاین پخش می شود.

وی سپس توضیحاتی را در مورد فشار روانی حاصل از خروج امریکا از برجام و بازگشت تحریم ها و به دنبال آن افزایش قیمت ارز مطرح کرد و به بسته ارزی ارائه شده توسط دولت و مسائل اخیر پیرامون فساد اقتصادی، شفافیت در حوزه اقتصاد و اعتراضات اقتصادی اشاره کرد و بیان داشت: این نشست علمی در همین راستا برپا شده است تا دلایل و راهکارهای موجود به صورت علمی مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد.

موحدی هم در این برنامه گفت: تصویری که از نتیجه برجام القا شد، واقع بینانه نبود. این مسئله که با پذیرش FATF مشکلات اقتصادی برطرف می شود، نیز اشتباه است. واقعیت این است که تا زمانی که بنیان های اصلی اقتصادی داخلی اصلاح نشوند، مشکلات اقتصادی مرتفع نخواهند شد. اقتصاد ایران از لحاظ اشتغال و تولید بیمار است؛ اما بازارهایی که دلالی در آن ها رواج دارد بسیار جذاب اند. بازارها پدیده هایی هستند که باید نگاه بلند مدت به آنها داشت و نمی توان در یک چشم به هم  زدن مشکلات موجود را برطرف کرد.

وی تصریح کرد: آنچه به طور جدی باید به آن دقت کرد، این است که هیچ توافق و قرارداد خارجی به اقتصاد ایران کمک نخواهد کرد تا زمانی که تولید و اشتغال داخلی اصلاح نشوند. مالیات بنگاه ای کوچک و متوسط در ایران که بیشترین سهم در اشتغال و تولید را دارند، 65 درصد بیش از صاحبان ثروت است؛ یعنی تولید کننده مالیات خیلی زیادی می دهد؛ اما صاحب ثروت، مالیات ناچیزی پرداخت می کند. با وجود این شرایط این نظام تصمیم گیری انتظار دارد که تولید و اشتغال پیشرفت کند. البته دشمن هم از همین نقطه ضعف استفاده می کند.

این مدرس دانشگاه ادامه داد: سر ریچارد نفیو که مسئول میز تحریم های کاخ سفید بوده است، در کتاب اخیر خود با نام هنر تحریم می گوید آنچه ما هدف گرفتیم، تولید و اشتغال در ایران بود. ورود کالاهای سرمایه ای را به ایران شدیداً محدود کردیم؛ اما در عوض، ورود کالاهای لوکس را به کشور آسان کردیم. کالای لوکس از دو طریق تحریم ها را شدت می بخشد. اولاً ارز را از کشور خارج می‌کند و در مرحله بعد، جوانان بیکار، پس از دیدن کالاهای لوکس، اختلاف طبقاتی را به چشم می بیند و این امر موجب دامن زدن به نارضایتی اجتماعی می شود و از این گسست اجتماعی می توان به عنوان یک استراتژی کارآمد برای تغییر ماهیت اعتراضات اقتصادی و تبدیل آن به اعتراضات خشونت آمیز سیاسی و اجتماعی برای تغییر نظام حاکم استفاده کرد.

در ادامه این گفتگو امیرحسینی به برخی از پژوهش های دکتر موحدی در زمینه توسعه صنعتی کشورهای در حال توسعه و راه های بهره برداری از سرمایه گذاری خارجی در حوزه صنعت اشاره کرد و نظر وی را در مورد استراتژی دولت برای جذب سرمایه های خارجی بعد از برجام جویا شد.

موحدی پاسخ داد: یکی از توهماتی که در کشور وجود دارد، این است که مشکل پول وجود دارد؛ این در حالی است که 100 میلیارد دلار نفت در یک سال فروخته شده است؛ اما بعضی مسئولین می گویند ما نیازمند افزایش سرمایه گذاری خارجی هستیم. واقعیت این است که  تا زمانی که استراتژی ملی در راستای بهره برداری از سرمایه گذاری خارجی تعیین نشود و اصلاحات ساختاری در زمینه تولید و ایجاد اشتغال صورت نگیرد، هر گام دیگری، گام فرعی محسوب می شود.

در بخش دیگری از این گفتگو، امیرحسینی به برخی تحقیقات میهمان برنامه در حوزه فساد اقتصادی در مدل اقتصاد سیاسی اشاره کرد و از وی خواست تا تحلیل خود را در مورد معضل رانت اطلاعاتی و دلالی در اقتصاد ایران و راهکارهای موجود برای مقابله با آن مطرح کند.

موحدی در پاسخ به این سوال بیان کرد: به طور کلی هر سیاستی که پس از روی دادن فساد اتخاذ گردد، موفق نخواهد بود. باید از فساد، پیش از ایجاد آن جلوگیری کرد.. در زمان جنگ یک اقدام خیلی جالب انجام شد. دولت کل اختصاص بودجه نفتی را در اختیار مجلس قرار داد که برای جامعه حکم یک اتاق شیشه ای را دارد. به این طریق در آن دوره زمانی از رانت اطلاعتی در حوزه اقتصاد جلوگیری شد.

وی در ادامه پیشنهاداتی را خطاب به دولت برای بهبود شرایط اقتصادی موجود مطرح کرد و گفت: در گام اول  باید زمینه برای بحث بین کارشناسان اقتصادی و تصمیم گیران دولتی فراهم شود و در گام دوم باید تصمیمات علمی و کارشناسی شده در راستای افزایش شفافیت در حوزه اقتصاد و فعالیت های فعالین اقتصادی اتخاذ شود.

موحدی تصریح کرد: من فکر می کنم همین که امروز بجای صحبت در مورد اشتغال و تولید، در حال صحبت در مورد دلایل سقوط ارز هستیم، نشان می دهد که تحریم های امریکا از لحاظ روانی بر روی ما هم تأثیر گذاشته است.

وی مجدد تأکید کرد: تمرکز اصلی در شرایط فعلی باید بر روی حل معضلات مرتبط با تولید ملی و اشتغال باشد و با بازگشت آرامش به عرصه اقتصاد راه مقابله با تهدید های خارجی و فعالیت منسجم رسانه ای غرب که بر روی اعتراضات اقتصادی و گسست اجتماعی متمرکز شده است نیز تسهیل خواهد شد.

در انتهای این گفت و گو، به سوالات حاضرین در جلسه و همین طور دانشجویان و مخاطبین آن لاین برنامه که در سایر مراکز انجمن اسلامی دانشجویان در بریتانیا شاهد این گفتگو بودند پاسخ داده شد و در پایان دبیر انجمن های اسلامی دانشجویان منطقه بریتانیا ابراز امیدواری کرد که برگزاری چنین برنامه هایی بتواند مسیر تعامل بین کارشناسان اقتصادی و تصمیم گیران دولتی را تسهیل بخشد و تحلیل هایی که در این برنامه ها مطرح می شود، بتواند به مخاطبین و مسئولین کمک کند تا درک واضح تری از شرایط موجود بدست بیاورند و شاهد بهبود شرایط اقتصادی و پیشرفت روز افزون کشور باشیم.