به مناسبت بزرگداشت آيت الله ميرزا جواد آقا تهرانی

مفسر رباني

مفسر و فقيه بزرگ، آيت الله ميرزا جواد آقا تهراني، در سال 1283 قمري درتهران، در خانواده مذهبي که پدرش مرحوم حاج محمد تقي، از تجار متدين و مورد اعتماد بازاريان بود، چشم به جهان گشود.

کد خبر: ۷۱۷۸۳

جمعه - ۳۱ ارديبهشت ۱۳۸۹ / May 21, 2010

مقام علمي

آيت الله تهراني، پس از گذراندن دوره ابتدايي، براي تحصيل علوم ديني، به قم هجرت کرد. درآن حوزه پس از فراگيري مقدمات، رهسپار نجف اشرف شد. در حوزه نجف، از محضربزرگاني چون: آيت الله شيخ مرتضي طالقاني، آيت الله حاج شيخ محمد تقي آملي، آيت الله سيد شهاب الدين مرعشي نجفي بهره هاي علمي و اخلاقي فراواني برد. در 1312 قمري به مشهد مقدس عزيمت کرد، و در آنجا از محضر اساتيد بزرگي چون: آيت الله حاج شيخ هاشم قزويني و آيت الله ميرزا مهدي غروي اصفهاني فيض برد.

ميرزا جواد آقا در مشهد مقدس به تدريس دروس سطح، خارج فقه و اصول ، فلسفه ومعارف قرآني پرداخت، و کتابهاي تحقيقي واعتقادي ماندگاري بجاي گذارد که از جمله اين کتب: ميزان المطالب، آيين زندگي ودرسهاي اخلا ق اسلامي، فلسفه بشري واسلامي، عارف وصوفي چه مي گويند؟، بهايي چه مي گويد؟ و بررسي در پيرامون اسلام  مي باشد.

ويژگيهاي اخلاقي

آيت الله تهراني محبوب دلها بود. همگان، مجذوب روحيات وسجاياي اخلاقي وي بودند. نفس خويش را دائماً درگفت وگو، پاسخ به پرسشها، برخورد با افراد، اظهار نظر، رفت وآمد، جلوس و... در کنترل داشت. به آرامي سخن مي‏گفت. سعي فراوان داشت که در لحن وکلامش، تحقير و آزار ديگري نهفته نباشد و کسي از وي نرنجد. مراقب بود که تمام حرکات و سکناتش بر اساس انگيزه الهي وبه عنوان امتثال امر خداوند باشد.

آيت اللّه‏ ميرزا جواد آقا تهراني، هم رديف شاگرانش بر زمين مي‏نشست و هيچ‏گاه براي خود جاي خاصي را در نظر نمي‏گرفت. او با فروتني تمام بر روي دو زانو مي‏نشست و بدون اينکه به جايي تکيه کند، با تبسّم آميخته با ادب و احترام درس مي‏داد.

ميرزا جواد آقا، با وجود جايگاهي که داشت، ساده زندگي کرد و از مال دنيا هيچ نيندوخت. آنچه بعد از وفات از آن بزرگوار باقي ماند، تنها همان لباس‏هاي ساده و اندک او بود.

آن عالم وارسته هرگز اجازه نمي‏داد کسي دست او را ببوسد يا او را آيت اللّه‏ خطاب کند. يکي از روحانيون مي‏گويد: روزي موفق به بوسيدن دست ايشان شدم و از اتاق بيرون رفتم و بازگشتم، ميرزا فرمود: «چون تو دست مرا بوسيدي، من هم کفش‏هاي تو را بوسيدم». مرحوم ميرزا جوادآقا هيچ‏گاه سخنان خود را در منزل به صورت امر و نهي بيان نمي‏کرد و با وجود کهولت سن، گاه در کنار حوض آب لباس‏هاي خود را مي‏شست يا حياط را جارو مي‏کرد.

فعاليتهاي اجتماعي و انقلابي

با وجود اشتغالات علمي بسيار هرگز از توجه به مردم و مسئوليت‏هاي اجتماعي دور نماند. ايشان همواره به شاگردان و دوستان، رعايت تقوا و برآوردن نياز مردم را يادآوري مي‏کرد. نخستين خيريه درماني درمشهد به نام درمانگاه خيريه بينوايان، با اشاره و کمک ايشان و جمعي از دوستان پزشک وي در سال 1334 تأسيس و راه‏اندازي شد. مرحوم ميرزا که پرورده مکتب انسان‏ساز اسلام بود، هيچ‏گاه تنها به يک زمينه از دين و مذهب نمي‏پرداخت. او تکليف الهي خود را افزون بر فراگيري علوم ديني، در حضور در جامعه مي‏دانست. نخستين صندوق قرض‏الحسنه ايران در سال 1342، در مشهد با تأييد و همکاري اين بزرگوار صورت گرفت. فروشگاه تعاوني و کتاب خانه اين مؤسسه قرض‏الحسنه براي ارائه خدمات رفاهي و فرهنگي به مردم فعاليت چشم‏گيري دارد.

در طول مبارزات اسلامي ملت ايران بر ضد رژيم ستمشاهي، مرحوم ميرزا جوادآقا تهراني از پيشگامان نهضت بود. اطلاعيه‏هاي انقلابي او به همراه ديگر آيات عظام در مشهد و حضور پي‏گير او در مراسم راهپيمايي و اعتراض‏ها و تحصن‏ها، از خاطرات فراموش نشدني وي در روزهاي انقلاب در مشهد است. او پس از پيروزي انقلاب اسلامي، همواره از بارزترين چهره‏هاي حامي انقلاب بود و چندين بار براي ديدن امام خميني در فرصت‏هاي مختلف به تهران رفت.

ميرزا جوادآقا، در راستاي پشتيباني از نظام، در سال‏هاي آخر زندگي و با همان قدّ خميده و کماني، چهار بار در جبهه نبرد حاضر شد و لباس بسيجي به تن کرد.

وفات

سرانجام حضرت آيت الله ميرزا جوادآقا تهراني در سحرگاه سه شنبه دوم آبان ماه 1368 شمسي، برابر با 23 ربيع الاول 1410 قمري او را از پاي در آورد.

پيکر پاک اين فقيه مجاهد و زاهد وارسته، عصر همان روز، با شکوهي خاص تا مرقد امام رضا تشييع شد و آن‏گاه او را در بهشت رضا به خاک سپردند.

منابع

- قصص العلماء، محمد تنکابني، تهران، کتابفروشي علميه.

- رياض العلما و حياض الفضلا، عبدالله افندي، مشهد، آستان قدس.

- ترجمه روضات الجنات، محمد باقر ساعدي، تهران، کتاب‏فروشي اسلاميه.

- ريحانةالادب في تراجم المعروفين بالکنية او القلب، محمدعلي مدرس تبريزي، تهران، چاپخانه شفق./انتهاي پيام/