صمصامی در جمع دانشجویان:

هدف اروپا از ماندن در برجام ایجاد بلاتکلیفی در اقتصاد ایران است

استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی گفت: انتظار و بلاتکلیفی در اقتصاد یکی از معضلات اصلی برای برنامه ریزی و سرمایه گذاری است با این وجود هدف اروپا از ماندن در برجام ایجاد بلاتکلیفی در اقتصاد ایران است.

کد خبر: ۷۲۴۲۸۰

پنجشنبه - ۲۴ آبان ۱۳۹۷ / November 15, 2018

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، صمصامی استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی در مجمع ماهیانه اتحادیه جامعه اسلامی دانشجویان گفت: سیاست گذاری ارزی از سایر امور مهمتر است. یک زمانی بحث بانک اولویت داشت اگرچه الان نیز بانک یکی از معضلات جامعه است، اما با برگشت تحریم‌ها و تشدید آن‌ها این تحریم‌ها ارز را هدف گرفته است.

وی افزود: ریچارد نفیو مسئول تیم طراحی تحریم‌های علیه ایران در دوره اوباما و چهره اصلی تیم پشتیبانی کننده تیم مذاکره کننده برجام در کتاب خود با عنوان هنر تحریم تصریح کرده است: صد‌ها کتاب و مقاله در خصوص تحریم در کشور‌های مختلف و از جمله ایران نوشته شده است و تعداد زیادی از مغز‌های متفکر در دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی در مورد تحریم کار می‌کنند با این وجود وقتی بحث تحریم مطرح می‌شود جامعه علمی آمریکا، چون منافع علمی این کشور در میان است همه بسیج می‌شوند.

وی افزود: نویسنده کتاب هنر تحریم می‌گوید هدف تمام کتاب‌هایی که با موضوع تحریم نوشته شده این است که ما ابتدا نقاط درد کشور‌ها را بشناسیم و بعد اینکه چگونه تحریم کنیم تا درد ایجاد شود. نفیو می‌گوید برای تحریم اقتصادی به مانند ورزش‌های رزمی باید ضربه را جایی زد که موجب درد و ایجاد مشکل شود.

صمصامی با بیان اینکه در کتاب هنر تحریم به شش قدم تحریمی اشاره شده، افزود: نکته جالب توجه اینجاست که این شش قدم در مورد ایران و در توافق برجام برداشته شد.

وی اضافه کرد: نخستین قدم تحریم که در کتاب هنر تحریم به آن اشاره شده این است که اهداف تحریم شناسایی شود یعنی باید کجا را تحریم کرد تا درد ایجاد شود و بعد او می‌گوید باید یک مسیر بازگشت را درست کنیم یعنی اگر کشوری که تحریم می‌شود چگونه می‌تواند به وضعیت قبل برمی گردد.

وی اظهار کرد: نفیو می‌گوید ما باید ماهیت کشوری و نقاط آسیب پذیر کشوری که تحریم می‌شود را دقیق بشناسیم و منافع و تعهدات آن‌ها را شناسایی کنیم. از طرفی آیا این کشور با اعمال تحریم‌ها آمادگی جذب فشار را دارد یا نه، چون اگر این آمادگی را داشته باشد باید فکر دیگری کرد.

وی تصریح کرد: نفیو می‌گوید ما باید یک راهبرد دقیق و روشمند را برای تحریم به کار بگیریم تا بازدهی بالایی را داشته باشد. او می‌گوید کشوری که وابسته به نفت نیست تحریم نفتی فایده‌ای ندارد و یا اگر این کشور می‌تواند بنزین تولید کند تحریم بنزین بی اثر است همچنین او ادامه می‌دهد کشوری که ساختار بانکی مناسبی دارد افزایش نرخ ارز تاثیری بر روی معیشت مردم نمی‌گذارد و درد لازم را ایجاد نمی‌کند.

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی گفت: قدم دیگر تحریم که نفیو به آن اشاره کرده این است که باید امکان رصد وجود داشته باشد یعنی وقتی که تیر تحریم را رها می‌کنیم باید رصد کنیم که آیا این تحریم به نتیجه رسیده یا نه و این رصد از طریق مذاکره امکانپذیر است. در واقع هدف از مذاکره این است که بفهمند کشور تحریم شده روی برداشتن چه تحریم‌هایی تاکید می‌کنند و اینکه بفهمند ناله مسئولان آن کشور‌ها به خاطر چه تحریم‌هایی بالا رفته، چون عده‌ای می‌گویند اگر تحریم‌ها را بردارند آب و نان و اشتغال و تمام موارد درست می‌شوند.

صمصامی اظهار کرد: نفیو در کتاب هنر تحریم می‌گوید وقتی که تحریم‌ها اعمال شد باید یک نقشه راه ترسیم
شود تا بگوییم اگر می‌خواهید تحریم برداشته شود باید سانتریفیوژ و رآکتور اراک را از بین ببریم.

وی اظهار کرد: از نظر نفیو نقشه راه یعنی برجام تا آنچه را آن‌ها می‌گویند ما از بین ببریم و بعد آن‌ها به تدریج تحریم‌ها را بردارند.

صمصامی با اشاره به اینکه ما در سال ۹۰ تحریم شدیم و آن‌ها نقطه ضعف اصلی اقتصاد ایران را پیدا کردند، افزود: نفیو می‌گوید اگر می‌خواهیم تحریم اثر کند باید دشمن را بهتر از خودش بشناسیم به این معنی که باید ساختار و آدم‌های دشمن را به خوبی شناخت. نفیو تصریح می‌کند ما در تیم تحریم توافق کردیم صادرات نفت ایران در یک دوره ۱۸۰ روزه ۲۰ درصد کم شود و یا توافق کردیم که یک حرکت عمده برای فعالیت‌های دیپلماتیک هم انجام دهیم تا بتوانیم اطلاعات را جمع آوری کنیم تا بفهمیم تحریم چه نتایجی داشته است.

وی افزود: نفیو می‌گوید وقتی که ما نفت را تحریم می‌کنیم اینگونه نیست که هر کسی بتواند نفت بفروشد، چون ما ابزار‌های لازم را برای تحریم کشور‌هایی که با ایران وارد مبادله می‌شوند در نظر گرفته ایم او می‌گوید ما در سال ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ از تحریم‌ها جواب گرفتیم و به هدف زدیم.

وی افزود: زمانی که رهبر معظم انقلاب بحث جنگ اقتصادی را مطرح کردند یک سری از مسئولین می‌گفتند جنگ اقتصادی توهم است و این در حالی بود که آن زمان وزارت خزانه داری آمریکا به اتاق جنگ علیه ایران تبدیل شده بود.

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی گفت: نفیو می‌گوید ما از تحریم‌ها نتیجه گرفتیم و در سال ۹۰ توانستیم تولید ناخالص ملی ایران را حدود هفت درصد کاهش دهیم و یک تورم بالاییرا بر جامعه تحمیل و موجی از نارضایتی را به وجود بیاوریم و تغییری در رفتار مردم ایجاد کنیم. او ادامه می‌دهد انتخاب روحانی پایان دوران تشدید دیوانه وار تحریم‌ها علیه ایران بود و برنامه‌های انتخابی او نیز بر لزوم رفع تحریم‌های بین المللی به عنوان ابزاری برای رسیدن به رشد اقتصادی تمرکز می‌کرد. او می‌گوید تحول سیاسی انتخاب روحانی و امکان یافتن او برای رسیدن به ریاست جمهوری با توجه به فیلتر‌های فراوانی که در نظام سیاسی ایران در مورد اشخاص وجود دارد را می‌توان به عنوان شاخصی از ضعف استقامت و اراده ایرانی‌ها برای ایستادگی در برابر غرب و آمادگی آن‌ها برای اتخاذ نگرش جدید دانست. او تصریح می‌کند ما توانستیم درست به هدف بزنیم و آنجا را که لازم بود درد ایجاد کنیم از این رو حالا باید بهره برداری می‌کردیم و بهره برداری آن‌ها یعنی اینکه برجام را درست کنند. در واقع بهترین کار را آمریکا انجام داد و خیلی قشنگ بازی کرد. یعنی با اعمال تحریم هم برجام را به ما تحمیل کردند و هم به تعهداتشان عمل نکردند و در نهایت با خروج از برجام بهترین کار منطقی را انجام دادند.

وی افزود: هدف آمریکا توقف صنعت هسته‌ای ایران بود که با برجام به این هدف دست یافت با این وجود چه لزومی دارد آن‌ها به تعهدات خود عمل کنند. بهترین کار منطقی برای آمریکا این بود که از برجام خارج شود و دوباره تحریم‌ها را برگرداند تا در نهایت بتواند یک امتیاز دیگر بگیرد.

وی با بیان اینکه از نظر آمریکا، ایران نباید از برجام خارج شود، چون اگر این اتفاق بیفتد دوباره به فعالیت‌های هسته‌ای برمی گردد و این خوب نیست، تصریح کرد: با این وجود آن‌ها به کشور‌های اروپایی گفتند شما از برجام خارج نشوید تا ایران هم در چارچوب این توافق بماند.

وی اظهار کرد: بحث انتظار و بلاتکلیفی در اقتصاد یکی از معضلات اصلی برای برنامه ریزی و سرمایه گذاری است. با این وجود هدف اروپا از ماندن در برجام رقم زدن بلاتکلیفی در اقتصاد ایران است.

صمصامی با بیان اینکه غربی‌ها بهتر از ما اقتصاد کشورمان را رصد می‌کنند به همین دلیل از طریق ارز جواب گرفتند به گونه‌ای که نرخ ارز در کشورمان افزایش یافت، افزود: البته عامل اصلی افزایش نرخ ارز تحریم نیست بلکه این وضعیت به ماهیت و شرایط اقتصاد کشورمان، رشد نقدینگی، زیرساخت‌های تولیدی، ساختار بد مالیاتی و دیگر مسائل برمی گردد.

وی با اشاره به افزایش نرخ ارز از مرداد سال ۹۶، تصریح کرد: سیاست‌های دولت در برابر این اتفاق این بود که در مقطعی نرخ ارز را کاهش داد و دوباره در مقطعی آن را افزایش داد، اما به چه استدلالی این سیاست‌ها را اعمال کرد بماند.

صمصامی افزود: بانک مرکزی در ۳۱ مرداد ۹۶ بانک‌ها را مجبور کرد نرخ سود را کاهش دهند البته بنده در همان زمان با کاهش نرخ سود بانکی موافق بودم. در هر حال دولت در یک دوره دیگر با انتشار اوراق گواهی سپرده ریالی نرخ سود بانکی را بالا برد. با این وجود در شرایطی که آمریکایی‌ها اقتصاد کشورمان را با دقت رصد می‌کردند ما در برابر برنامه ریزی دقیق آن‌ها و تیر‌هایی که به سمت اقتصاد کشورمان رها می‌کردند اینگونه عمل کردیم.

وی بیان کرد: آمریکا به درستی فهمیده بود که ارز و نفت گلوگاه‌های اقتصادی کشودمان هستند از این رو می‌دانستند که اگر نرخ ارز را بالا ببرند این افزایش به دلیل ساختار بد اقتصادی هم سفته بازی را در بازار رواج می‌دهد و هم سرمایه گذاری را کاهش می‌دهد. چون آن‌ها در سال ۹۱ نسبت به اجرای این سیاست نتیجه گرفته بودند و رشد اقتصادی ایران منفی شد و تورم به شدت افزایش یافت. در هر حال نفیو در کتاب هنر تحریم تبعات تحریم‌های آمریکا را به خوبی ترسیم کرده است.

وی با بیان اینکه آیا ما پس از اعمال تحریم‌های سال ۹۱ اقتصاد کشورمان را مقاوم کردیم، قطعا نه افزود: سیاست‌های اقتصادی مقاومتی که دولت اعمال کرده پر از تناقض است و در واقع هیچ برنامه‌ای برای اصلاح اقتصاد ندارند.

صمصامی با بیان اینکه ارز ۴۲۰۰ تومانی دولت سیاست درستی بود، اظهار کرد: دولت سیاست یکسان سازی نرخ ارز و ارز ۴۲۰۰ تومانی را زیر پا گذاشت و نرخ ارز را افزایش داد.