عطوان:

دوستی ترامپ با بن سلمان دوستی خاله خرسه است

سردبیر روزنامه رای الیوم نوشت ممکن است علی‌رغم انتظار ولیعهد سعودی، سفر‌های خارجی اخیر او بحران ناشی از ماجرای قتل خاشقجی را تشدید کند.

کد خبر: ۷۲۶۶۷۵

دوشنبه - ۰۵ آذر ۱۳۹۷ / November 26, 2018

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، عبدالباری عطوان، سردبیر روزنامه اینترنتی رای الیوم، در یادداشتی نوشت: دقیقا نمی‌دانیم، مشاوران شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، چه کسانی هستند که پس از بازداشت یا کنار گذاشتن شمار زیادی از کسانی که مستقیم یا غیرمستقیم در جنایت قتل خاشقجی دست داشتند، همچنان کسان دیگری هستند که به دور او جمع شده‌اند؛ اما آنچه می‌دانیم این است که آن‌ها چه بسا به اشتباه به او مشاوره می‌دهند. این مشاوره غلط آنجایی نمود می‌یابد که آن‌ها به وی پیشنهاد دادند یا تشویقش کردند، به کشور‌های خارجی که آن را از روز پنجشنبه گذشته با رفتن به امارات آغاز کرد، سفر کند، سفری که احتمال می‌رود، کشور‌های بحرین، مصر، تونس، الجزائر و موریتانی را نیز شامل شود و آخرین مقصد آن بوینس آیرس پایتخت آرژانتین باشد که برای مشارکت در کنفرانس بیست در آنجا حضور خواهد یافت.

او در ادامه نوشت: کاملا واضح است که هدف بن سلمان از این سفر‌ها القای این است که وی به واکنش‌های کشور‌های عربی و دیگر کشور‌ها به اتهام دست داشتن وی در عملیات قتل وحشیانه و فجیع جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار عربستانی، هیچ اعتنایی ندارد و همچنان حاکم کنونی عربستان است و آنچنان که در برخی رسانه‌های کشور‌های عربی یا خارجی گفته می‌شود، با هیچ خطری یا توطئه داخلی هم برای سرنگونی مواجه نیست؛ اما ممکن است، این اقدام بن سلمان واکنش‌هایی به دنبال داشته باشد که نتایج معکوسی بدهد و شاید هم نمک بیشتری بر زخم تازه و ملتهب این بحران بپاشد، به ویژه آنکه کسانی وجود دارند که بسیار اشتیاق دارند، از این حادثه (به ضرر بن سلمان) استفاده کنند.

در ادامه این یادداشت آمده است: به هیچ وجه تردید نداریم که امارات، بحرین و چه بسا مصر کاملا امن هستند و هیچ مشکلی برای سفر ولیعهد عربستان به آن کشور‌های به وجود نمی‌آورند؛ زیرا آن‌ها جزء متحدان وی به شمار می‌روند، اما شکی نیست که کشور‌های دیگر مانند تونس، الجزائر و موریتانی این گونه نخواهند بود، زیرا این کشور‌ها از احزاب سیاسی، نمایندگان پارلمانی، نهاد‌های مدنی قدرتمند، مخالفان سیاسی فعال و رسانه‌های تاثیر گذاری برخوردار هستند، همچنین افکار عمومی به ولیعهد عربستان، حکومت و سیاست‌های او در کشور‌های عربی و دیگر کشور‌های خیلی روی خوش نشان نمی‌دهند.

از این رو معضل و مشکل کنونی بن سلمان تنها قتل خاشقجی و حل کردن جسد وی [در اسید]پس از مثله کردن جسد او به دست جوخه اعدام که بدین منظور به استانبول اعزام شدند و بیشتر افراد آن از نزدیکان شاهزاده بودند، نیست؛ بلکه علاوه بر آن مشکل او اتهاماتی است که به سبب قرار داشتن در پشت پرده هجمه عادی‌سازی روابط کشور‌های خلیج (فارس) با رژیم اشغالگر اسرائیل به عربستان و شخص محمد بن سلمان وارد می‌شود.

عطوان در ادامه نوشت: دوستی دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، که از بزرگترین حامیان محمد بن سلمان به شمار می‌رود، همانند دوستی خاله خرسه بود که صاحب خودش را کشت، آن هم زمانی که گفت: اگر عربستان نبود، اسرائیل نمی‌توانست به وجود خود ادامه دهد. او تاکید کرد، بقای ولیعهد عربستان در قدرت به نفع آمریکا و اسرائیل است و یادآور آن ضرب‌المثل انگلیسی شد که می‌گوید: «با چنین دوستانی دیگر به دشمن چه حاجت است؟»

عربستان تاکنون هیچ بیانیه رسمی در خصوص سفر بن سلمان به کشور‌های تونس، الجزائز یا موریتانی صادر نکرده است؛ کشور‌های میزبان هم سکوت اختیار کرده‌اند؛ اما نهاد‌های جامعه مدنی در این کشور‌ها با برگزاری تظاهرات و جمع کردن امضای میلیون‌ها نفر مخالفت صد درصدی خود را با این سفر اعلام کرده اند و چه بسا این مخالفت‌ها به لغو سفر بن سلمان منجر شود و این پنهان کاری (در خصوص سفر ولیعهد به این کشورها) هدفمند است.

چه بسا هنوز زود باشد، درباره اتفاقات غافلگیرکننده‌ای که احتمال دارد در راهرو‌های کنفرانس بیست در آرژانتین اتفاق بیفتد، صحبت کنیم؛ رویداد‌هایی که شاید همه آن‌ها منفی نباشد، زیرا در این کنفرانس سران بارز سه کشور (پوتین رئیس جمهور روسیه، ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، و اردوغان، رئیس جمهور ترکیه) وجود دارند که برای دیدار با بن سلمان در حاشیه این کنفرانس اظهار رغبت و تمایل کرده‌اند؛ اما به غیر از این سه نفر، دیگر سران کشور‌ها همانند امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، ترزا می، نخست وزیر انگلیس، و جاستین ترودو، نخست وزیر کانادا، که به سبب انتقادات از نقض حقوق بشر در عربستان همچنان روابط کشورش با ریاض تنش آمیز است، برای دیدار با بن سلمان اظهار تمایل نکرده‌اند؛ از این رو باید بگوییم؛ رویداد‌های غافلگیر کننده منفی یا مثبت در راه است و بسیاری احتمال می‌دهند که بسیاری از این اتفاقات منفی باشد.

ما در حال حاضر در مقابل دو اردوگاه قرار داریم، فرمانده اردوگاه نخست ترامپ است و می‌خواهد، ولیعهد عربستان را از جنایت قتل خاشقجی و همه پیامد‌های آن تبرئه کند و اردوگاه دیگر می‌خواهد، وی را مجازات و علیه او و حکومت عربستان تحریم‌هایی اعمال کند که تاکنون اردوغان و اعضای برجسته کنگره آمریکا و بیشتر رسانه‌های آمریکایی و اروپایی رهبری این اردوگاه را بر عهده داشته اند. تردیدی نیست که پول و دارایی سلاح قدرتمندی است که چه بسا از نظر تئوری کفه ترازوی اردوگاه نخست را سنگین‌تر کند؛ زیرا معاملات بر مبادی و ارزش‌های حقوق بشر در جهان غرب اولویت دارند. اما از طرف دیگر هم نمی‌توان جایگاه جریان مدنی و پارلمانی قدرتمندی را که از حمایت رسانه‌های تاثیر گذار مانند نشریه‌های انگلیسی «اکونومیست»، «گاردین» و «ایندپندت» و روزنامه آمریکایی «واشنگتن پست»، برخوردار هستند و همه آن‌ها خواسته اند، بن سلمان مسئولیت اصلی جنایت خاشقجی را بر عهده بگیرد، نادیده گرفت.

عطوان در پایان نوشت: سفر شاهزاده بن سلمان به کشور‌های عربی و دیگر کشور‌ها چه بسا به دو رویداد منجر شود: یا با تحمل کمترین خسارت باعث بازگشت وی به جامعه بین الملل خواهد شد یا به تحریم و چه بسا برکناری وی خواهید انجامید. گزینه سومی هم وجود دارد که وقوع آن بعید به نظر نمی‌رسد و آن گزینه تداوم حضور وی در قدرت است، البته به طور ضعیف نه با آن قدرتی که پیشتر از آن برخوردار بود. روز‌های آینده و گذر زمان به این سوالات پاسخ خواهد داد.