واکاوی مشکلات یک طرح جنجالی از دیدگاه جامعه شناسی

طرح افزایش حداقل سن ازدواج؛ الگویی غربی در مقابل فرهنگ‌های متنوع ایرانی

اقبالی با اشاره به فرهنگ متنوع ایرانی گفت: یکجا ازدواج دختران در سن ۱۳ سالگی فرهنگ است و مقابله با آن ناهنجاری ایجاد می‌کند و درجایی دیگر دختر ۱۵ ساله، کودک محسوب می‌شود؛ لذا این تصور اشتباهی است که با یک خط کش و الگوی واحد، تمام فرهنگ‌ها را هدایت کنیم.

کد خبر: ۷۲۷۱۰۴

سه‌شنبه - ۰۶ آذر ۱۳۹۷ / November 27, 2018

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجو، ابوالفضل اقبالی، پژوهشگر حوزه جامعه شناسی در گفتگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری دانشجو درخصوص طرح افزایش حداقل سن ازدواج دختران گفت: بنده با این طرح مخالفم؛ از این جهت که کلاً با فرا روایت سازی درحوزه مسائل اجتماعی و فرهنگی مخالف هستم. یعنی با این روند که الگوی واحدی را برای تمام نوع اقشار، اصناف، افراد و دسته‌های مختلف اجتماعی ارائه دهیم وبگوییم همه باید از این الگو تبعیت کنند و به آن هم وجهه قانونی ببخشیم، مخالف هستم.

طرح افزایش حداقل سن ازدواج؛ الگویی واحد برای تمام فرهنگ‌ها
یکجا ازدواج دختران در سن ۱۳ سالگی فرهنگ است و هیچ مشکلی هم ایجاد نمی‌کند به همین دلیل اگر با آن مقابله شود، دامن زدن به یک امر ناهنجار است. درجایی دیگر ازدواج دختر ۱۵ ساله، کودک محسوب می‌شود؛ لذا این تصور اشتباهی است که شما بخواهید با یک خط کش واحد، با یک الگوی واحد تمام فرهنگ‌ها و واقعیت‌ها و سلیقه‌های مختلف را تنظیم و هدایت کنید.
وی در ادامه افزود: این نوع نگاه، نگاه برخواسته از ادبیات توسعه غربی است. به این معنا که ما یک الگوی سبک زندگی آمریکایی داریم و این الگوی سبک زندگی را می‌خواهیم به تمام جهان صادر کنیم و کاری نداریم که بقیه فرهنگ‌ها چقدر با این الگو، قابل جمع هستند و چه پیامد‌هایی دارد. این شیوه برخورد در مجلس شورای اسلامی هم به صورت "تهران زده" خود را نشان می‌دهد به این شکل که برخی از نمایندگان با یک نگاه تهران‌زده، بقیه کشور را هم قیاس می‌کنند.

کاهش نرخ و افزایش سن ازدواج؛ معضل فعلی کشور
اقبالی درباره تعارض آمار در خصوص کودک همسری در کشور اظهار داشت: این‌ها تعارض‌هایی است که خود مسئولین پاسخی برایش ندارند. معضلی که در حال حاضر سیستم جمهوری اسلامی با آن روبرو شده، بحث کاهش نرخ ازدواج و افزایش سن ازدواج جوانان است؛ لذا اینکه بیاییم به این موضوع در قالب کودک همسری دامن بزنیم به نظرم یک تعارض و یک تضاد سیاست گذاری است. ضمن آنکه این پدیده، پدیده فراگیر و آشوب‌زایی هم نیست.
وی درباره این موضوع که گفته می‌شود ازدواج در سن پایین مانع تحصیل دختران در مقاطع راهنمایی و دبیرستان می‌شود تصریح کرد: اگر این بحث مطرح می‌شود باید مشخص شود تا کجا مانع است. اگر منظورشان دانشگاه و آموزش عالی است و اینکه بعد از گرفتن فوق لیسانس و دکترا تصمیم به ازدواج بگیرند؟! از نظر من، این یک بحث کاملا فرهنگی است و پدیده‌ای نیست که بتوان یک نظر قاطع داد. بسته به نوع فرهنگ، این مساله می‌تواند تاثیرگذار باشد.
اقبالی درباره تحصیل بعد از ازدواج دختران گفت: تا وقتی خانواده و نهاد ازدواج اساساً برای نمایندگان محترم مجلس اهمیتی ندارد و بلاموضوع است؛ به راحتی با مواجه با هرپدیده‌ای این مساله به حاشیه می‌رود. در غیر این صورت اگر کسی برای ازدواج ارزش قائل شود و معتقد باشد باید خانواده تشکیل یابد، سیستم آموزشی خود را براساس این مدل بازطراحی می‌کند و کار‌هایی انجام می‌دهد که این نهاد مهم اجتماعی به حاشیه نرود و تحت تاثیر قرار نگیرد.

دور زدن قانون و ازدواج‌های غیر رسمی؛ نتیجه طرح افزایش حداقل سن ازدواج دختران
وی در پایان گفت: من پرسشی که از اعضای فراکسیون زنان مجلس دارم این است که حالا چرا سن ۱۶ سال را درنظر گرفته‌اند. دختر ۱۳ ساله با ۱۶ ساله در حال حاظر هیچ تفاوتی به لحاظ تربیت اجتماعی ندارد؛ بنابراین من این سوال را دارم که سن ۱۶ سال را از کجا آورده اند؟ حتی اگر ۱۶ سال تصویب شود در برخی قومیت‌ها، به دلیل اینکه ازدواج دختر در سن پایین پدیده‌ای رایج است قانون را دور خواهند زد.