چرا پادشاه عربستان دست به دامن انتصابات جدید شد؟

روزنامه فایننشال تایمز تغییرات در کابینه عربستان سعودی را نشانه تمایل ملک سلمان، پادشاه این کشور به استفاده از افراد باتجربه ارزیابی کرد.

کد خبر: ۷۳۵۱۰۵

يکشنبه - ۰۹ دی ۱۳۹۷ / December 30, 2018

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی تغییرات در کابینه عربستان سعودی را نشانه تمایل ملک سلمان، پادشاه این کشور به استفاده از افراد باتجربه برای جبران اشتباهات دوازده ماه گذشته ارزیابی کرد.

پایگاه اینترنتی روزنامه فایننشال تایمز نوشت: پادشاه عربستان سعودی بار دیگر افراد کار آزموده و باتجربه را به جمع اطرافیان خود باز می‌گرداند. تغییرات کابینه ظاهرا تلاش برای بازگرداندن تجربه و نظم سازمانی به روند تصمیم‌گیری‌ها در عربستان سعودی است. هم‌اکنون در عربستان سعودی، ابراهیم بن عبدالعزیز العساف که پیشتر وزیر دارایی این کشور بود به عنوان وزیر امور خارجه معرفی شده است.

زمانیکه ابراهیم العساف در جریان اقدام بی‌سابقه محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی برای مقابله با فساد، در ریاض بازداشت شده بود، بسیاری معتقد بودند که این اقدام پایانی ننگین برای فعالیت این عضو باسابقه در حکومت عربستان سعودی است، اما اندکی بیش از یکسال پس از بازداشت العساف، وی بار دیگر خود را در کانون قدرت در حکومت عربستان سعودی می‌بیند. العساف به مدت دو دهه و در زمان حکومت سه پادشاه در عربستان به عنوان وزیر دارایی فعالیت کرده بود.

ملک سلمان روز پنجشنبه ابراهیم العساف را به عنوان وزیر امور خارجه عربستان سعودی معرفی کرد در حالیکه سمت وزیر امور خارجه در عربستان سعودی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است، چون ریاض با بحران دیپلماتیک ناشی از قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سعودی روبه‌رو است.

در حالیکه ملک سلمان در تلاش برای بازگرداندن تجربه و سازماندهی روند تصمیم‌گیری در عربستان، دستور تغییرات گسترده در حکومت عربستان را صادر کرد، می‌بینیم که ابراهیم العساف یکی از دو نفری است که در این تغییرات گسترده سمت‌های مهمی به آن‌ها داده می‌شود. یکی از افراد آشنا با امور خاندان سلطنتی در عربستان سعودی می‌گوید آن‌ها تلاش می‌کنند تا چارچوبی نهادینه شده را برای جبران اشتباهاتی که در دوازده ماه گذشته رخ داده است، ایجاد کنند.

منظور این فرد از "اشتباهات" اشاره به قتل جمال خاشقجی، روزنامه نگار سعودی است که باعث ایجاد اختلاف دیپلماتیک شدید بین عربستان سعودی و کشور‌هایی مثل کانادا و آلمان شد. همه این اتفاقات در زمان ولیعهدی محمد بن سلمان رخ داده است. مشخص نیست که آیا این تغییرات باعث کاهش نگرانی غرب درباره مسیری می‌شود که محمد بن سلمان - سکاندار واقعی حکومت عربستان سعودی - در پیش گرفته است؟! این تغییرات فقط در صورتی اهمیت خواهند داشت که نتیجه مثبتی در پی داشته باشند. نتیجه بخش بودن این تغییرات نیز همه و همه در دستان محمد بن سلمان است.

تامارا کافمن، عضو ارشد سیاست‌های خاورمیانه در اندیشکده بروکینگز می‌گوید: "اینگونه تغییرات در سیاست، چیزی است که واشنگتن به دنبال آن بوده است. صرف نظر از اینکه مشاوران محمد بن سلمان تا چه حد باتجربه هستند نکته این است که وی همچنان تصمیم‌گیرنده است".

وی افزود: "من از اینکه محمد بن سلمان ضرورت ایجاد تغییرات برای حل کردن بحران در روابط آمریکا – عربستان سعودی را درک کرده است بسیار دلگرم شده‌ام، اما باید دید که عملا چه اتفاقی می‌افتد".

این گزارش می‌افزاید قبل از آنکه محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی شود عربستان به عنوان کشوری شناخته می‌شد که وضعیت موجود را حفظ می‌کند و در روند تصمیم گیری، جانب احتیاط را در پیش می‌گیرد، اما محمد بن سلمان سی و سه ساله که بسیار هم بلندپرواز است سیستم سنتی "تصمیم گیری بر مبنای اجماع" در عربستان را دگرگون کرد. حامیان این شاهزاده جوان می‌گویند برای اجرای اصلاحات جسورانه اقتصادی رویکرد محکم محمد بن سلمان لازم بود تا پادشاهی عربستان سعودی نوسازی شود و او بتواند بر بخش‌های محافظه‌کار جامعه پادشاهی عربستان سعودی فائق آید.

بحران ناشی از قتل جمال خاشقجی در کنسولگری عربستان در استانبول ترکیه در ماه اکتبر باعث شد تا پادشاه سعودی سیستم‌های کنترل و نظارتی بیشتری را بکار گیرد.

در ادامه یکی از افراد آشنا به مسائل خاندان سلطنتی سعودی گفت: آن‌ها می‌خواهند رویه‌های بیشتری را بکار گیرند تا اتفاقات گذشته تکرار نشود. در گذشته این گونه بود که یک نفر در راهرو‌ها هنگام عبور ولیعهد از وی می‌پرسید که "آیا من می‌توانم این کار را انجام دهم؟ " یا اینکه "آیا نمی‌توانم انجام دهم؟ " که ولیعهد نیز سرش را تکان می‌داد و بعدا باید مشخص می‌شد که معنی این سر تکان دادن‌ها چیست؟

یکی از هم‌پیمانان نزدیک محمد بن سلمان یعنی شاهزاده عبدالله بن بندر بن عبدالعزیز ریاست گارد ملی را که از اهمیت زیادی برخوردار است در دست گرفت. گارد ملی عربستان یگان نخبه برای حفاظت از خاندان حاکم بر عربستان سعودی است. یکی از انتقادات از محمد بن سلمان این است که وی مجموعه‌ای از مشاوران کم تجربه را در اطراف خود جمع کرده است، اما می‌بینیم که سعود القحطانی یکی از افراد بسیار نزدیک به محمد بن سلمان، در پی قتل جمال خاشقجی برکنار شد. به نظر می‌رسد که پادشاهی عربستان سعودی شاهد تغییرات ساختاری زیادی است. در روز پنج شنبه پادشاه عربستان سعودی دستور ایجاد دیوان هیئت وزیران این کشور را صادر کرد.

یکی از دیپلمات‌های سابق سعودی گفت: اکنون مسئله این است که ابراهیم العساف در کابینه عربستان تا چه حد قادر است خواسته‌های محمد بن سلمان را به چالش بکشد؟ ما تا زمانی که شاهد مدرکی در این باره نباشیم نمی‌توانیم درباره اهمیت این انتصابات صحبت کنیم.

در بخش پایانی این گزارش آمده است: فرد دیگری که اخیرا شاهد ارتقای مقام در عربستان سعودی بود مساعد بن محمد العیبان است که به عنوان مشاور امنیت ملی عربستان سعودی انتخاب شده است. از سال ۲۰۱۵ که محمد بن سلمان ولیعهد سعودی شد این سمت بلاتصدی بود. این فرد کسی است که مورد اعتماد محمد بن سلمان و ملک سلمان است.

یک روزنامه نگار سعودی گفت: روی کار آمدن دوباره افرادی مثل العساف و مساعد بن محمد العیبان نشان می‌دهد که هیچ حکومتی نمی‌تواند فقط با بال جوانی حرکت کند بلکه به بال تجربه نیز نیاز دارد.