پيام قرآن

قرآن از اثرات مهم جوّ زمين سخن مى گويد

قشر عظيمى از هوا گرداگرد زمين را فرا گرفته كه آن را جوّ زمين مى نامند و ضخامت آن به صدها كيلومتر مى رسد، اين سقف محكم، كره زمين را از انواع خطرات حفظ مى كند.

کد خبر: ۷۳۶۲۸

دوشنبه - ۱۰ خرداد ۱۳۸۹ / May 31, 2010

در آيه 32 سوره انبياء مى خوانيم: (و جَعَلْنا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً وَ هُمْ عَنْ آياتِها مُعْرِضُونَ): «و آسمان را سقف (محكم و) محفوظى قرار داديم; ولى آنها از نشانه هاى آن (بر عظمت خدا) روى گردانند».

مفسران پيشين در اين كه چگونه آسمان سقف محفوظى است، نظرهاى متفاوتى داده اند، گاه مى گفتند: محفوظ از نفوذ شياطين است، يا محفوظ از سقوط بر زمين، يا محفوظ از ويرانى با گذشت زمان است.(1)

اين تفسيرهاى مبهم به خاطر اين بود كه آسمان در آن زمان دقيقاً براى بشر شناخته شده نبود و هنگامى كه هيأت جديد به وجود آمد و ثابت شد كرات همگى در فضاى بى كران شناورند، و اصولا سقفى وجود ندارد، مفهوم اين آيه براى بعضى از مفسران جديد پيچيده تر شد; تا آنجا كه بعضى گفتند منظور اين است كه آسمان همانند سقف محفوظى است كه از هرگونه اختلال در نظام آفرينش جلوگيرى مى كند و به اين ترتيب سقف معناى مجازى به خود گرفت و به صورت تشبيه و كنايه در آمد.

ولى علم و دانش بشرى همچنان به پيشرفت خود ادامه داد و با آگاهى هاى تازه اى كه دانشمندان از مجموعه جوّ زمين پيدا كردند، مفهوم آيه، بسيار روشن تر گرديد و معلوم شد واقعاً در اينجا سقف محفوظى وجود دارد; سقف به معناى حقيقى اش، و محفوظ به معناى واقعى آن.

توضيح اين كه: قشر عظيمى از هوا گرداگرد زمين را فرا گرفته كه آن را جوّ زمين مى نامند و ضخامت آن به صدها كيلومتر مى رسد. اين قشر ظاهراً لطيف كه از هوا و بعضى گازهاى ديگر تشكيل شده به خاطر ضخامتى كه دارد به قدرى محكم و پر مقاومت است كه به گفته بعضى از دانشمندان مقاومتى در حدّ يك سقف فولادين به ضخامت ده متر دارد، و اين سقف محكم، كره زمين را از انواع خطرات حفظ مى كند.

از يك سو اين لايه ضخيم جلو بمباران شبانه روزى شهاب شهاب سنگ ها، را مى گيرد كه با سرعت سرسام آورى به سوى زمين جذب مى شوند و به هر جا بخورند بسيار خطرناك است مى گيرد. اهمّيت اين مسأله با توجّه به اين كه دانشمندان مى گويند در هر شبانه روز ميليون ها شهاب سنگ به سوى زمين مى آيند، روشن تر مى گردد. اين سنگ ها بر اثر سرعتى كه دارند، وقتى با مقاومت جوّ زمين روبرو مى شوند داغ و سوزان و مشتعل شده و مبدل به خاكستر مى گردند; خاكسترى كه آرام روى زمين مى نشيند و گهگاه بعضى از اين سنگ ها به قدرى بزرگ است كه از جو زمين ـ بعد از آن كه قسمتى از آن سوخت ـ عبور كرده، و به نقطه اى از كره زمين اصابت مى كند و ويرانى هاى مهيبى به بار مى آورد كه نمونه هايى از آن در تاريخ ثبت شده است، گويى هشدارى براى افراد غافل اند كه اگر خدا اين سقف محفوظ را نيافريده بود همه شما شبانه روز در معرض اين بمباران خطرناك بوديد، و در زندگى شما آرامشى وجود نداشت.

از سوى ديگر مى دانيم دائماً از خورشيد اشعه اى به نام اشعه ماوراء بنفش ـ همان اشعه اى كه به هنگام تجزيه نور در بالاى رنگ بنفش قرار دارد و با چشم ما قابل مشاهده نيست ـ پخش مى شود، كه مقدار كم آن نه تنها زيان آور نيست; بلكه بسيار مفيد و سودمند است، مخصوصاً تأثير عميقى در كشتن ميكرب ها دارد; ولى اگر زياد باشد، بدن را مى سوزاند بى آن كه انسان احساس حرارت كند، سوختگى هايى كه در تابستان در مناطق نزديك خط استوا، در پوست سر و صورت و بدن ظاهر مى شود، به خاطر همين است كه آفتاب عمودى مى تابد و از قشر كمترى از هوا عبور مى كند و بطور كامل تصفيه نمى شود.

حال اگر اين سقف محفوظ يعنى جوّ زمين وجود نداشت هيچ انسانى حتى يك لحظه نمى توانست در مقابل نور آفتاب مقاومت كند.

از سوى سوم پرتوهاى مرگ بارى به نام اشعه كيهانى از ماوراى منظومه شمسى به سوى زمين روان است; و بخشى از جوّ زمين كه لايه اوزن(2) نام دارد، مانع نفوذ اين اشعه مرگ بار است و همچون سقف محفوظى، در برابر آن مقاومت مى كند.

اخيراً نگرانى هاى زيادى براى دانشمندان بر اثر سوراخ شدن لايه اوزن به خاطر گازهاى زيان بخشى كه از ماشين ها در هوا متصاعد مى شود و به آن آسيب مى رساند پيدا شده است.

اين نگرانى ها به قدرى جدّى است كه دولت مردان و دانشمندان جهان به فكر تنظيم مقرّرات بين المللى براى جلوگيرى از اين آسيب هاى افتاده اند.

علم ما تا به امروز درباره آثار عجيب اين سقف محفوظ (يعنى قشر عظيم هوا) به اينجا رسيده و ممكن است در آينده حقايق بيشتر و مهم ترى در اين زمينه كشف شود.

در اينجا ممكن است اين سؤال مطرح شود، كه آيا مى توان جوّ زمين را آسمان ناميد؟ و آيا واژه سماء درباره آن صادق است؟ آيا سماء به معناى كرات آسمانى و منظومه ها و كهكشان ها نيست؟

در پاسخ اين سؤال مى گوييم اتفاقاً قرآن مجيد كراراً اين واژه را بر منطقه جوّ زمين اطلاق كرده است، از جمله در آيه 22 سوره بقره مى خوانيم: (وَأَنْزَلَ مِنْ السَّمَآءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَتِ رِزْقاً لَّكُمْ): «و از آسمان آبى فرو فرستاد; و بوسيله آن، ميوه ها (و انواع محصولات) را براى روزى شما روياند».

شبيه همين معنا در آيه 164 سوره بقره، آيه 99 سوره انعام، آيه 96 سوره اعراف، آيه 24 سوره يونس، آيه 44 سوره هود و آيه 17 سوره رعد و آيات متعدد ديگر آمده است.

در آيه 79 سوره نحل نيز نمونه روشن ديگرى از اين معنا ديده مى شود كه مى فرمايد: (أَلَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ مُسَخَّرَات فِى جَوِّ السَّمَاءِ): «آيا آنها به پرندگانى كه بر فراز آسمان نگه داشته شده اند، نظر نيفكندند؟»

1. مجمع البيان، جلد 7، صفحه 46 و تفسير كبير فخر رازى، جلد 22، صفحه 165 و تفاسير ديگر.

2. اوزن: گازى است آبى رنگ، بى ثبات، با بوى نافذ و اثر آن از اكسيژن شديدتر است و به هنگام تخليه برق در اكسيژن تشكيل مى شود و به عنوان رنگ زدا و براى تصفيه آب و هوا به كار مى رود (دايرة المعارف دهخدا)./انتهاي پيام/