پرونده ویژه| کالایی‌سازی آموزش

استاد دانشگاه خوارزمی: آموزش و پرورش مهارت‌پرور نیست، تکلیف‌شب‌پرور است/ دبیرستان‌های میلیونی مصداق بارز نژادگرایی و برتری‌طلبی

یک جامعه‌شناس گفت: آموزش و پرورش تحت تاثیر اختلاف طبقاتی قرار گرفته؛ در حالی که این وزارتخانه باید فارغ از هرگونه اختلاف طبقاتی عمل کند تا امکانات آموزشی به طور عادلانه در سطح کشور توزیع شود.

کد خبر: ۷۴۰۴۹۶

چهارشنبه - ۰۳ بهمن ۱۳۹۷ / January 23, 2019

امان قرایی‌مقدم، جامعه شناس و استاد دانشگاه خوارزمی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجو، در خصوص کالایی سازی آموزش در جامعه ایران و مشکلات و آسیب های پس از آن گفت: آموزش و پرورشی که براساس مادیات شکل بگیرد و بر نظام آموزشی آن اعم از دبستان، دبیرستان و دانشگاه پول حاکم باشد، عدالت را برای همه رعایت نخواهد کرد.

آموزش و پرورشی که تحت تاثیر اختلاف طبقاتی است

وی ادامه داد: آموزش و پرورش تحت تاثیر اختلاف طبقاتی قرار گرفته است، در حالی که این وزارتخانه باید فارغ از هر گونه اختلاف طبقاتی عمل کند تا امکانات آموزشی به طور عادلانه در سطح کشور توزیع شود. تا همه کسانی که استعداد و توانایی ادامه تحصیل را دارند در این شرایط یکسان به رقابت بپردازند و اینگونه شایسته سالاری را در جامعه محقق کنند.

قرایی مقدم خاطرنشان کرد: متاسفانه در حال حاضر معلوم می‌شود که در آموزش و پرورش کشور بیش از هر جای دیگری مادیات  تاثیر دارد. وجود دبیرستان‌های میلیونی در شهر تهران و دیگر شهرستان‌ها و کلاس‌های کنکوری که با شهریه‌های سنگین تضمین قبولی در کنکور را می‌دهند بر این ادعای من صحه می‌گذارند.

بعضی دانش آموزان توانایی خرید یک کتاب کمک آموزشی را هم ندارند!
جامعه شناس و استاد دانشگاه خوارزمی تصریح کرد: با این واقعیت باید روبرو شد که بسیاری از دانش آموزان در شرایط کنونی جامعه حتی توانایی خرید کتاب‌های کمک آموزشی را نیز ندارند چه برسد به درس خواندن در دبیرستان‌های پراسم و رسم دار یا کلاس‌های کنکور معروف شهر. چنین شرایطی برای عدالت آموزشی که آموزش و پرورش از آن دم می‌زند مناسب نیست.

وجود دبیرستان‌های میلیونی مصداق بارز نژاد گرایی و برتری طلبی
وی با اشاره به تئوریه طرفداران داروینیسم اجتماعی یا همان نژاد اصلح خاطرنشان کرد: طرفداران این تئوریه معتقدند تنها کسانی حق تحصیل در جامعه را دارند که نسبت به بقیه برتر هستند و فقط آن‌ها باید وارد نظام آموزشی شوند، اما این مصداق بارز نژاد گرایی و برتری طلبی قشری است که معتقدند همه نباید به امکانات آموزشی یکسان دست پیدا کنند.

قرایی مقدم افزود: متاسفانه باید گفت که جامعه ما نیز امروز گرفتار این تئوریه شده است. چرا که در میان کسانی که خواهان راه یافتن به دانشگاه‌ها هستند؛ افرادی وجود دارند که بدون داشتن استعداد و هوش برتر و تنها با اتکاء به توان مالی خانواده امکان استفاده از همه امکانات تحصیلی را داشته اند و رشته‌های تاپ دانشگاه مختص آن‌ها می‌شود.

آموزش و پرورش مهارت پرور نبود، تکلیف شب پرور بود
جامعه شناس و استاد دانشگاه خوارزمی تصریح کرد: این ایرادی است که از تاسیس دارالفنون نیز داشته‌ایم. چرا که آموزش و پرورش مهارت پرور نبود، تکلیف شب پرور بود. در جامعه‌های سرمایه داری اینکه پول حرف اول را برای سرمایه بزند چیز دور از ذهنی نیست. به طور مثال در آمریکا هر کسی که خواهان تحصیل در دانشگاه‌های مثل استنفورد، ام آی تی، پرینستون و ... باید شهریه‌هایی سنگینی را باید بپردازند. اما امکانات آموزشی که آنجا به دانشجو‌های خود ارائه می‌دهند قابل مقایسه با دانشگاه‌های ایران نیست. در دانشگاه‌های ایران در مقایسه با پولی که از دانشجویان می‌گیرند امکانات ارایه نمی‌دهند.

وی ادامه داد: آموزش و پرورش دانش آموزان را پشت میزپرور بار می‌آورد؛ بنابراین باید با این حقیقت کنار آمد که مدرک گرایی در جامعه ما حاکم شده است نه مهارت. در واقع عده‌ای فقط با تزریق پول خود و استفاده از لابی‌هایی که دارند مدرک می‌گیرند.

قرایی مقدم در خصوص خطر حذف کنکور نیز خاطرنشان کرد: براساس روابط مداری حاکم بر جامعه و به دلیل اعمال نفوذ‌هایی همچون فلان شخص، بچه وزیر و مدیرکل و ... است؛ ممکن است در ارزشیابی تحصیلی دانش آموزان تاثیر بگذارد. حذف کنکور در این شرایط و ملاک قبولی دانش آموزان در دانشگاه با مدرک دوره متوسطه این خطر را دارد که تبعیض اعمال شود.

جامعه شناس و استاد دانشگاه خوارزمی افزود: کنکور شرایط یکسانی را برای همه به وجود می‌آورد و مثل یک مسابقه دو می‌مانند هر کس دقیق‌تر و تندتر بدود برنده خواهد بود. اگر روزی قرار باشد ملاک قبولی دانش آموزان مدرک متوسطه باشد باید این را بدانید که ما چندین سال است در مرحله ارزشیابی آزمون‌های تشریحی با مشکل مواجه هستیم چرا که نظر مصحح در تصمیم گیری دخالت دارد در حالی که در آزمون تستی این گونه نیست. چون سیستم نظارت و کنترل ضعیف و روابط مداری حاکم است.

۶ نمره اختلاف میان دو مصحح بر سر یک برگه بود!
وی با اشاره به اینکه برای بررسی ضعیف بودن سیستم نظارت و کنترل بر تصحیح برگه‌های تشریحی مدارس منطقه شهرری را زیر ذره بین بردیم تصریح کرد: حتی در دروس ریاضی و فیزیک ۶ نمره اختلاف میان دو مصحح بر سر یک برگه بود و در بعضی از دروس این رقم به ۱۳ نمره نیز می‌رسید.

قرایی مقدم ادامه داد: در حال حاضر با این روند مواجه هستیم که عده‌ای از معلمین در مدارس غیرانتفاعی به واسطه اینکه دانش آموزانی که روی نیمکت‌ها نشسته اند میلیون‌ها تومان خرج کرده اند، پس نمی‌توانند نمره کمی به آن‌ها بدهند به ناچار نمره بالا رد می‌کنند. اما در مدارس دولتی، چون چیزی در کار نیست معلم درسش را می‌دهد، امتحانش را می‌گیرد و همان نمره‌ای را که دانش آموز کسب کرده است را وارد کارنامه می‌کند.

وجود مدارس میلیونی باعث هرچه بیشتر شدن شکاف طبقاتی می‌شود
این جامعه شناس و استاد دانشگاه خوارزمی در پایان سخنان خود گفت: وجود این مدارس میلیونی باعث هرچه بیشتر شدن شکاف طبقاتی در جامعه می‌شود و همچنین موجب نارضایتی سیاسی نیز خواهد شد وقتی روابط مداری از طریق این مدارس و کلاس‌های کنکور و ... برای راهیابی به دانشگاه‌ها وجود داشته باشد موجب بدبینی مردم به عدالت آموزشی خواهد شد.