عبدالباری عطوان:

اعراب و ترکیه برای بازگشت به دمشق در حال رقابت‌اند/ نشست ۶ جانبه اعراب در اردن برای حذف شرط ایران بود

نویسنده سرشناس جهان عرب نوشت، نشست اخیر وزیران خارجه شش کشور عربی در البحر المیت اردن با هدف حذف شرط قطعی رابطه دمشق با ایران برای ازسرگیری روابط اعراب با دولت سوریه برگزار شد.

کد خبر: ۷۴۳۳۳۲

شنبه - ۱۳ بهمن ۱۳۹۷ / February 02, 2019

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، «عبدالباری عطوان»، در بخش «سخن سردبیر» روزنامه فرامنطقه‌ای «رای الیوم» نشست روز پنجشنبه وزیران خارجه کشور‌های عربی در البحر المیت اردن را با محوریت نقش ترکیه در سوریه و نه مقابله با ایران توصیف کرد.

در عنوان این یادداشت آمده است: سه تحول عمده، سخنان آقای نصرالله را تأیید می‌کند درباره اینکه متحدان آمریکا، حضور ترکیه، نه ایران را خطر در سوریه می‌دانند... آیا نشست شش جانبه البحرالمیت در تایید این رویکرد است؟ چرا حمله پیش‌دستانه ترکیه به ادلب را رد نمی‌کنیم؟ چه کسی در به دست آوردن دِل دمشق برنده خواهد شد؟

رای الیوم نوشت: سید حسن نصرالله، دبیر کل حزب الله، در گفتگو با شبکه خبری المیادین در اشاره به اینکه دوستان آمریکایی در منطقه عربی، حضور ترکیه و نه ایران را به عنوان بزرگ‌ترین خطر برمی‌شمرند، واقعیت را بیان داشت بخصوص که آن‌ها شروع به گشایش سفارتخانه‌های عربی در دمشق کرده و هیات‌هایی در سطح عالی رتبه به سوریه فرستادند.

به نوشته این روزنامه، سه شاخص کلیدی را می‌توان پیگیری کرد که موید این تحول استراتژیک است:

نخست، نشست غیرمنتظره وزرای خارجه شش کشور در البحر المیت (اردن، عربستان سعودی، مصر، امارات متحده عربی، بحرین، کویت) است که در هاله‌ای از ابهام برگزار شد و سلطان‌نشین عمان و دولت قطر هم در آن حضور نداشتند و همه این کشور‌های شرکت کننده هیچ رابطه دوستانه‌ای با ترکیه ندارند و اغلب آن‌ها به روابط خود با دولت سوریه بازگشته و سفارتخانه‌های خود را باز کردند و برخی هم تایید می‌کنند که گشایش سفارت عربستان در دمشق قریب الوقوع است.

رای الیوم افزود: مستثنی شدن عمدی قطر از حضور در این نشست به موجب روابط ائتلافی و راهبردی آن با آنکاراست در حالی که منابع دیپلماتیک گزارش دادند که عُمان هم به دلیل مخالفت با اتخاذ موضعی جانبدارانه، غائب این نشست بوده است.

مساله دوم، سخنانی است که انور قرقاش وزیر مشاور دولت امارات در امور خارجه بیان کرد. وی گفت، کشورش مخالف تشکیل منطقه بی‌طرف در شمال سوریه و خواستار حفاظت از کُرد‌ها در چارچوب سوریه متحد است.

مساله سوم، اقدام مولود چاووش اوغلو وزیر خارجه ترکیه در متهم کردن کشور‌هایی از ائتلاف آمریکایی به حمایت از جبهه النصره در ادلب برای نابودی توافق میان روسیه و ترکیه برای متوقف کردن تنش‌ها در این شهر است. وی به طور غیرمستقیم انگشت اتهام را به سمت آمریکا گرفت.

به عقیده نویسنده، هر سه شاخص مذکور نشان می‌دهد که نقشه‌های ترکیه برای نظارت بر منطقه بی‌طرفی که رئیس جمهور آمریکا قصد دارد در عمق بیست کیلومتری مرز شمالی سوریه ایجاد کند با موانع بزرگی روبه‌روست و این پیشنهاد مطرح شده توسط ترامپ پس از اعلام تصمیمش برای خارج کردن نیرو‌های آمریکایی، دام بود نه اینکه بازتاب مقاصد جدی آمریکا برای اصلاح روابط با ترکیه پس از تهدید‌های ترامپ برای از بین بردن اقتصاد آن باشد.

رای الیوم نوشت: «در همین حال روس‌ها هم مخالف این منطقه بی‌طرف هستند و سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه بر ضرورت بازگشت ارتش سوریه به آنجا برای حفظ امنیت آن تاکید کرد چرا که خاک سوریه محسوب می‌شود».

نویسنده تاکید کرد: رئیس جمهور آمریکا وقتی در دسامبر گذشته با همتای ترکیه‌ای خود تماس تلفنی گرفت و به او گفت که می‌خواهد از سوریه خارج شده و همه آنجا را به ترکیه واگذار کند در واقع گویی بمب سنگینی را به سمت او پرتاب کرده باشد، نه اینکه هدیه سال نو میلادی به او داده باشد.

به عقیده عطوان، آن‌هایی که پیگیر سفر جاری خانم «الهام احمد» رئیس هیات اجرایی شورای دموکراتیک سوریه به آمریکا هستند، سفری که به دعوت مقامات آمریکایی از وی صورت گرفته است، برخی جزئیات واقعیت سیاست فریبکارانه آمریکا به هم ترکیه و هم کُرد‌ها را می‌فهمند.

ترامپ روز دوشنبه با استقبال از الهام احمد به وی اطمینان خاطر داد که آمریکا کُرد‌ها را رها نمی‌کند و به ترکیه اجازه حمله و کشتار علیه آن‌ها را نمی‌دهد، پس از این نشست خانم احمد تاکید کرد که هیچ نشانه‌ای دالّ بر خروج نیرو‌های آمریکایی از شمال سوریه وجود ندارد.

نویسنده تصریح کرد: ما بعید نمی‌دانیم که اردوغان تصمیم بگیرد، یک حمله پیشگیرانه در ادلب را آغاز کند، آن هم با هماهنگی روس‌ها و ایرانی‌ها تا جبهه النصره را که بیش از ۹۰ درصد از این شهر را کنترل می‌کند، نابود کند و به تعهدات پیشین خود به روس‌ها هم عمل کرده باشد و وقتی چاووش اوغلو برای اولین بار آمریکا را به حمایت از جبهه النصره متهم می‌کند چه بسا به منظور سرپوش گذاشتن و فراهم کردن تمهیدات حمله به این گروهک تروریستی است.

رقابت منطقه بر سر جلب دوستی سوریه

رای الیوم ادامه داد: منطقه شاهد رقابت شدید بین بازیکنان پیر و جوان آن، برای جلب دوستی رسمی سوریه است و موضوع اصلی مورد بحث در خلوت سیاسی شش جانبه در البحر المیت هم حضور ترکیه در سوریه و چگونگی بازگشت سوریه به اتحادیه عرب و همکاری عربی مشترک بوده است.

«بر مبنای اخباری که به بیرون درز کرده عربستان و دیگر کشور‌های عربی حاشیه خلیج [فارس]در این نشست شرط دوری سوریه از ایران را به عنوان شرط بازگشت روابطشان با دمشق حذف کردند و چه بسا وزیر خارجه اردن حامل این پیام برای دمشق باشد».

«گفت‌وگوی روسای جمهوری روسیه و ترکیه در مسکو درباره توافق آدنا هم به معنای مقدمه سازی برای مذاکرات بین آنکارا و دمشق درباره اجرای این توافقنامه و زنده کردن آن است بخصوص که بیشتر طرف‌های ذیربط با بحران سوریه با ایجاد منطقه مرزی بی طرف در شمال سوریه مخالفند».

رای الیوم نوشت: باید دید چه کسی در به دست آوردن دل دمشق پیروز خواهد شد، ترکیه یا اعضای نشست البحر المیت که مشتاق‌ترند؟.

این روزنامه افزود: نشست سه جانبه آتی بین پوتین، اردوغان و روحانی که قرار است ظرف دو هفته آتی در مسکو یا آنکارا برگزار شود می‌تواند جوابگوی این سوال باشد؛ اما دمشق همچنان دلبری خواهد کرد و هم‌زمان مقاصد آن‌هایی را که بر درش می‌کوبند، زیر نظر می‌گیرد و مناسبت‌ترینش را که به نفع خود و محور مقاومت باشد انتخاب می‌کند.