سرمشق از سخنان حضرت على (ع)

دام‏هاى فريبنده‏

حضرت على عليه السلام براى انسانى كه با هواى نفس مى‏جنگد دعا مى‏كند و سپس به دام‏هاى دنيا اشاره مى‏نمايد و مردم را از آن دام‏هاى به ظاهر زيبا و فريبنده، برحذر مى‏دارد.

کد خبر: ۷۵۱۷۶

چهارشنبه - ۱۹ خرداد ۱۳۸۹ / June 09, 2010

قال على عليه السلام: «رَحِمَ اللَّهُ امْرَءً غالَبَ الْهَوى‏، وَ افْلَتَ مِنْ حَبائِلِ الدُّنْيا»؛

«رحمت خداوند بر انسانى كه بر هواى نفس پيروز گردد و از دام‏هاى دنيا خويش را نجات دهد «ميزان الحكمة، باب 4042»».

شرح و تفسير

مفهوم مقابله و جهاد با نفس، جنگ ميان حقيقت انسان و هواى نفس است؛ در يك سوى هوس‏هاى سركش قرار دارد و در سوى ديگر واقعيّت انسان. حضرت على عليه السلام براى انسانى كه با هواى نفس مى‏جنگد دعا مى‏كند. و سپس به دام‏هاى دنيا اشاره مى‏نمايد و مردم را از آن دام‏هاى به ظاهر زيبا و فريبنده، برحذر مى‏دارد.

ويژگى‏هاى دام‏

دام داراى ويژگى‏هايى است:

1- يكى از ويژگى‏هاى دام مخفى بودن آن است تا جلب توجّه نكند و شكار بدون توجّه و بر اثر غفلت اسير آن گردد.

2- ويژگى ديگر دام، اين است كه محكم باشد و شكار پس از گرفتارى‏ در آن، نتواند خود را برهاند و فرار كند.

3- سومين ويژگى آن است كه اطراف دام با طعمه‏هايى جلب توجّه كند، هر چند بايد خود دام مخفى و پنهان باشد؛ دانه‏هاى اطراف دام مرغ‏ها و پرنده‏ها را فريب مى‏دهد و آن‏ها را گرفتار مى‏سازد.

دام‏هاى دنيا نيز اين خصوصيّات را دارد، يكى از دام‏هاى دنيا حُبّ مقام است كه از اوّل بچگى تا آخرين لحظات عمر، در دل انسان‏ها وجود دارد. هر چيزى دوران خاصّى دارد، ولى علاقه به مقام در سراسر عمر انسان، همراه اوست. و گاهى از اوقات اين دام مخفى است؛ در لباس خدمت به همنوعان، خدمت به انقلاب و دين، احساس مسؤوليّت شرعى و مانند آن خود را پنهان مى‏كند. دانه‏هايى هم در اطرافش ريخته شده كه جلب توجّه مى‏كند؛ استفاده از نعمت‏هاى الهى، ضرورت‏هاى زندگى، حفظ آبرو، امكانات بيش‏تر، آرامش روح، تفريح بهتر و مانند آن، دانه‏هايى است كه اطراف آن ريخته شده است. و عجيب اين كه اين دام بسيار محكم است و رهايى از آن براى گرفتارانش بسيار مشكل.

يكى از دام‏ها عبادت بى‏تفكّر است، در اين نوع از عبادت آهسته آهسته ريا شروع مى‏شود و كم كم منتهى به عُجب مى‏شود، چنين شخصى خود را از همه بهتر و سرآمد امّت و شفيع يوم المحشر تصوّر مى‏كند! كار به اين جا ختم نمى‏شود، بلكه آن قدر عقل او اسير مى‏گردد و هوى و هوس امير، كه از خداوند هم طلب‏كار مى‏شود!

بايد اين دام‏ها را به خوبى شناسايى نمود و از گرفتار شدن در آن پرهيز كرد. و اگر خداى ناكرده گرفتار شده‏ايم، هر چه سريع‏تر به فكر رهايى از آن باشيم، كه هر چه زمان بگذرد آزادى از اين دام مشكل‏تر مى‏شود./انتهاي پيام/