در گزارش بانک مرکزی اعلام شد

جزئیات بازرگانی خارجی در سال ۹۶/ رشد ۱۷ درصدی مبادلات کالایی

ارزش مبادلات کالایی گمرکی در سال ۱۳۹۶ به ۹۴.۴ میلیار دلار رسید که این رقم در مقایسه با سال قبل از آن ۱۷.۴ درصد افزایش داشته است.

کد خبر: ۷۵۶۲۸۱

چهارشنبه - ۲۱ فروردين ۱۳۹۸ / April 10, 2019

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، در گزارش بانک مرکزی با عنوان «خلاصه تحولات اقتصادی کشور در سال ۹۶» در بخش تحولات بازرگانی خارجی کشور آمده است: بنا بر آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران، ارزش مبادلات کالایی گمرکی در سال ۱۳۹۶ به ۹۴.۴ میلیارد دلار و وزن مبادلات کالایی گمرکی به ۱۵۴.۶ میلیون تن رسید.

این ارقام در مقایسه با سال ۱۳۹۵ به ترتیب ۱۷.۴ و ۶.۹ درصد افزایش نشان می‌دهند. در نتیجه این مبادلات، سهم ارزشی صادرات از کل مبادلات کالایی با ۳.۴ واحد درصد تغییر نسبت به سال قبل از آن به ۴۲.۳ درصد کاهش یافت؛ سهم وزنی این گروه نیز با ۲.۰ واحد درصد کاهش به ۷۴.۹ درصد رسید.

صادرات گمرکی در سال ۱۳۹۶ به لحاظ ارزشی رقم ۳۹.۹ میلیارد دلار و از لحاظ وزنی رقم ۱۱۵.۷ میلیون تن را ثبت نمود که در مقایسه با سال ۱۳۹۵ به ترتیب ۸.۷ و ۴.۰ درصد افزایش نشان می‌دهند.

افزایش ارزش صادرات گمرکی در این سال عمدتاً به دلیل افزایش ارزش صادرات کالا‌های صنعتی بود. به علاوه، میانگین قیمت هر تن کالای صادراتی به میزان ۴.۵ درصد در مقایسه با سال ۱۳۹۵ افزایش یافت و به ۳۴۵ دلار رسید.

زیرگروه‌های کالایی «فرآورده‌های حاصل از نفت و گاز»، «مواد پلاستیکی و اشیای ساخته شده از آن» و «مواد شیمیایی آلی و غیرآلی» همانند سال‌های قبل، بیشترین سهم از ارزش محموله‌های صادراتی در سال ۱۳۹۶ را به خود اختصاص دادند.

مجموع سهم گروه‌های مزبور از ارزش صادرات گمرکی با ۲.۲ واحد درصد کاهش نسبت به سال ۱۳۹۵ به ۴۸.۸ درصد رسید. در سال مورد بررسی، سهم گروه‌های مذکور از ارزش صادرات صنعتی از ۶۲.۴ درصد به ۶۰.۵ درصد کاهش یافت.

از نظر مقداری، زیرگروه‌های کالایی «فرآورده‌های حاصل از نفت و گاز»، «خاک و سنگ، سیمان، گچ و مصنوعات سنگی و سرامیکی» و «کلوخه‌های کانی فلزی به ترتیب، با تشکیل ۲۶.۰، ۲۱.۶ و ۱۹.۱ درصد از وزن کالا‌های گمرکی صادره، عمده‌ترین اقلام صادراتی در سال مورد بررسی بودند.

مجموع سهم این گروه‌ها از وزن محموله‌های صادراتی در سال ۱۳۹۶ حدود ۶۶.۸ درصد بود که در مقایسه با سهم ۷۰.۱ درصدی سال ۱۳۹۵ حدود ۳.۳ واحد درصد کاهش نشان می‌دهد.

در سال ۱۳۹۶، ارزش واردات گمرکی ۲۴.۷ درصد در مقایسه با سال قبل از آن افزایش یافت و به ۵۴.۵ میلیارد دلار رسید. طی همین مدت، وزن کالا‌های وارداتی گمرکی ۱۶.۳ درصد افزایش یافت و به ۳۸.۹ میلیون تن رسید.

در همین سال در مقایسه با سال ۱۳۹۵، میانگین قیمت هر تن کالای وارداتی ۷.۲ درصد افزایش یافت و از ۱۳۰۸ دلار در سال ۱۳۹۵ به ۱۴۰۲ دلار در سال ۱۳۹۶ رسید.

ارزش واردات گمرکی بر اساس اقلام اصلی تشکیل‌دهنده آن

تراز پرداخت‌های خارجی
بر اساس برآورد‌های مقدماتی، مازاد حساب جاری تراز پرداخت‌ها در سال ۱۳۹۶ در مقایسه با سال ۱۳۹۵ حدود ۳.۵ درصد کاهش یافت و به ۱۵.۸ میلیارد دلار رسید. در این سال مازاد حساب‌های درآمد و انتقالات جاری با کاهش روبه‌رو بود و کسری حساب خدمات افزایش یافت.

گروه‌ها و زیرگروه‌های کالایی «ماشین‌آلات و لوازم حمل‌ونقل»، «مواد شیمیایی»، «غلات و فرآورده‌های آن» و «مواد خام غیرخوراکی به استثنای مواد نفتی سوختنی» به ترتیب با ۴۰.۲، ۱۳.۳، ۶.۳ و ۵.۷ درصد و در مجموع با ۶۵.۶ درصد، بیشترین سهم از ارزش واردات گمرکی سال ۱۳۹۶ را به خود اختصاص دادند. مجموع سهم گروه‌های مذکور از واردات گمرکی در سال ۱۳۹۵ معادل ۶۶.۶ درصد بود.

از نظر مقداری نیز «غلات و فرآورده‌های آن»، «مواد معدنی، سوخت، مواد روغنی و مواد مربوط به آن» و «مواد خام غیرخوراکی به استثنای مواد نفتی سوختنی» به ترتیب با ۲۹.۳، ۱۳.۱، ۱۲.۳ درصد، بالاترین سهم وزنی محموله‌های وارداتی را به خود اختصاص دادند. مجموع سهم وزنی این گروه‌ها در مقایسه با سال ۱۳۹۵ حدود ۵.۰ واحد درصد افزایش یافت.

تراز حساب جاری

در سال مورد بررسی، مازاد حساب کالا با افزایش ۸.۴ درصدی نسبت به سال قبل از آن به ۲۲.۶ میلیارد دلار و کسری حساب کالای غیرنفتی با افزایش ۲۰.۷ درصدی به ۴۰.۵ میلیارد دلار رسید.

در سال ۱۳۹۶، ارزش فوب صادرات کالا با ۱۶.۹ درصد افزایش در مقایسه با سال ۱۳۹۵ به ۹۸.۱ میلیارد دلار رسید که افزایش ۱۸.۱ درصدی صادرات نفتی دلیل اصلی این تغییر بود. در این سال ارزش صادرات غیرنفتی ۱۴.۵ درصد افزایش و سهم آن از کل ارزش صادرات کالا ۰.۷ واحد درصد کاهش یافت.

ارزش صادرات کالا

در سال ۱۳۹۶، ارزش فوب واردات کالا به ۷۵.۵ میلیارد دلار رسید که در مقایسه با سال قبل از آن ۱۹.۷ درصد افزایش نشان می‌دهد. طی سال مورد بررسی، کسری حساب خدمات تراز پرداخت‌ها با ۳۳.۲ درصد افزایش در مقایسه با سال ۱۳۹۵ به ۷.۹ میلیارد دلار رسید. در این سال صادرات خدمات با ۳.۱ درصد افزایش، رقم ۱۰.۴ میلیارد دلار و واردات خدمات با ۱۴.۳ درصد افزایش، رقم ۱۸.۳ میلیارد دلار را ثبت نمودند.

بیشترین سهم از صادرات خدمات در سال ۱۳۹۶ مربوط به سرفصل‌های مسافرت (۴۲.۴ درصد)، حمل‌ونقل (۳۶.۲ درصد) و خدمات ساختمانی (۸.۵ درصد) بود. در سمت واردات نیز سرفصل‌های «مسافرت»، «حمل‌ونقل» و «خدمات دولتی» به ترتیب با ۶۱.۸، ۱۵.۶ و ۵.۶ درصد، بیشترین سهم از پرداخت‌های خدماتی را در سال مذکور به خود اختصاص دادند.

کاهش ۲۷.۹ درصدی مازاد حساب درآمد و کاهش ۱۶.۳ درصدی مازاد حساب انتقالات جاری از دیگر تحولات تراز پرداخت‌های خارجی کشور در سال ۱۳۹۶ بود. حساب درآمد، مربوط به دریافت‌ها و پرداخت‌ها به شکل جبران خدمات نیروی کار و درآمد‌های حاصل از انواع سرمایه‌گذاری‌ها است. حساب انتقالات جاری نیز عموماً وجوه ارسالی کارگران را دربرمی‌گیرد.

در سال ۱۳۹۶، بدهکاری حساب «مالی و سرمایه» حدود ۵.۳ درصد افزایش یافت و به ۱۱.۲ میلیارد دلار رسید.

مانده تعهدات خارجی کشور در پایان اسفند ماه ۱۳۹۶ به ۳۴.۲ میلیارد دلار رسید. از این میزان، ۶۸.۱ درصد (معادل ۲۳.۲ میلیارد دلار) به تعهدات بالقوه و ۳۱.۹ درصد (معادل ۱۰.۹ میلیارد دلار) به تعهدات بالفعل (بدهی‌ها) اختصاص داشت. سهم بدهی‌های بلندمدت از کل بدهی‌های خارجی (تعهدات بالفعل) در پایان اسفند ماه ۱۳۹۶ حدود ۶۱.۵ درصد بود.

در سال ۱۳۹۶، در نتیجه مبادلات خارجی کشور حدود ۸.۱ میلیارد دلار از ارزش دارایی‌های ذخیره کاسته شد.