۳ مولفه در اندیشه شهید صدر

آیت الله سیدمنذر حکیم گفت: در حوزه‌ها و در دانشگاه‌ها در مسئله شناسی و روش شناسی شهید صدر بسیار کم کار شده است. در حالی که شهید صدر بیشترین تاکید را بر روش شناسی داشته است.

کد خبر: ۷۵۹۴۱۲

چهارشنبه - ۰۴ ارديبهشت ۱۳۹۸ / April 24, 2019

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، نشست «بازخوانی اندیشه اجتماعی شهید محمدباقر صدر» با سخنرانی آیت الله سیدمنذر حکیم، حجت الاسلام پارسانیا، حجت الاسلام مجتبی الهی خراسانی و مهدی حسین زاده یزدی روز گذشته در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد.

آیت الله سیدمنذر حکیم در این نشست گفت: مظلومیت شهید صدر در مجامع علمی نجف و دیگر حوزه‌ها مشهود است. شاید شهید صدر در خارج از ایران و عراق معروف‌تر باشد. قرآن می‌فرماید «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْکِتَابَ الَّذِینَ اصْطَفَیْنَا مِنْ عِبَادِنَا فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِنَفْسِهِ وَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سَابِقٌ بِالْخَیْرَاتِ» یعنی این کتاب را به کسانی از بندگانمان که برگزیدیم به میراث دادیم؛ پس برخی از آنان [در ترک عمل به کتاب]ستمکار بر خویش اند، و برخی از آنان میانه رو، و برخی از آنان به اذن خدا در کار‌های خیر [بر دیگران]پیشی می‌گیرند.

وی ادامه داد: بندگان خدا در این آیه به سه گروه تقسیم شده اند. گروه اول آن‌هایی که به خودشان ستم کرده اند و از فرصت‌ها استفاده بهینه نکرده اند و گروه دوم، گروه میانه رو هستند که افرادی هستند که قدر فرصت‌ها و امکانات و استهداد‌های خود را پیدا کردند و در یک حد متعادل و در یک سطح قابل قبول بوده اند. گروه سوم پیشتاز هستند که با توجه به توفیقات الهی در همه خیرات و زمینه‌ها خوب پیشتاز بودند که انبیاء و ائمه از این دست هستند. می‌توان ادعا کرد شهید صدر یکی از افراد پیشتاز این گروه است که البته پیشتازی مراتب دارد.

وی افزود: شهید صدر بحثی در مورد اهل بیت دارند که مجموعه سخنرانی‌های ایشان است و به فارسی ترجمه شده و از سقیفه تا کربلا را روایت می‌کند. آنجا تحلیل می‌کنند جامعه اسلامی آن زمان به آگاهی رسیده بود، اما قدرت اراده و عزم نداشت چرا که طبق روایت دل هایشان با امام بود، اما شمشیرهایشان بر علیه امام بود. در این شرایط چگونه خون امام توانست جامعه را متحول کند؟

آیت الله سیدمنذر حکیم گفت: در آن تحلیل اشاره می‌کنند که امام کاری کرد که اراده مردم را متحول کند. ایشان می‌فرماید در جامعه‌ای که خون جوشان امام حسین نباشد چه باید کرد؟ ایشان می‌فرمود: آنقدر باید در جامعه خون‌هایی به جوشش در بیاید و فوران کند و شهادت اتفاق بیفتد تا جریان و حرکتی را به وجود آورد.

وی ادامه داد: ما اگر بخواهیم روی اندیشه شهید صدر کار کنیم به چه نیاز داریم؟ ما باید به خوبی اندیشه‌های شهید صدر را بازخوانی کنیم و پس از آن قدرت نقد یافته و یک حرکت تکاملی را آغاز کنیم. برخی هنوز آثار شهید صدر را نخوانده اند، ولی صحبت از عبور از شهید صدر می‌کنند.

وی افزود: ما هر گاه اندیشه‌های شهید صدر را مطالعه می‌کنیم احساس می‌کنیم جدید و نو است. ما در اندیشه شهید صدر به ۳ مولفه نیاز داریم. یکی موضوع یابی و بحث‌های اجتماعی ایشان است. دوم مسئله شناسی و سوم روش شناسی شهید صدر است.

وی ادامه داد: من فهرستی از عناوین مهم در مورد اندیشه‌های شهید صدر را بیان می‌کند که هر یک از این‌ها قابلیت تبدیل شدن به پایان نامه را دارد. محتوای اندیشه اجتماعی شهید صدر، روش دستیابی به اندیشه اجتماعی شهید صدر، روش بهره برداری از اندیشه شهید صدر، آشنایی با منابع و میراث شهید صدر، کتاب مجتمعنا، ویژگی‌های اندیشه اجتماعی شهید صدر، جامعه انسانی و جامعه اسلامی از نگاه شهید صدر، اندیشه‌های تمدنی شهید صدر، روش شناسی اندیشه‌های تمدنی شهید صدر، نظام اجتماعی اسلام از نگاه شهید صدر، روش شهید صدر در بررسی و ارزیابی مهمترین نظامات اجتماعی معاصر، نقش شهید صدر در نظریه پردازی و نهادینه کردن اصل ولایت الهی و ولایت فقیه در نظام جمهوری اسلامی، موضوع شناسی و مسئله یابی اندیشه اجتماعی شهید صدر، روش شناسی حل مسئله، ابتکارات شهید صدر در خصوص طرح‌های علمی، نظام جامع فقه خانواده و... از این دست است.

وی افزود: ۱۴ جلد کتاب پیشوایان هدایت از شهید صدر داریم که طرحی بسیار فاخر و مورد استفاده است.

وی در پایان گفت: یکی دیگر از مسائل نظام جامع خانواده در اسلام است. ما فقه فردی نداریم بلکه انسان در جامعه و جامعه انسانی داریم که حلقه وصل آن‌ها سنت ازدواج و تشکیل خانواده است که این نظام می‌خواهد. تشکیل خانواده، مدیریت خانواده، حقوق خانواده، تربیت خانواده، اقتصاد خانواده، سلامت خانواده، روابط اجتماعی خانواده، خانواده و محیط زیست، خانواده و دولت و... هر یک نظام خاص خود را دارد.