آنچه در مورد دارودرمانی شخصی شده باید بدانید

رئیس انجمن علمی متخصصین داروسازی بالینی ایران با اشاره به اینکه تفاوت‌های به ارث رسیده از طریق ژن‌ها می‌تواند پاسخ بدن به دارو‌ها را تحت تاثیر قرار دهد، گفت: دارودرمانی شخصی شده یا personalized drug therapy شاخه‏‌ای از فارماکوتراپی است که در آن بهینه سازی درمان بیماران با توجه به ویژگی‌های منحصر به فرد ژنومیکی هر بیمار انجام می‌گیرد.

کد خبر: ۷۶۵۲۵۰

يکشنبه - ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۸ / May 19, 2019

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، روابط عمومی انجمن متخصصین داروسازی بالینی ایران، دکتر جمشید سلام زاده، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در آستانه برگزاری دهمین همایش داروسازی بالینی ایران اظهارداشت: این همایش ۲۹ خرداد تا ۳۱ خرداد ماه سال ۱۳۹۸ در محل سالن همایش‌های بین المللی رازی برگزار خواهد شد و تلاش ما در انجمن متخصصین داروسازی بالینی همواره این بوده که موضوعات جدید و درعین حال کاربردی را در همایش‌های خودمان ارائه و عناوین و محتوای سخنرانی ها، پنل‌ها و کارگاه‌ها را در راستای همین موضوعات متمرکز کنیم.
وی افزود:بر همین اساس، در سال ۱۳۹۸ نیز برای دهمین همایش داروسازی بالینی، تِم یا موضوع اصلی همایش را "دارودرمانی شخصی شده" انتخاب کرده ایم. در واقع در همایش امسال، در برنامه‌های گنجانده شده در همایش، علاوه بر ارائه آخرین یافته‌ها و دانش موجود در حوزه دارودرمانی بیماری‌های رایج و شایع در جامعه، شناساندن این شاخه از علم داروشناسی بالینی به شرکت کنندگان نیز هدف گذاری شده است.
رئیس انجمن علمی متخصصین داروسازی بالینی ایران ادامه داد: علاوه بر اولین پنل سخنرانی در سالن اصلی همایش تحت عنوان "اصول دارودرمانی شخصی شده"، در طول ۳ روز همایش نیز در سالن‌های اقماری، سخنرانی‌های متعددی در خصوص استفاده از دارودرمانی شخصی شده برای درمان بیماری‌های مختلف و آخرین دانش موجود در این خصوص را خواهیم داشت.
سلام زاده گفت: "دارودرمانی شخصی شده" شاخه‏‌ای از فارماکوتراپی است که در آن بهینه سازی درمان بیماران با توجه به ویژگی‌های منحصر به فرد هر بیمار و با لحاظ کردن دو دسته عوامل مرتبط با بیمار شامل خصوصیات ژنومیکی، سن، جنس، بیماری‌های همزمان، دارو‌های همزمان و عوامل محیطی نظیر استعمال دخانیات یا عادات غذایی و عوامل مرتبط با دارو شامل خصوصیات فارماکوکینتیک و فارماکودینامیک دارو، عوارض نامطلوب دارو و تداخلات دارویی، انجام می‌شود.
این استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی عنوان کرد: در واقع بر اساس دارودرمانی شخصی شده، روش جاری درمان بیماری‌ها که در آن یک داروی خاص یا یک دوز خاص از دارو می‌تواند برای همه بیماران با بیماری مشابه تجویز شود، زیر سوال می‌رود، و در دارودرمانی شخصی شده، عوامل دیگری که در صدر آن‌ها خصوصیات ژنومیکی بیماران است در امر انتخاب دارو و دوز مناسب آن برای هر بیمار خاص تعیین کننده خواهد بود. این بحث، حوزه جدیدی را در داروشناسی بالینی مطرح کرده است که از آن به فارماکوژنومیک یاد می‌شود.
سلام زاده افزود: علاوه بر دارودرمانی شخصی شده، امروزه امر تشخیص و پیشگیری از بیماری‌ها نیز تحت عرصه جدیدی به نام "پزشکی شخصی شده" یا personalized medicine مورد توجه جدی قرار گرفته است.
وی گفت: فارماکوژنومیک علم مطالعه اثرات ژن‌ها بر پاسخ‌های بیماران به دارو‌ها است و در واقع فارماکوژنومیک حوزه جدیدی است که از تلفیق فارماکولوژی بالینی با ژنومیک یا علم مطالعه ژن‌ها و اثرات آنها، بوجود آمده است و هدف آن دست یابی به یک رژیم و برنامه دارویی موثر و سالم است که بر اساس خصوصیات ژنتیکی بیمار، اختصاصی شده است.
سلام زاده افزود: در حال حاضر، پیش بینی اینکه کدام بیمار بیشترین انتفاع را از مصرف دارو خواهد برد و کدام بیمار ممکن است دارای کمترین پاسخ درمانی یا حتی بدون پاسخ درمانی باشد و کدام بیمار واکنش‌های نامطلوب دارویی را و با چه شدتی تجربه خواهد کرد، عملا یک چالش جدی برای فرایند تصمیم گیری decision-making در امر دارودرمانی بیماران است.
رئیس انجمن علمی متخصصین داروسازی بالینی ایران
خاطرنشان کرد: اهمیت ورود به عرصه فارماکوژنومیک و دارودرمانی شخصی شده بر محققین حوزه داروسازی، پزشکی و ژنتیک پوشیده نبوده و در این راستا بویژه در سال‌های اخیر، محققین زیادی در حال طراحی و اجرای مطالعات متعدد هستند. بخصوص، با دانشی که از پروژه ژنوم انسانی (Human Genome Project) بدست آمده است، محققین در حال واکاوی و دست یابی به اطلاعاتی هستند که نشان دهد چگونه تفاوت‌های به ارث رسیده از طریق ژن‌ها می‌تواند پاسخ بدن به دارو‌ها را تحت تاثیر قرار دهد.
سلام زاده گفت: اگرچه در خصوص برخی بیماری‌ها از قبیل: سرطان، آسم، آلزایمر، بیماری‌های قلبی-عروقی و عفونت HIV یا ایدز مطالعات متعددی بصورت کارآزمایی‌های بالینی (clinical trial) انجام شده و بعضا نتایج امیدوارکننده و جالب توجهی نیز بدست آمده است، ولی باید گفت که حوزه فارماکوژنومیک و دارودرمانی شخصی شده، هنوز در دوران نوزادی خود است و قطعا در آینده باید شاهد تلاش‌ها و دست آورد‌های جدیدتری در این حوزه باشیم.
وی گفت: امیدواریم با آشنا شدن جامعه فرهیخته داروسازی و پزشکی کشورمان با این حوزه‌های جدید، شاهد بهره‏ مندی هر چه بیشتر بیماران عزیزمان از دست آورد‌ها و نتایج این مطالعات در سال‌های آتی باشیم.