قانعی:

نجات جنگل‌های بلوط با کمک فناوری‌های زیستی/ شناسنامه طبیعی غرب ایران احیا می‌شود

یکی از میراث‌های قدیمی که به عنوان شناسنامه مناطق غربی و جنوب غربی ایران معرفی می‌شود، جنگل‌های بلوط است که با کمک فناوری‌های زیستی احیا می‌شود.

کد خبر: ۷۶۶۹۹۶

دوشنبه - ۰۶ خرداد ۱۳۹۸ / May 27, 2019

به گزارش گروه فناوری خبرگزاری دانشجو به نقل از مرکز ارتباطات و اطلاع رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، جنگل‌های زاگرس با گستردگی در ۱۱ استان کشور و با ۶ میلیون هکتار مساحت، ۴۰ درصد جنگل‌های ایران را تشکیل می‌دهد که حدود ۷۰ درصد تیپ گونه‌های جنگلی زاگرس را بلوط‌ها شامل می‌شوند. پوشش گیاهی با نوع خاصی از درختان سبز که این روز‌ها حال خوشی ندارد و رو به زوال می‌رود.

در ایران بلوط مهم‌ترین و فراوان‌ترین گونه درختی موجود در غرب کشور، به ویژه در منطقه زاگرس محسوب می‌شود. بلوط نام گونه‌ای از درختان و همچنین میوه آن‌ها است. درختان بلوط عمری طولانی دارند که گاه به دو هزار سال نیز می‌رسد و گونه‌های بسیاری از آن در ایران، بومی رشته‌کوه‌های البرز و زاگرس است.

شتاب زوال جنگل‌های بلوط
زوال یا خشکیدگی بلوط یکی از آسیب‌های جدی این روز‌های جنگل‌های بلوط است که بین سال‌های ۸۸ تا ۸۹ در جنگل‌های زاگرس آغاز شد و به جنگل‌های استان چهارمحال و بختیاری رسید و هر روز بر وسعت آن در سراسر منطقه زاگرس افزوده می‌شود. آفتی که به گفته کارشناسان پس از ظهور علائم آن، در فاصله سه تا پنج سال درختان بلوط را به طور کامل خشک می‌کند.

روند زوال درختان بلوط سرعت گرفته است و قسمت‌هایی از این جنگل‌های ارزشمند در حال انقراض هستند. این اتفاق مردمان مناطق غربی و جنوب غربی کشور را غمگین کرده است. مردمانی که با این درختان و طبیعت خو گرفته اند و دیدن زوال این طبیعت بکر خدادادی برایشان غم بزرگی است.

جنگل‌های بلوط احیا می‌شود؟
یکی از راهکار‌هایی که می‌تواند جان طبیعت بکر مناطق غربی و جنوب غربی کشور را نجات دهد، استفاده از روش‌های مولکولی و زیست‌فناوری و عوامل کمک‌کننده به احیای درختان بلوط است. این برنامه یکی از اولویت‌های کارگروه کشاورزی ستاد توسعه زیست فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری است.

بنا به گفته مصطفی قانعی دبیر ستاد توسعه زیست فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، بررسی عوامل موثر در بحران زوال و خشکیدگی بلوط (تنش‌های زنده و غیرزنده) یکی از اولویت‌های کمیته حفظ جنگل‌های بلوط و منابع طبیعی است. در همین راستا با استفاده از روش‌های مولکولی زیست‌فناوری و عوامل کمک‌کننده و تقویت‌کننده به احیای آن‌ها اقدام می‌شود.

وی می‌گوید: حفظ و ارزیابی ذخایر ژنتیکی و ایجاد بانک ژنی بلوط با استفاده از روش‌های زیست‌فناوری و بررسی جنبه‌های کنترل بیولوژیکی آفات قارچ، حشره و ... بلوط نیز به صورت جدی در کمیته پیگیری می‌شود. از دیگر اقدامات برای حفظ جنگل‌های بلوط، تولید متابولیت‌های ثانویه دارویی بلوط با استفاده از روش‌های زیست‌فناوری است.

به گفته قانعی، برخی از این اولویت‌ها عملیاتی شده و برخی هنوز در مرحله مطالعاتی است. تلاشمان بر این است همه این موارد را اجرایی کنیم و از این طریق از نابودی جنگل‌های بلوط پیشگیری کنیم.

از دیگر اقدامات ستاد توسعه زیست فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با همکاری دیگر نهاد‌ها برای پیشگیری از زوال جنگل‌های بلوط، تشکیل تیم تحقیقاتی است تا این تیم، علل و عوامل بروز زوال این درختان را بررسی و راه‌کار‌های احیای آن‌ها را پیدا کند.

البته در این میان مردم بومی نیز دست روی دست نگذاشته اند و با راه اندازی تشکل‌های خودجوش و مردمی (NGO) فعال، گامی در جهت کند یا متوقف کردن روند زوال درختان بلوط برداشته اند.

به هر حال جنگل‌های بلوط کشور، این میراث گرانبها و کهنه ایرانی روز‌های خوبی را تجربه نمی‌کند و نیاز به توجه ویژه متخصصان و نخبگان ایرانی دارد، طبیعتی که می‌تواند جان تازه‌ای به نسل آینده دهد و روح امید و زندگی را به آیندگان تزریق کند.