چرا عربستان به دنبال تشکیل ائتلاف در دریای سرخ است؟

یک رسانه عربی در گزارشی به بررسی علل تلاش عربستان برای ایجاد ائتلافی از کشورهای مشرف بر دریای سرخ پرداخت.

کد خبر: ۷۶۷۶۱۹

چهارشنبه - ۰۸ خرداد ۱۳۹۸ / May 29, 2019

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو، سایت الخلیج الجدید در گزارشی خود آورده است: دریای سرخ سه قاره آفریقا و اروپا و آسیا را به یکدیگر وصل می کند. این دریا دروازه اصلی نفت ارسالی از منطقه خلیج فارس به آمریکای شمالی است. دریای سرخ همچنین کوتاه ترین و ارزشمند ترین مسیر تجاری در جهان به سمت اروپا از طریق کانال سوئز در شمال و به سمت آسیا از طریق تنگه باب المندب در جنوب است.

براین اساس، عربستان از اواخر سال گذشته وارد شراکت با شش کشور عربی و آفریقایی مجاور شامل مصر، جیبوتی، اردن، سومالی، سودان و یمن به منظور ایجاد ائتلافی برای حفاظت از منافع خود در دریای سرخ و خلیج عدن شد.

با وجود اینکه اریتره یا رژیم اسرائیل در مجاورت دریای سرخ قرار دارند اما عضو این ائتلاف نبوده اند.

این ائتلاف جدید همزمان با ائتلاف دیگر موسوم به "ناتوی عربی" است که دولت دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در تلاش برای تشکیل آن به منظور مقابله با ایران است.

کشورهایی مثل سومالی و اریتره و جبیوتی بسیار سست و بی ثبات هستند. جنگ های داخلی دولت های مرکزی را در این کشورها تضعیف کرده و اراضی آنها را بین شبه نظامیان مسلح و گروههای قبیله ای تقسیم کرده است.

این دولت ها از استقرار پایگاه های نظامی خارجی استقبال و از سرمایه گذاری برای رونق اقتصادی و دریافت حفاظت نظامی استقبال کرده اند.

این عوامل به افزایش سیطره سعودیها بر بخش بزرگی از ساحل دریای سرخ کمک کرده است و عربستان وفاداری این کشورهای سست بنیان نظیر اریتره و سودان و جیبوتی را خریداری می کند.

عربستان در سال 2015 میلادی برای سیطره بر دریای سرخ به یمن حمله کرد و همزمان روابط سیاسی خود با کشورهای آفریقایی مجاور این دریا را تقویت کرد.

عربستان در کنار هم پیمان اصلی خود در ائتلاف متجاوز به یمن یعنی امارات، پایگاه های نظامی در جیبوتی و اریتره برای اجرای حملات به یمن احداث کرد.

همچنین عربستان سعودی برای امضای توافقنامه صلح بین اتیوپی و اریتره بعد از چند دهه جنگ در نیمه سپتامبر سال 2018 میلادی میانجیگری کرد.

علاوه بر این، تحولات ژئو استراتژیک جدیدی از زمان چشم پوشی مصر از سیطره خود بر جزایر تیران و صنافیر در سال 2017 میلادی به نفع عربستان روی داد.

مصر به عنوان عضو ائتلاف دریای سرخ و هم پیمان اصلی عربستان و امارات بخش بزرگی از دریای سرخ از کانال سوئز تا تنگه باب المندب را در سیطره خود دارد. قاهره به وکیل جدید امارات برای مهار نفوذ روز افزون ترکیه در این منطقه تبدیل شده است.

مصر بزرگترین پایگاه نظامی در خارج از کشورش را در سال 2017 میلادی در سومالی ایجاد کرد. توافقنامه ای نیز در همان سال با سودان برای به روز کردن بندر شهر سواکن در ساحل غربی دریای سرخ همراه با احتمال ایجاد پایگاهی نظامی در این بندر امضا کرد.

این قرارداد باعث تنش در روابط سودان و مصر شد و قاهره نیروهایی را به پایگاه نظامی امارات در اریتره فرستاد. اعزام این نیروها فقط چند هفته بعد از سفر رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه به سودان صورت گرفت.

با این وجود، بعد از گذشت چند ماه، سودان مقداری از اراضی را برای ساخت یک شهر صنعتی در کنار رود نیل در نزدیک شهر خارطوم به مصر داد.

در واقع، امارات و عربستان از مصر برای سیطره غیرمستقیم خود بر سودان استفاده می کنند.

عربستان به نوبه خود در تلاش برای استفاده از ائتلاف دریای سرخ علیه ترکیه به خاطر فشار اردوغان به محمد بن سلمان ولیعهد سعودی بعد از دست داشتن او در ترور جمال خاشقجی روزنامه نگار منتقد سعودی در کنسولگری عربستان در شهر استانبول ترکیه است.

برپایه این گزارش، در نهایت، رژیم اسرائیل نیز از این ائتلاف برای افزایش فشار بر ایران بهره می برد و در اوت سال 2018 میلادی، رژیم صهونیستی مدعی شد که تهدید ایران به بستن تنگه باب المندب باعث تشکیل ائتلافی بین المللی علیه تهران خواهد شد.

ژنرال شاوول شای مدیر واحد تحقیقات در مرکز سیاست راهبردی رژیم اسرائیل گفت: اسرائیل ترجیح می دهد که دریای سرخ تحت تاثیر ائتلاف تحت رهبری عربستان باشد که این کشور را قادر می کند تا با خطر سیطره حوثی ها بر تنگه باب المندب مقابله کند.

برپایه این گزارش، اما هنوز روشن نیست که آیا ریاض برای حفاظت از منافع رژیم اسرائیل که به طور مداوم در راستای تقویت و عادی سازی روابط خود با شماری از کشورهای آفریقایی گام برمی دارد، تلاش خواهد کرد یا خیر.

بن سلمان از زمان به قدرت رسیدن در سال 2017 میلادی، برای جلب نظر آمریکا تلاش کرد و خود را هم پیمان موثق غرب دانست. بعد از 6 ماه از اقدام آمریکا برای انتقال سفارت خود به شهر اشغالی قدس در ماه مه سال 2018 میلادی، ترامپ تلاش های عربستان برای حفاظت از رژیم اسرائیل را ستود.

در سال 2017 میلادی، جرد کوشنر مشاور ترامپ و دامادش، جزئیات طرح سازش آمریکایی موسوم به "معامله قرن" را به ولیعهد سعودی ارایه کرد تا بتواند آن را در بین سران عرب خصوصا ابوماز رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین ترویج کند. بن سلمان ، ابومازن را در دسامبر سال 2017 میلادی به طور محرمانه به ریاض دعوت کرد.

بعد از گذشت دو سال از اعلام آن، جزئیات معامله قرن برملا نشده است. در حقیقت، پیش بینی می شود که این طرح سیطره کامل امنیتی در کرانه باختری رود اردن را به رژیم اسرائیل بدهد و از ساخت پایتخت جدیدی برای فلسطینی ها در مناطق اطراف شهر اشغالی قدس سخن بگوید.

درحالی که آمریکا همچنین "ناتوی عربی" را برای مقابله موثر با ایران پیشنهاد داده است، ریاض نیاز به همکاری با کشورهای دریای سرخ دارد. هدف از این اقدام، ایجاد ائتلافی اضافی برای حمایت از ناتوی عربی  است.براین اساس، ائتلاف از رژیم اسرائیل نیز حمایت خواهد کرد.

اگر این ائتلاف تکمیل شود، عربستان قویترین نماینده سیاسی و اقتصادی در دریای سرخ خواهد بود.

در این گزارش آمده است : در نهایت امر، این ائتلاف به عربستان اجازه توسعه نفوذ خود در خارج از قاره آفریقا همراه با حفاظت از رژیم اسرائیل و منزوی کردن ایران به طور همزمان خواهد داد.