هشدار خدا به پیامبر (ص) درباره فقرا

مستضعفان و فقرا نزد خدا جایگاه ویژه‌ای دارند تا جایی که در آیات مختلف قرآن کریم بندگان به رسیدگی به فقرا توصیه شده‌اند.

کد خبر: ۷۶۹۴۶۷

يکشنبه - ۱۹ خرداد ۱۳۹۸ / June 09, 2019

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، مستضعفان و فقرا نزد خدا جایگاه ویژه‌ای دارند تا جایی که در آیات مختلف قرآن کریم مؤمنان به رسیدگی به فقرا توصیه شده‌اند.

این موضوع در آیه ۵۲ سوره انعام از زاویه دیگری بیان شده تاجایی که خداوند خطاب به پیامبر (ص) می‌فرماید: اینان روز و شب پروردگارشان را می‌خوانند و به دنبال رضای پروردگار هستند و اگر تردشان کنی از ظالمان و ستمگران هستی.

به این آیه توجه کنید:

وَلَا تَطْرُدِ الَّذِینَ یَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَوةِ وَالْعَشِىِّ یُرِیدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَیْکَ مِنْ حِسَابِهِم مِن شَىْ‏ءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِکَ عَلَیْهِمْ مِن شَىْ‏ءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَکُونَ مِنَ الظَّلِمِینَ‏

ترجمه

و کسانى را که بامداد و شامگاه پروردگارشان را مى‏‌خوانند، در حالى که رضاى او را مى‏‌طلبند، از خود مران. چیزى از حساب آنان بر عهده‏ تو نیست و از حساب تو نیز چیزى بر عهده آنان نیست که طردشان کنى و در نتیجه از ستمگران شوى.

در شأن نزول این آیه آمده است جمعى از کفّار پولدار، چون دیدند فقیرانى مانند عمار و بلال و خباب و ... دور پیامبر را گرفته‌‏اند، پیشنهاد کردند که آن حضرت، اینان را طرد کند تا آنان گرد او جمع آیند. به نقل «تفسیر المنار» خلیفه‏ دوّم گفت: به عنوان آزمایش، طرح را بپذیریم، آیه‏ى فوق نازل شد. مشابه این مطلب در سوره‏ کهف، آیه ۲۸ نیز آمده است.

در تفسیر قُرطبى آمده است: پیامبر خدا صلى الله علیه و آله پس از نزول این آیه، از مجلس فقرا بر نمى‏‌خاست تا آنکه اوّل فقیران برخیزند.

منظور از خواندن خدا در صبح و شب، ممکن است نمازهاى روزانه باشد. (تفسیر المیزان)

بر حذر داشتن رسول خدا (صل‍ی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) از راندن مؤمنین فقیر، که خواست امتیاز طلب‏‌هاى ثروتمند بود آنچه از ظاهر سیاق آیه برمى‏‌آید و آیه بعدى هم که مى‏‌فرماید: «وَ کَذلِکَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ ...» (الأنعام/۵۳) آن را تایید مى‏‌کند، این است که مشرکین معاصر رسول اللَّه (صل‍ی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم)، از آن جناب توقع داشته و پیشنهاد مى‏‌کرده‏‌اند که: این یک مشت فقیر و بیچاره‏‌اى که دور خود جمع کرده‏‌اى، متفرق ساز. سایر امت‏‌ها هم از انبیاى خود از این‌گونه خواهش‌هاى بیجا داشتند، که چرا امتیازى براى اغنیا بر فقرا قائل نمى‏‌شوند و از روى نخوت و غرور انتظار داشتند که پیغمبرانشان اغنیا را دور خود جمع کرده، فقرا و بى‏‌نوایان را، با اینکه از صمیم دل ایمان آورده‏‌اند، از خود دور سازند. (وَ لا تَطْرُدِ الَّذِینَ یَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِیِّ یُرِیدُونَ وَجْهَه)

در المیزان آمده است: مراد از: «الَّذِینَ یَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِیِّ یُرِیدُونَ وَجْهَهُ» مؤمنین هستند و اگر صریحاً نفرموده: «مؤمنین» بلکه وصف آنان را که همان دعاى صبح و شام و یا نماز صبح و شامشان است ذکر کرده براى این بوده که بفهماند ارتباط و دوستى‏شان نسبت به خداى تعالى در امرى است که جز خدا کسى در آن مداخله ندارد.

پیام‌ها

حفظ نیروهاى مخلص و فقیر و مجاهد، مهم‏تر از جذب سرمایه‏‌داران کافر است. «لا تطرد»

هدف، وسیله را توجیه نمى‏‌کند. براى جذب سران کفر، نباید به مسلمانان موجود اهانت کرد. «لا تطرد»

اسلام، مکتب مبارزه با تبعیض، نژاد‌پرستى، امتیاز طلبى و باج‌خواهى است. (با توجّه به شأن نزول)

اغلب طرفداران انبیا، پابرهنگان بوده‏‌اند. (با توجّه به شأن نزول)

بهانه‌گیران، اگر از رهبر و مکتب نتوانند عیب بگیرند، از پیروان و وضع اقتصادى آنان عیب‏‌جویى مى‏‌کنند. (با توجّه به شأن نزول)

هیچ امتیازى با «ایمان» برابرى نمى‏‌کند. «یریدون وجهه»

میزان، حال فعلى اشخاص است. اگر مؤمنان فقیر، خلاف قبلى داشته باشند، حسابشان با خداست. «ما علیک من حسابهم من شى‏ء»

حساب همه با خداست، حتّى رسول اکرم نیز مسئول انتخاب و عمل دیگران نیست، «ما علیک من حسابهم من شى‏ء» و خود نیز حساب و کتاب دارد. «و ما من حسابک علیهم من شى‏ء»

طرد پابرهنگان و محرومان مخلص، ظلم است. «فتکون من الظالمین»