معرفي و بررسي كتاب «زنبيلي از ترانه» اثر عبدالجبار كاكايي

شعر پديده‌اي حاصل هماهنگي كلمات و حامل احساس و انديشه گوينده است

شعر پديده‌اي حاصل هماهنگي كلمات و حامل احساس و انديشه گوينده است، صداهايي كه بعد از مطالعه‌ ده‌ها شعر در ذهنم ماندگار شده همين‌هاست، اين صداها ممكن است بعضاً حاصل پيوند با خاطره‌ دوستي عميقي و يادكرد كسي باشد.

کد خبر: ۷۷۳۰۵

دوشنبه - ۰۷ تير ۱۳۸۹ / June 28, 2010

انسان براساس دريافت فطري خود از هماهنگي جهان، طالب تجربه‌هايي از اين دست است هر هماهنگي و هر نظم و هارموني او را به وجد مي آورد.

در شعر مفهوم كلمات و حتي حروف تلاش در جهت يگانگي دارند.

گوينده كلمات را چنان به كار مي بندد كه از آن احساس واحدي متولد شود. اوج كار او هماهنگي محتوا با قالب، قالب با وزن، وزن با كلمات و حروف است و از اين مجموعه پديده‌اي زيبا خلق مي شود به نام شعر.

خواننده شعر را به اقتضاي حال مي خواند، يعني نسبت گيرايي شعر در زمان‌هاي متفاوت و بين افراد مختلف متغير است. اين مسئله خصوصاً در مورد غزل صادق است، غزل محمل احوالات آدمي است و اثرگذاري شعر در شرايط مختلف، متفاوت است؛ زيرا احوالات آدمي متغير است. علاوه بر احوالات متفاوت، تجربه‌هاي تاريخي متفاوت و سطح هوشمندي متنوع در گيرايي شعر تاثير مستقيم دارد.

يك غزل حافظ در دوره‌هاي متفاوت زندگي نسبت‌هاي متفاوتي با روح ما برقرار مي كند. قضاوت ما درباره‌ آن غزل تابع شرايط روحي ما است، پس ابزار دريافت زيبايي در وجود انسان بعضي ثابت، يكسان و دائمي اند و برخي متغير و ناپايدار.

كتاب «زنبيلي از ترانه» حاصل تجربه بيست و چند ساله عبدالجبار كاكايي در زندگي با غزل است.

او در مقدمه كتاب آورده: صداهايي كه بعد از مطالعه‌ ده‌ها شعر در ذهنم ماندگار شده همين ها است؛ اين صداها ممكن است بعضاً حاصل پيوند با خاطره‌ دوستي عميقي و يادكرد كسي باشد و حتي گاه اقبال عمومي اهل ادب به قطعه‌ شعري، آن را در ذهن من بزرگ كرده باشد، اما بسيار خواسته‌ام خودم باشم و شما را در زيبايي‌هايي كه درك كرده‌ام شريك كنم. بسيار دفترهاي غزل خوانده‌ام، اما بسيار خواني حاصل اندك داشت.

كاش بناي گردآوري را بر حرمت گذاري به پيشكسوتان گذاشته بودم كه در اين صورت اسم‌ها و نشانه‌ها كاملاً تغيير مي كرد، اما غزل را مستقل از وجود شاعر در نظر گرفتم و حاصل اين شد.

غزل شاعران جوان امروز، برجستگي‌هاي زباني خاص دارد و گاه اين برجستگي زباني به حدي است كه شاعر وظيفه‌ سنتي خود را فراموش كرده و محتوا را در لفاظي، قوافي غيرمترقبه و عبارت‌هاي هيجان آور و اعجاب انگيز گم مي كند.

به نظر مي رسد كه شاعران غزل سراي جوان در جست و جوي نوآوري به شعبده بازي با زبان روي آورده‌اند، اين داستان اگر چه فرجام خوشي نخواهد داشت، اما امكان تنوع در كيفيت زبان غزل را فراهم كرده و برآورنده‌ پايه‌هاي جديد زيباشناسي در غزل شده است.

انتخاب اين كتاب از جهاتي با كتاب‌هاي ويژه غزل متفاوت است كه مهم ترين آن نشاندن نام‌هاي كوچك و بزرگ در كنار هم است.

هدف از انتشار اين كتاب گردآوري مجموعه‌اي از زمزمه‌هاي ماندگار است در قالب غزل؛ زمزمه‌هايي كه گاه عاشقانه‌اند و گاه عارفانه‌اند و گاه سياسي و گاهي اجتماعي و گاه ديني.

در اين مجموعه از 54 شاعر آثاري آورده، و مختصري از زندگي نامه‌ آن‌ها هم بيان شده است. اين كتاب را انتشارات لوح زرين به چاپ رسانده است./انتهاي پيام/