تحلیل عطوان از کاهش حضور امارات در یمن

روزنامه رأی الیوم نوشت، احتمالا اماراتی‌ها سر عقل بیایند و عقب‌نشینی آن‌ها در یمن، به یک راهبرد و نه تاکتیک مبدل شود تا هم یکپارچگی میان امارت‌ها مصون بماند و هم از خسارات آن‌ها کاسته شود.

کد خبر: ۷۷۸۹۳۳

شنبه - ۲۹ تير ۱۳۹۸ / July 20, 2019

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، «عبدالباری عطوان» در بخش سخن سردبیر روزنامه فرامنطقه‌ای رای الیوم یادداشتی با این عنوان منتشر کرد که «آیا امارات واقعا از یمن عقب‌نشینی کرد؟ ایرانی‌ها به هیأت اماراتی مسافر در تهران چه گفتند؟ اینکه حوثی‌ها جبهه داخل امارات را هنوز نگشوده‌اند، چه سری دارد؟».

در این یادداشت آمده است: در سال ۱۹۹۳ میلادی، نیرو‌های محمد فرح عیدید، رهبر شورشیان سومالی موفق شدند یک فروند بالگرد آمریکایی بلک‌هاوک را سرنگون کرده و اجساد نظامیان آمریکایی سرنشین آن را مثله کنند و قطعات آن را در خیابان‌ها پخش کنند. قضیه‌ای که فرماندهی مرکزی آمریکا را به عقب‌نشینی همه نیروهایش از سومالی و فرار شکست خورده از این کشور کشاند.

آن زمان دولت وقت آمریکا به شکلی دوپهلو و غیر صریح ایران را به دست داشتن در این حادثه متهم کرد و درصدد برآمد کشور‌های عربی حوزه خلیج (فارس) و در رأس آن دولت امارات عربی متحده را علیه ایران تحریک کند.

شیخ زاید بن سلطان قاطعانه ورود به هر گونه رویارویی نظامی سیاسی و رسانه‌ای با ایران را رد کرد و به فرستاده آمریکا گفت که به آمریکایی‌ها اعتمادی ندارد و از همین رو هرگز به هیچ گونه درگیری با ایران ورود نمی‌کند؛ زیرا آمریکا ممکن است از خلیج (فارس) بگریزد همان گونه که دو بار از سومالی گریخته است و کشور‌های عربی حوزه خلیج (فارس) آن وقت خود را رودرروی ایران قدرتمند در هر جنگی ویرانگر خواهند یافت.

عطوان نوشت: موضع عاقلانه شیخ زاید را با توجه به وضعیت کنونی تنش در منطقه خلیج (فارس) یادآوری کردم که در آن آمریکا تلاش می‌کند عربستان و امارات را به جنگ نفتکش‌ها سوق دهد؛ جنگی که می‌تواند به یک جنگ تمام عیار تبدیل شود و کشور‌های عربی حوزه خلیج (فارس) مهم‌ترین قربانیان آن خواهند بود.

وی افزود: فکر نمی‌کنیم اگر شیخ زاید زنده بود عضو ائتلاف با عربستان و آمریکا برای جنگ عایه یمن می‌شد. جنگی که از قریب به پنج سال پیش و با هدف اصلی مبارزه با نفوذ ایران به راه افتاد و بالعکس موجب توسعه نفوذ ایران شد نه کاهش آن؛ بنابراین گزارش‌های خبری درباره خروج تدریجی نیرو‌های اماراتی از یمن اگر درست باشد، هدفش کاستن از شدت خسارات است، اگرچه دیرهنگام بود.

رأی الیوم نوشت: چیزی که برخی از ابعاد تجدید نظر راهبردی امارات در یمن را نشان می‌دهد این است که امارات هیچ اتهام مستقیمی به ایران درباره دست داشتن در حمله به شش نفتکش که دو فروند آن اماراتی بود وارد نکرد کما اینکه
نویسنده با ابراز تردید درباره دقت گزارش‌ها درباره عقب نشینی نیرو‌های اماراتی از یمن گفت که سید محمد الحوثی، رئیس کمیته عالی انقلاب یمن در تماس تلفنی با رای الیوم گفت که نیرو‌های اماراتی هنوز در یمن هستند و آنچه اتفاق افتاده بازآرایی مجدد نیرو‌ها و جایگزین کردن و تغییر ساختار آنهاست. در همین حال منابع غربی تاکید کردند که عقب نشینی عملا اتفاق افتاده، زیرا امارات می‌خواهد روی جنوب تمرکز کند، جایی که بیش از نود هزار شبه نظامی را آموزش داده و تسلیح کرده است و دیگر نمی‌خواهد نقشی در رویارویی با حوثی‌ها در شمال یمن داشته باشد.

موشک‌های بالستیک و پهپاد‌های ائتلاف انصارالله که بیشتر آنها، اگر نگوییم همه آنها، فرودگاه‌های عربستان در جنوب این کشور را هدف گرفته است و موجب توقف پرواز‌های آن‌ها شد نقش مهمی در سرگردانی امارات در قبال جنگ یمن داشت که در نهایت کفه جناح مخالف جنگ در میان رهبران امارات سنگینی کرد.

به گفته یک منبع بلندپایه اماراتی این جناح مخالف جنگ در یمن صدایش بلندتر و جرأتش بیشتر شد بخصوص در دیگر امارت‌ها نظیر دبی، شارجه و رأس الخیمه. این منبع به نقل از منابع نزدیک به شیخ محمد بن راشد، حاکم دبی و نخست وزیر و نائب رئیس امارات عربی متحده گفت: دبی تحمل حتی یک فروند موشک حوثی به فرودگاه خود را ندارد بخصوص درشرایطی که اقتصاد آن دچار رکود شده و سود شرکت هواپیمایی دبی در مقایسه با سال گذشته شصت درصد کاهش یافت و شاید در سال آینده هیچ سودی نداشته باشد و سود بخش املاک هم حداقل بیش از پنجاه درصد کاهش یافت.

این منبع به نقل از شیخ بن راشد که بشدت با هر گونه درگیری نظامی یا تنشی با ایران بر سر جزایر سه‌گانه (ابوموسی، تنب کوچک و تنب بزرگ) مخالف بود و تاکید داشت «عاقلانه نیست برای گرفتن سیزده کیلومتر از جزایر مرجانی با ایران درگیر شویم و دستاورد‌های بزرگ اقتصادی و عمرانی را از دست بدهیم»، تاکید کرد: آمریکا شاید بر ایران در هر رویارویی احتمالی پیروز شود، اما ابوظبی و دبی، کاملا نابود خواهند شد.
شاهزاده خالد بن سلمان، معاون وزیر دفاع عربستان، دو روز پیش در دیدار با مارتین گریفیتس، فرستاده سازمان ملل به یمن، تاکید کرد راه حل مسالمت آمیز برای بحران یمن در اولویت قرار دارد؛ اما او به شروط این راه حل و چگونگی دستیابی به آن و خروج از باتلاق یمن اشاره نکرد. موضوع قابل توجه اینکه ملاقات‌های بین رهبران عربستان و امارات در هفته‌های اخیر بسیار کم شده است.

آنچه گفته شد حاکی از اذعان صریح به ناکامی راه حل نظامی و حملات هوایی فشرده برای یکسره کردن جنگ در یمن است و بالعکس پیامد‌های منفی جنگ بر عربستان و متحدانش نمودار شده است و چهره آن‌ها را در دنیا به عنوان کشوری که مرتکب جرایم جنگی می‌شود مخدوش کرده است و مطمئنا تصویب لایجه منع فروش سلاح به ریاض و ابوظبی به دلیل جنگ یمن و ترور جمال خاشقچی یکی از شواهد در این خصوص است.

مهم‌ترین دستاورد ائتلاف سعودی و اماراتی از جنگ یمن جداکردن شمال از جنوب یمن و تجزیه جنوب و غرق کردن آن در منجلاب کشمکش‌های قبیله‌ای و منطقه‌ای و چه بسا جنگ‌های داخلی بین شبه نظامیان درگیر بود که سال‌ها و چه بسا چندین دهه ادامه پیدا کند.

هنوز خیلی‌ها در داخل یمن و بیرون آن معتقدند عقب‌نشینی امارات صرفا تاکتیک رسانه‌ای و تلاش برای جلوگیری از حمله موشکی حوثی‌ها به امارات نظیر اتفاقی است که در جنوب عربستان رخ می‌دهد. به گفته این منابع دو روز پیش امارات نیرو‌هایی را به بندر المخا فرستاد و هنوز هم فرودگاه‌ها، بنادر و جزایر یمن (سقطری، میون، و حنیش) را تحت کنترل خود دارد و جوابی که هیأت اماراتی در سفر به تهران به منظور جلوگیری از حملات موشکی دریافت کرد این بود که «به سراغ حوثی‌ها برود و با آن‌ها مذاکره کنید ما هیچ نقشی در بحران نداریم» و این تکرار گفتمان رسمی ایران است.

حوثی‌ها می‌گویند که هر گونه حمله موشکی به شهر‌های امارات با ادامه آرامش کنونی در ساحل شمالی مرتبط است. علاوه بر اینکه آن‌ها خواهان گشایش جبهه امارات نیستند و ترجیح می‌دهند درحال حاضر بر جبهه عربستان متمرکز شوند و در خصوص امارات فقط مسئله زمان مطرح است و پیگیری تحولات تا زمان مناسب آن برسد البته احتمال بروز تحولات مطرح است.

رای الیوم نوشت: یک منبع حوثی به ما گفت، عربستان شاید بتواند چندین حمله به فرودگاه‌های خود را تحمل کند، اما امارات تحمل یک حمله را هم ندارد و طرف‌های متعددی این پیام را به امارات مخابره کردند. بعید نیست در نهایت، عقل و تدبیر شیخ زاید توسط اماراتی‌ها اجرا شود و عقب‌نشینی آن‌ها به یک راهبرد و نه تاکتیک مبدل شود تا هم یکپارچگی میان امیرنشین‌های امارات مصون بماند و هم از خسارات آن‌ها کاسته شود؛ اما اینکه چه اتفاقی برای ائتلاف عربستان رخ می‌دهد این داستان دیگری است.

رأی الیوم در پاین نوشت، افغانستان و یمن دو کشوری هستند که آن‌ها را هیچ دخالت نظامی شکست نداده است، اگر آمریکا با این همه قدرت پس از هجده سال جنگ پرچم سفید را در افغانستان بالا گرفت و مذاکره مستقیم با طالبان را آغاز کرد، ائتلاف عربی باید همین الان و نه بیست سال دیگر همین راه را برود و یمن را برای مردم آن رها کند. آن‌ها خودشان بهتر می‌توانند مشکلاتشان را حل کنند.