«ایران اینترنشنال» یا «سعودی اینترنشنال»

ایران اینترنشنال در ماه مه ۲۰۱۷ کمی پیش از انتخابات ریاست جمهوری ایران، در لندن آغاز به کار کرد.

کد خبر: ۷۸۰۷۶۸

يکشنبه - ۰۶ مرداد ۱۳۹۸ / July 28, 2019

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، ژورنال ایرانیان کانادا به دنبال فعالیت تلویزیون «ایران اینترنشنال» در کانادا و استخدام یک گزارشگر ویژه برای پوشش خبر‌های مربوط به این کشور، منابع مالی و وابستگی این تلویزیون به عربستان سعودی را با استناد به گزارش‌های «گاردین» و «وال‌استریت ژورنال» بررسی کرده است.

حدود پنج ماه پیش وال استریت ژورنال در مقاله‌ای نوشت که عربستان سعودی به دنبال تاسیس یک امپراطوری رسانه‌ای در سطح بین المللی است تا از این طریق رقبای پادشاهی عربستان را تضعیف کرده و چهره سعودی را در غرب موجه جلوه دهد.

در همین راستا، "فاطمه العیساوی" کارشناس رسانه‌های عربی و استاد باسابقه دانشگاه اسکس انگلستان به وال استریت ژورنال گفت: "مشکل بتوان این حجم از سرمایه گذاری را در رسانه‌های بین المللی و به زبان‌های مختلف تصور کرد، بدون اینکه آن را بخشی از کشمکش ادامه دار بین رژیم سعودی و مخالفانش دانست".

وال استریت ژورنال همچنین نوشت: "بودجه یکی از پروژه‌های رسانه‌ای سعودی که هدفش از بین بردن نفوذ رقیب دیرینه اش ایران عنوان شده است، توسط اشخاص نزدیک به دربار سلطنتی سعودی تامین می‌شود. این پروژه که شبکه تلویزیونی ایران اینترنشنال نام دارد به زبان فارسی برنامه می‌سازد و مستقر در لندن است. "

نگار مرتضوی خبرنگار ایرانی-آمریکایی و گزارشگر سابق تلویزیون ایران اینترنشنال نوشت: "عربستان سعودی بسیار سیستماتیک و پیگیر در حال جهت دهی جدید به رسانه هاست".

وی همچنین گفت: "سعودی به دنبال نفوذ و اعتبار است و برای تحقق این خواسته هزینه‌های زیادی پرداخت می‌کند. برخی دیگر از ژورنالیست‌های سابق تلویزیون ۲۴ ساعته ایران اینترنشنال نیز درباره فعالیت‌های جانبدارانه این شبکه در راستای سیاست‌های عربستان سعودی گفته اند. "

با این وجود، "راب بینون" رییس اجرایی ایران اینترنشنال، وابستگی این تلویزیون به دولت سعودی را تکذیب کرده است.

برنامه سازی و پوشش خبری ایران اینترنشنال به گونه ای است که عملکرد جهت دار این رسانه در راستای اهداف عربستان سعودی را به طور واضح نشان می دهد.

برای مثال پس از حمله تروریستی در اهواز که منجر به کشته شدن حدود ۳۰ ایرانی از جمله کودکان شد و شورای امنیت سازمان ملل از آن به عنوان یک حمله تروریستی شیطانی و بزدلانه یاد کرد، ایران اینترنشنال اولین رسانه فارسی زبان بود که به "یعقوب حر التسطری" سخنگوی الاحوازیه تریبون داد.

الاحوازیه گروهکی تندرو می باشد که خواهان جدایی خوزستان از ایران است. این سخنگوی الاحوازیه حمله تروریستی اهواز را از اقدامات قابل ستایش "مقاومت ملی اهواز" (که گروه مادر و مرتبط با الاحوازیه است) دانست و گفت: "عملیات امروز توسط مقاومت ملی اهواز علیه هدف های مشروع یعنی سپاه پاسداران و اعضای نظامی جمهوری اسلامی انجام شد".

در همین رابطه، یک فایل صوتی از جلسه راب بینون، مدیر اجرایی ایران اینترنشنال در آن زمان، با کارمندان این تلویزیون به بیرون درز کرد و در فضای مجازی منتشر شد.

وی در این فایل صوتی می گوید که اگر مشابه  حمله تروریستی اهواز در انگلستان یا ایالات متحده آمریکا انجام شده بود، مشکلی با تروریستی خواندن آن نداشت!

روزنامه گاردین در گزارشی درباره شکایت طرح شده به سازمان بازرسی رسانه ای انگلستان پس از این مصاحبه نوشت: بسیاری از ایرانیان، مصاحبه سخنگوی الاحوازیه در ایران اینترنشنال را با دادن تریبون به داعش پس از حمله تروریستی در غرب مقایسه می کنند.

ایران اینترنشنال قبل از این نیز مورد انتقاد جدی قرار گرفته بود. برای مثال این تلویزیون گردهمایی گروهک تروریستی منافقین را پوشش زنده خبری داده و اهمیت ویژه‌ای برای آن قائل شده بود.

منافقین به عنوان فرقه ای تندرو در سطح جهان شناخته می‌شود و تا چند سال پیش در لیست تروریستی بسیاری از کشورها از جمله آمریکا و کانادا قرار داشت.

از آنجا که گروهک تروریستی منافقین کمترین اعتبار و محبوبیتی بین ایرانیان ندارد، پوشش زنده و گسترده این گردهمایی را یک فعالیت ساده خبری و رسانه ای نمی توان در نظر گرفت.

امیر ابتهاج روزنامه نگار اصلاح‌طلب نیز درباره ایران اینترنشنال، در صفحه توییتر خود چنین نوشت:

دو شبکه فارسی زبان دیگر بی بی سی فارسی و من و تو نیز مستقر در لندن هستند.

گاردین، به نقل از یکی از کارمندان این شبکه نوشت که ایران اینترنشنال دو برابر حقوق تلویزیون‌های رقیب را به کارمندان خود پرداخت می‌کند.

این شبکه حدود ۱۰۰ کارمند دارد و مجموعه‌ای از اتاق‌های خبر و استودیو‌های مدرن را در اختیار دارند. البته این مقاله‌ی گاردین با واکنش ایران اینترنشنال مواجه شد و این تلویزیون در بیانیه‌ای نوشت که حقوق کارمندانش متناسب با نرخ بازار است!

اما جای سوال است که چرا «پانته‌آمدیری» از من‌و‌تو و «نادر سلطانپور» از بی بی سی و برخی دیگر از عوامل شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی زبان، محل کار پیشین خود را در عین داشتن سوابق بلندمدت ترک کردند و به «ایران‌اینترنشنال» پیوستند؟!

اما با تمام این امکانات، تعداد زیادی از روزنامه نگاران ایرانی یا از ابتدا حاضر به همکاری با این تلویزیون نشدند و یا پس از مدت کوتاهی با این شبکه قطع همکاری کردند.

در ماه آوریل ۲۰۱۸ «آزاده معاونی» روزنامه نگار ایرانی-آمریکایی در صفحه توییتر خود نوشت که بار‌ها از طرف ایران اینترنشنال با وی جهت کار در این تلویزیون تازه تاسیس تماس گرفته شده، اما به دلیل اینکه رابطه مالی این رسانه و مدیران ارشد آن با رژیم سعودی شفاف نبوده، وی این پیشنهاد را نپذیرفته است.

«ثریا لنی» روزنامه نگار و تحلیلگر ایرانی-استرالیایی نیز می‌گوید یکی از مشاوران این تلویزیون با وی نیز جهت همکاری تماس گرفته، اما وی جواب رد داده است.

وی می‌گوید این مشاور کمی بعد به وی گفته که پیدا کردن و استخدام روزنامه نگاران ایرانی کار سختی بوده است، زیرا بودجه تلویزیون را عربستان سعودی و امارات می‌دهند و قرار است اخبار فارسی از نگاه آنان منتشر شود.

نگار مرتضوی نیز در متنی در حساب توییتر خود اعلام کرد که دلیل وی برای ترک این شبکه تلویزیونی، تاثیرگذاری شدید سیاست‌های سعودی بر اخبار و تصمیمات تحریریه این شبکه بوده است.

طبق گزارش‌های منتشر شده و پاسخی که ایران اینترنشنال برای گاردین ارسال کرده، مالک این شبکه شرکت ولانت مدیا (Volant Media) است و طبق اسناد ثبت شبکه، صاحب امتیاز ایران اینترنشنال نیز شرکتی به نام گلوبال مدیا (Global Media) است.

مؤسس و مدیر هردو شرکت "عادل عبدالکریم" است. عبدالکریم که سعودی الاصل است سابقه کار با غول‌های رسانه مانند "عبدالرحمن الراشد" را دارد.

عبدالرحمن الراشد که عضویت هیئت مدیره گروه سعودی پژوهش و بازاریابی (SRMG)، مدیریت شبکهٔ العربیه و سردبیری روزنامهٔ الشرق الاوسط را (که هر دو متعلق به سعودی هستند) در کارنامه خود دارد، مدت زیادی با کسانی همکاری داشته است که به دربار سعودی وصل هستند.

گاردین نوشت چند منبع خبری ادعا کرده اند که راشد نیز در راه اندازی و تامین مالی ایران اینترنشنال سهیم بوده است.

«نبیل الخطیب» مشاوری که با ایران اینترنشنال همکاری می‌کرده به عنوان ناظر شبکه یا نماینده سرمایه گذاران به کارمندان شبکه معرفی می‌شده است.

گاردین نوشت که طبق اسناد به دست آمده، خطیب خط مشی ایران اینترنشنال در رابطه با ایران و عربستان سعودی را به تحریریه این تلویزیون دیکته می‌کرده است.

در ماه ژانویه ۲۰۱۹، نگار مرتضوی در صفحه توییتر خود نوشت: "نبیل الخطیب، مدیر ناظر بر تلویزیون ایران اینترنشنال، به مدیریت دو شبکه سعودی «العربیه» و «الحدث» منصوب شد. عبدالرحمن الراشد هم که قبلا مدیر العربیه بود، به ریاست شورای سردبیری این دو شبکه منصوب شد".

استخدام این افراد در رسانه‌های حکومتی سعودی، خود نشان دیگری از وابستگی و نزدیکی این اشخاص به دربار سعودی است.

طبق گزارش گاردین، یک منبع آگاه به گزارشگر این نشریه گفته است که بودجه ایران اینترنشنال حدود ۱۹۷ میلیون پوند معادل ۲۵۰ میلیون دلار است.

این منبع در جواب این سوال که آیا سرمایه گذار خصوصی حاضر است چنین سرمایه گذاری پرخطری را بکند، گفت: "پول از عربستان سعودی می‌آید، از دربار سلطنتی سعودی".

گاردین در مقاله دیگری نیز به نقل از یک منبع آگاه نوشت که محمد بن سلمان و سعد القحطانی از پشتیبانان این تلویزیون هستند.

به گزارش رویترز، سعود القحطانی یک از عاملان قتل خاشقچی بوده و در پی این قتل به حکم ملک سلمان پادشاه سعودی از کار برکنار شده است.

گاردین نوشت: نظر کارشناسی ناظران رسانه از نفوذ روزافزون ایستگاه‌های وابسته به سعودی مستقر در لندن خبر می‌دهد که در حال تبدیل به زمین اصلی جنگ رسانه‌ای برای جنگ‌های نیابتی خاورمیانه هستند.

"سعید کمالی دهقان" خبرنگار گاردین، نیز پس از قتل "جمال خاشقچی" علت کشته شدن این روزنامه‌نگار سعودی را افشاگری وی در مورد شبکه «ایران‌اینترنشنال» دانست و درتوییترش نوشت:
"من می‌توانم تأیید کنم که جمال خاشقچی به این دلیل کشته شد که صبح روز ۲۶ سپتامبر از استانبول تلفنی با من صحبت کرد و این مسئله را افشا کرد که بودجه شبکه «ایران اینترنشنال» از جانب محمد بن سلمان و سعود القحطانی تأمین شده است.»

ایران اینترنشنال تنها یکی از ایستگاه‌های تلویزیونی فارسی زبان مستقر در لندن است.

این تلویزیون‌ها سعی در تاثیرگذاری بر مخاطبان هزاران مایل دورتر دارند و سوالات زیادی در رابطه با منابع مالی شان مطرح است. به ویژه آن که اداره این تلویزیون‌ها نه تنها سودی را نصیب سرمایه گذاران آن‌ها نمی‌کند بلکه آن‌ها را سالانه متحمل ضرر‌های مالی بسیاری هم می‌کند.

تلویزیون من و تو که به نظر می‌آید نزدیک به سلطنت طلبان است، با تمرکز بر ایران قبل از انقلاب ۵۷، در تلاش است تا این دوران را باشکوه جلوه دهد. طبق آخرین گزارش مالی من و تو، این تلویزیون ۳۳ میلیون پوند در سال ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ متضرر شده است.

من و تو از سال ۲۰۱۲ گزارشی در مورد منابع مالی اش نداده و به درخواست شفاف کردن منبع مالی اش نیز جوابی نداده است. طبق ترازنامه مالی مورخ ۴ اکتبر، ولانت مدیا (شرکت اداره کننده‌ی ایران اینترنشنال) نیز ۲۶ میلیون پوند در سال ۲۰۱۷ ضرر کرده است.

عربستان سعودی با صرف هزینه‌های هنگفت و به طرق مختلف از جمله با تاسیس ایران اینترنشنال، آزادی بیان را برای مردم ایران تبلیغ می‌کند، در حالیکه قتل خاشقچی نمونه کوچکی بود تا نشان دهد این رژیم تا چه اندازه در برابر هرگونه انتقاد یا مخالفت بی صبر و تحمل است.

علیرغم این سرمایه گذاری ها، همچنان بسیاری از ایرانیان به دلیل عدم شفافیت این شبکه درباره منابع مالی خود و وابستگی مالکین ایران اینترنشنال به حکومت عربستان سعودی، این شبکه را یک رسانه خبری مستقل و بی طرف نمی‌دانند.