بانک مرکزی غلام حلقه به گوش بانک‌های خصوصی شده است

موضوع «وام ازدواج و منابع قرض الحسنه بانک‌های کشور»»، در برنامه «پایش» ۵ شهریورماه بررسی شد.

کد خبر: ۷۸۷۳۹۰

چهارشنبه - ۰۶ شهريور ۱۳۹۸ / August 28, 2019

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، به نقل از روابط عمومی برنامه «پایش، موضوع «وام ازدواج و منابع قرض الحسنه بانک‌های کشور»»، در برنامه «پایش» ۵ شهریورماه بررسی شد.
در همین زمینه سلیمی زاده، کارشناس اقتصادی، در برنامه «پایش» با بیان اینکه پروسه وام ازدواج در هر بانک متفاوت است، افزود: اصلی‌ترین مشکل در گرفتن وام ازدواج مربوط به ضامن است. در قانون می‌گوید که یک ضامن برای وام ازدواج کافی است، اما بانک‌ها این موضوع را قبول نمی‌کنند و دو ضامن یا بیشتر مطالبه می‌کنند.
وی با تاکید بر اینکه منابع قرض الحسنه محدود است، ولی همین منابع نیز درست استفاده نمی‌شود، گفت: چند سالی است که بانک‌ها اجازه ندارند، منابع قرض الحسنه را در به سلیقه خودشان مصرف کنند. ولی با دقت در صورت‌های مالی بانک‌های بورسی می‌توان انحراف منابع قرض الحسنه بانک‌ها را فهمید. به عنوان مثال در بانک صادرات بیشترین وام قرض الحسنه به کارمندان پرداخت شده و ۱۳ درصد از منابع قرض الحسنه نیز مشخص نیست در کجا مصرف شده است. به عبارت دیگر بیش از نصف منابع قرض الحسنه این بانک به غیر از مردم می‌رسد.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: همین مسئله باعث می‌شود مدت زمان انتظار برای دریافت وام ازدواج افزایش یابد. در بانک ملت نیز وضعیت به همین منوال است با این تفاوت که محل مصرف ۲۲ درصد از منابع مذکور اطلاعی در دست نیست. در بانک پاسارگاه نیز ۲۲۰ میلیارد تومان از منابع قرض الحسنه به کارمندان وام داده شده و ۲۷ میلیارد تومان نیز به وام ازدواج اختصاص داده شده است. در بانک پارسیان هم همین سناریو ادامه دارد.
سلیمی زاده با توضیح مدل‌های سپرده گیری بانک‌ها بیان کرد: اگر مبلغ پول‌های باقی مانده همه حساب‌های قرض الحسنه و جاری را جمع کنیم به عددی حدود ۳۰۰ هزار میلیارد تومان خواهیم رسید که شاید بانک‌ها نیمی از آن را وام نداده اند و مشخص نیست در کجا مصرف شده است.
وی گفت: یکی از کار‌های سود ده در کشور تاسیس بانک است. طبق بخشنامه‌های جدید تاسیس بانک نیاز به ۴۰۰ میلیاردتومان دارد که البته نیاز نیست همه این پول را داشت و می‌توان با ۱۰۰ میلیارد تومان سهامدار یک بانک شد. حتی لازم نیست این ۱۰۰ میلیارد تومان را داشت و با ارتباطات نا سالم در بانک‌ها می‌توان با آورده ۲۰ میلیارد تومانی، مابقی آن را از بانک تسهیلات گرفت.
سلیمی زاده افزود: در حال حاضر خیلی از بانک‌های کشور زیان ده است و از مرز ورشکستگی نیز عبور کرده اند، اما به علت عدم وجود نظارت هنوز هم به فعالیت‌های خود ادامه می‌دهند. بانک یک ماشین چاپ پول است و در لحظه می‌تواند پول خلق کنند. در این زمینه نیز، چون ضابطه‌ای وجود ندارد، بانک‌ها در خلق پول از یکدیگر پیشی می‌گیرند. البته بانک مرکزی در صورت خلق پول بانک‌ها از آن‌ها به میزان ۳۳ درصد بهره می‌گیرد، اما این میزان بهره در برابر سود کسب شده از پول‌های خلق شده ناچیز است به همین دلیل بانک رو به چاپ پول می‌آورند.
کارشناس اقتصادی برنامه پایش با بیان اینکه در سایر کشور‌ها خلق پول بانک‌ها ضابطه‌مند است، تاکید کرد: بانک مرکزی کشور‌های دیگر برای مصرف پول‌های خلق شده توسط بانک‌ها محل خاصی تعیین می‌کنند به گونه‌ای حق مصرف در محل‌های دیگر را ندارد، اما در کشور ما اینگونه نیست.
وی در تشریح فعالیت‌های اقتصادی بانک‌ها در قالب بنگاه داری نیز افزود: بانک‌ها اجازه فعالیت اقتصادی مستقیم ندارند. اما بانک‌ها بانک‌ها با خلق پول برای سودآوری رو به ساخت پروژه‌های ساختمانی لوکس می‌آورند، که خلاف قانون است. در حال حاضر بزرگترین پروژه مال سازی در خاور میانه متعلق به یکی از بانک‌های خصوصی است.
سلیمی زاده با بیان اینکه بخشی از منابع قرض الحسنه به شرکت‌های خود بانک‌ها وام داده شده است، گفت: منابع قرض الحسنه‌ای که مصارفشان مشخص نیست، اکثرا درشرکت‌های خود بانک‌ها مصرف می‌شود. اکثر بانک‌ها نیز از این قائده استفاده می‌کنند.
کارشناسی اقتصادی برنامه پایش در این زمینه بانک مرکزی را مقصر ندانست و بیان کرد: بانک مرکزی ناچارا مجبور به پذیرش خلق پول بانک‌ها شده است. البته بانک‌های قرض الحسنه قدرت خلق پول ندارند. با این حال بنگاه داری بانک‌ها باعث شده است که فضای رقابت برای بخش خصوصی تنگ شود که همین مسئله روی فضای کسب و کار موثر است.
وی در زمینه بدهکاران بانکی نیز گفت: خیلی از تسهیلات بی بازگشت بانک‌ها به شرکت‌های خود آن‌ها داده شده است به همین دلیل تسهیلات پرداخت نمی‌شود و معوق می‌گردد و برای خیلی از وام‌های کلان نیز ضمانت محکمی گرفته نشده است.
سلیمی زاده افزود: اگر بانکی بخواهد قانونی کار کند، نباید بنگاه داری کند. پول جذب شده نیز باید به بخش خصوصی و تولیدکنندگان تزریق شود و در قالب وام‌های قرض الحسنه به مردم وام داده شود.
کارشناس اقتصادی برنامه پایش در خصوص علت نظارت کم بانک مرکزی بر بانک ها، نیز بیان کرد: اکثر مدیران کل بانک مرکزی در دوره‌های مختلف خود رئیس بانک یا از مسئولان سابق بانک‌ها بوده اند. به همین دلیل قوانین بانکی جوری تنظیم شده است که منافع بانک‌ها را تامین نماید. وضعیت اسفناک تورم در کشور به همین دلیل رهاشدگی بانک‌ها و تعرض منافع سیاستگذار است.
وی در پایان افزود: در حال حاضر بانک مرکزی غلام حلقه به گوش بانک‌های خصوصی شده است. سیستم بانکداری ما در حال حاضر به شدت با اشکال رو به رو است؛ بنابراین نظارت بانک مرکزی بر بانک‌ها تاکنون اثر نداشته است و این موضوع باید اصلاح گردد.

در بخش سوم این برنامه امشب هم جوان موفق مردادماه معرفی خواهد شد.
«پایش» به تهیه‌کنندگی الهام پیرهادی و سردبیری محمد عنبری کاری از گروه دانش و اقتصاد شبکه یک سیما است که یک شنبه‌ها و سه شنبه ها، ساعت ۱۹:۴۵ با اجرای محمد دلاوری به‌طور زنده پخش خواهد شد.