یادداشت دانشجویی |

مطالبه گری از جنس عسل خالص

جنبش دانشجویی در زمینه مطالبه گری منتقدانه از تجارب بسیاری برخوردار است و باید از آنها استفاده کرده و با اصلاح روش خود در شیوه و منش نقد کردن حرکت خود را در مسیر پیشرو تسریع ببخشد.

کد خبر: ۷۸۸۵۷۱

سه‌شنبه - ۱۲ شهريور ۱۳۹۸ / September 03, 2019

گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو-زهرا ماهینی؛ با گذشت زمان از انقلاب اسلامی، تشکلهای دانشجویی در مسیر حل مسائل کشور در قالبهای مختلفی از جمله گفتمانسازی و مطالبهگری به نقشآفرینی پرداختهاند. با وجود همه‌ی انرژیها و تلاشهایی که دانشجویان و تشکلهای دانشجویی در این مسیرکرده اند، سوالی که پیش میآید این است که چرا تعداد قابل توجهی از این مطالبات به نتیجه مطلوب مورد نظر نرسیدهاست و درواقع نقد کارآمد باید چه ویژگیهایی داشته باشد؟!

نقد و انتقاد کردن یعنی چه؟ انتقاد را نمی‌توان عیب‌جویی تعریف کرد چرا که در عیب‌جویی انسان‌ها تنها به دنبال نواقص هستند و نکات مثبت را نمی‌بینند و بعضا در نظر نمی‌گیرند و عیب‌جویی نه هنر زیاد و نه اطلاعات دقیقی میخواهد. به بیان مقام معظم رهبری نقد یعنی عیار سنجی؛ یعنی یک چیز خوب را آدم ببیند که خوب است، یک چیز بد را ببیند که بد است و آنگاه از جمع بندی باید دید چه حاصل میشود.

چگونه باید نقد کرد؟ اولین و یکی از مهمترین ویژگیهایی که برای یک نقد کارآمد باید در نظر گرفته شود، مصلحانه و طبیبانه بودن آن است. امیرالمومنین (ع) در خطبهی 126 از نهج البلاغه میفرمایند: فعلیکم بالتناصح فی ذلک و حسن تعاون علیه ... . بر شما باد که یکدیگر را بر ادای حقوق متقابل حکومت و مردم نصیحت کنید و به خوبی در انجام آن همکاری نمائید. نصح به معنای خلوص است. به عسل خالص، عسلی که موم نداشته باشد ناصح گفته میشود. در واقع اظهار نظر ناصحانه اظهار نظریست که جز قصد خیرخواهی غرضی دیگر در آن نباشد. همانطور که حضرت آقا فرمودند "که من آن دغدغه داشتن، آن هشداردهی، آن طلبکارانه در مسائل و مشکلات نظام و نواقص وارد شدن را صد در صد تائید میکنم. این را البته در حاشیه عرض میکنم که نوع برخورد با مشکلات درون نظام باید علاججویانه و طبیبانه باشد".

در نقد طبیبانه باید از افراط و تفریط در بیان پرهیز کرد. همانطور که خداوند نیز در قرآن وقتی کفار و مخالفین پیامبر یک مطلبی را بیان میکنند می گویند: اکثرهم یجهلون، و به تعبیر مقام معظم رهبری اکثرهم یجهلون یعنی عدهای هم در بینشان هستند که محکوم به این حکم نیستند. در واقع نباید یک مجموعهای را به طور کامل و قاطعانه زیر سوال برد، درحالی که ممکن است در بین آنها افرادی باشند که این اشکالات بر آنها وارد نباشد و این خود موجب میشود نقد اثر خود را از دست داده و دیگر مصلحانه منظور نشود. در واقع نقد بایدمنصفانه و محترمانه باشد، نقد باید مسئولانه باشد و نباید با فحاشی و تهمت همراه باشد.

نکته ای که باید در نقد طبیبانه که در آن از افراط و تفریط پرهیز شدهاست به آن توجه داشت، ادبیات نقد است. ادبیات و لحن بیان نقد، منظور صحیح شما را از نقد میرساند. در واقع استفاده از الفاظ و لحن نامناسب در نقد حتی اگر در جهت اصلاح هم باشد، نقد را از اثر انداخته و بعضا منجر به برداشتهای غلط از آن میشود. از همین جهت مقام معظم رهبری در دیدار ماه رمضان خود با دانشجویان با تاکید بر این نکته فرمودند که انتقادهایی که دوستان کردند خوب است، بسیاری از انتقادها هم به جاست، منتها لحن انتقاد را خیلی تند نکنید.

نکته مهمی که در نقد کردن باید در نظر گرفت این است که در انتقادها باید با دقت تمام عمل کرد و نقطه ضعف به طرف مقابل نداد. به تعبیر مقام معظم رهبری نباید جوری حرف زد که بتوانند شما را در مرجع قضایی محکوم کنند. توجه داشته باشید که طوری حرف نزنید که مورد استفاده طرف مقابل قرار بگیرد و ازآن برای محکوم کردن قضایی شما استفاده کنند.

نقد اثرگذار نقد مصلحانه، طبیانه، به دور از عیبجویی و بی انصافی، محترمانه و به تعبیر حضرت آقا باید عیارسنج باشد.

زهرا ماهینی-عضو قرارگاه شهید احمدی روشن
انتشار یادداشت‌های دانشجویی به معنای تأیید تمامی محتوای آن توسط «خبرگزاری دانشجو» نیست و صرفاً منعکس کننده نظرات گروه‌ها و فعالین دانشجویی است.