سينماي انقلاب - 2

بيان سمبليک از وضعيت حاکم بر جامعه‌

فيلم «گاو» يکي از شاخص‌ترين آثار توليدي پيش از انقلاب اسلامي است؛ فيلمي که حضرت امام خميني (ره) هم بر آن صحه گذاشته و از آن تقدير کردند.

کد خبر: ۷۸۹۴۰

يکشنبه - ۲۰ تير ۱۳۸۹ / July 11, 2010

محمدرضا محقق - گروه ادب و هنر؛ به بيان رهبر فرزانه‌ انقلاب فيلم مذهبي فيلمي نيست که الزاماً نماد‌ها و نشانه‌هاي مذهبي در آن جلوه‌گر باشد. يک فيلم مذهبي و ديني ممکن است هيچ نشانه‌ ظاهري از المان‌هاي ديني را نداشته باشد؛ در عين حال بشدت و حدت و عميقاً مذهبي باشد. آنچه مهم است اينکه مفاهيم مذهبي با يک ترجمان و بيان هنرمندانه‌ سينمايي در ساختاري منسجم و قوي حضور و ظهور كند؛ اتفاقي که پس از انقلاب در عرصه سينماي ديني و انقلابي بندرت به وقوع پيوست.

از سوي ديگر با نگاهي به تاريخ سينماي قبل و بعد از انقلاب شاهد آثاري هستيم که نسبت به شرايط زمانه خود به لحاظ فرم و ساختار از يک سو و نيز به جهت مفهوم بياني و محتواي مطروحه از سوي ديگر آثار قابل توجه و تعمقي هستند.

پديد آمدن اين آثار، بويژه در شرايط حاکم بر سينماي پيش از انقلاب، بيانگر اين نکته‌ مهم است که حتي در سخت‌ترين شرايط به لحاظ توليد آثار فاخر و هنرمندانه نيز مي‌توان کارهاي شايسته و بايسته‌اي خلق کرد.

به عنوان نمونه و ذکر نشانه‌هايي از اين جرقه‌ها و جلوه‌هاي هنرمندانه در عالم سينما به بررسي چند فيلم سينمايي موفق در اين تاريخ پر فراز و نشيب يکصد و اندي ساله مي‌پردازيم.

فيلم «گاو» يکي از شاخص ترين آثار توليدي پيش از انقلاب اسلامي است؛ فيلمي که حضرت امام خميني (ره) هم بر آن صحه گذاشته و از آن تقدير کردند.

فيلم به نوعي بيان سمبليک از وضعيت حاکم بر جامعه ايران در آن دوران است. گرچه نگاه‌هاي منتقدانه و ظريف از منظر‌هاي مختلف به برداشت‌هاي متعدد از اين فيلم رسيده و مي‌رسند، لکن نوعي نشانه‌ گذاري استعاره‌اي و فلش گذاري مفهومي بر فضاي اين فيلم سايه انداخته و به چشم مي‌آيد.

شايد بتوان براي فشرده کردن فيلم «گاو» در يک کلمه از واژه «مسخ» استفاده کرد؛ اينکه شرايط يک اجتماع به لحاظ استعمار و استثمار ملت به جايي مي‌رسد که عموم افراد هر يک به شيوه‌اي و به گونه‌اي دچار مسخ مي‌شوند. در اين فيلم يک روستايي به نام مش حسن علاقه‌ شديد و عجيب خود را نسبت به يک گاو به طرزي خارق العاده به نمايش مي‌گذارد.

او که در ابراز علاقه به گاو خود به نحوي افراطي خود را شهره عام و خاص کرده، در واقع جلوه‌اي از روزگاري است که مردم ما زير چکمه‌هاي مستبدانه‌ حکومتي دست نشانده و فرهنگي هجمه‌گر و غير بومي به سختي نفس مي‌کشيدند و در اين ميانه آنچه مورد آسيب و خدشه قرار مي‌گرفت روحيه، فرهنگ، منش و آداب و سنت ايراني و خلق و خوي آريايي بود./انتهای پیام/