عواقب ارائه متادون در داروخانه‌ها/ تخلف شرکت‌های تولید و توزیع متادون سبب نشت دارو در بازارسیاه

رئیس کانون سراسری انجمن‌های مراکز درمان اعتیاد کشور با اشاره به عواقب ارائه متادون در داروخانه‌ها گفت: تخلف شرکت‌های تولید و توزیع متادون سبب نشت دارو در بازارسیاه می‌شود.

کد خبر: ۷۹۱۰۲۱

يکشنبه - ۲۴ شهريور ۱۳۹۸ / September 15, 2019

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، سالهاست ستاد مبارزه با مواد مخدر، قابل ردیابی کردن دارو‌های متادون، از طریق نصب کد شناسایی واحد"uID" روی شیشه‌ها و بلیستر‌های قرص متادون را الزامی کرده، ولی شرکت‌ها از اجرای این مصوبه سرپیچی کرده اند.

مجتبی غالبی، رئیس کانون سراسری انجمن‌های مراکز درمان اعتیاد کشور درباره مصوبه اخیر یکصد و سی و ششمین جلسه ستاد مبارزه با مواد مخدر اظهار داشت: بر اساس این مصوبه متادون یا داروی مربوط به معتادان باید از طریق داروخانه‌ها توزیع شود و آموزش‌های روانشناسی و مشاوره‌ای و اقدامات درمانی از طریق مراکز درمان اعتیاد انجام گیرد؛ که این مسئله می‌تواند مشکلات فراوانی را به همراه داشته باشد.

وی افزود: از سال ۱۳۸۰ مراکز سرپایی درمان اعتیاد کشور راه اندازی شد.طبق اصلاحیه قانون مبارزه با مواد مخدر، این مراکز مسئول تحویل دارو‌های مخدر به بیماران، همزمان با ارائه خدمات درمان اعتیاد مانند مشاورهستند.

رئیس کانون سراسری انجمن‌های مراکز درمان اعتیاد کشور ادامه داد: ارائه متادون در مراکز بر اساس قوانین سازمان جهانی بهداشت و واحد جرم و مواد مخدر سازمان ملل و آیین نامه اجرائی وزارت بهداشت هست چرا که داروی مخدر دارویی تحت کنترل محسوب می‌شود و ارائه آن به بیماران مقررات خاص خود را دارد و از طرفی باید فرد احراز هویت شود و پس از آن دارو تحت نظر پزشک و پرستار به بیمار تعلق گیرد.

دکتر غالبی با اشاره به اینکه در مصوبه اخیر ستاد مبارزه با مواد مخدر دو دلیل را مطرح کردند که بر اساس آن از این پس متادون تنها از طریق داروخانه‌ها ارائه شود گفت: دلیل اول نشت متادون و دلیل دوم نداشتن نیروی کار در معاونت غذا و دارو مطرح شده است و از آن جایی که از طریق فروش دارو‌های مخدر به ۷۵۰۰مرکز درمان اعتیاد، سالانه قریب به ۲۰۰ میلیارد تومان سود، عاید دانشگاه‌های علوم پزشکی میشود. اگر ۱۰ درصد آن را برای استخدام نیرو در نظر گیرند قطعاً مشکل کمبود نیروی کار برطرف خواهد شد. مضافا بر اینکه این دانشگاه‌ها از سال ۱۳۸۰تا کنون این وظیفه را انجام میداده اند و نیروهائی جهت تحویل متادون به مراکز داشته اند و این امر تازه‌ای نیست.

وی بیان داشت: از طرفی نیز، طبق آماری که بر اساس تحقیقات ستاد مبارزه با مواد مخدر در کل کشور به دست آمده یک و نیم درصد کل نشت متادون به بازار سیاه، از جانب مراکز درمان اعتیاد بوده همچنین سالانه حدود ۱۱ تن متادون خالص در مراکز توزیع می‌شود، درحالیکه در پنج ماهه ابتدایی امسال، ۱۸ تن متادون تولید شده و مشخص نیست که این اضافه تولید متادون با چه هدفی و برای چه مصرفی تولید شده است!

رئیس کانون سراسری انجمن‌های مراکز درمان اعتیاد کشور خاطرنشان کرد: همچنین ستاد مبارزه با مواد مخدر پنج سال پیش مصوبه‌ای داشت که بر اساس آن باید همه دارو‌های ارائه شده دارای کد شناسایی باشند تا بتوان آن‌ها را پیگیری کرد، ولی در حال حاضر تنها این کد بر روی کارتن‌های داروی متادون نصب می‌شود.

وی با اشاره به اینکه مصوبه اخیر ستاد مبارزه با مواد مخدر با قانون مغایرت داشته و خلاف سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری و برنامه ششم توسعه کشور مبنی بر تلاش جهت کاهش آسیب اعتیاد است گفت: متادون نسبت به تریاک و هروئین که مخدری پرخطر است در همه‌ی دنیا بعنوان یک مخدر کم خطر به شمار می‌رود و مصوبه اخیر ستاد مبارزه با مواد مخدر این احتمال که معتادان به سمت مخدر‌های پرخطر بروند را بیشتر خواهد کرد.

غالبی خاطرنشان کرد: این مصوبه بدون اینکه در کمیته‌های تخصصی ستاد و کمیسیون تلفیق بررسی شود بدون طی کردن روال عادی و مرسوم، در یک جلسه رسمی و نهایی مورد تایید قرار گرفته و رئیس جمهور نیز آن را امضا کرده است بنابراین بررسی‌ها و تحقیقات لازم در این راستا مورد غفلت قرار گرفته.

وی افزود: همچنین در مورد بیماری اعتیاد مثل همه‌ی بیماریها، سه سطح برای پیشگیری در نظر گرفته شده که در سطح اول باید تلاش کرد که افراد به اعتیاد مبتلا نشوند و دولت در این زمینه ضعیف عمل کرده چرا که طبق برنامه ششم توسعه، باید هر سال ۵ درصد از شیوع اعتیاد کاهش یابد، ولی نه تنها کاهش نیافته بلکه بیشتر هم شده است.

رئیس کانون سراسری انجمن‌های مراکز درمان اعتیاد به کشور گفت: در مورد سطح ۲ پیشگیری نیز باید تلاش کرد که اعتیاد از فرد معتاد به سایرین سرایت نکند و چرا که هر معتاد می‌تواند در یک بازه زمانی، سه نفر را مبتلا کند و در این زمینه نیز اقدامات موثری از سوی حاکمیت صورت نگرفته است.

درحالیکه مراکز خصوصی درمان اعتیاد بدون ایجاد بار مالی بر دوش دولت، توانسته اند با تحت پوشش قرار دادن قریب یک میلیون و سیصد هزار معتاد، پنجاه درصد پیشگیری سطح دوم را محقق کنند.

وی گفت: سطح ۳ پیشگیری از اعتیاد شامل اشتغال و مهارت آموزی برای معتادان بهبود یافته است که در این زمینه نیز تعلل انجام گرفته و دولت اقدامات مناسبی نداشته است؛ لذا منطقی به نظر نمی‌رسد که ساختار شکل گرفته در پیشگیری سطح دوم را دستکاری کنیم بلکه دولت باید ابتدا سطح اول و سطح سوم پیشگیری را ارتقا داده و اقدامات خود را ارتقاء ببخشد.

وی بیان داشت: ۷۰ درصد از کسانی که در زندان به سر می‌برند اعتیاد داشته یا جرم مرتبط با مواد مخدر دارند و از طرفی نیز اگر این افراد با رفتار‌های پرخطر، در یک مرکز عمومی مثل داروخانه متمرکز شده و تجمع یابند، احتمال گسترش آسیب‌ها به جمعیت عادی نیز بیشتر خواهد شد؛ بنابراین ارائه متادون توسط داروخانه‌ها که محلی برای حضور بسیاری از افراد و عموم جامعه است به صلاح کل جامعه اسلامی نیست.

غالبی عنوان کرد: ارائه متادون در داروخانه‌ها در کنار دارو‌هایی همچون استامینوفن، نوعی انگ زدایی از اعتیاد بوده و می‌تواند قبح داروی مخدر را کاهش داده و گسترش مصرف دارو‌های مخدر و شیوع اعتیاد را به همراه داشته باشد.

مسئله دیگر اینکه اگر بیمار یا پزشک بخواهد داروی مخدر را در منظر عموم از داروخانه تحویل گرفته و حمل کند، از نظر امنیتی آسیب زا و خطر آفرین خواهد بود.

وی گفت: در ایالات متحده آمریکا از زمانی که ارائه برخی دارو‌های مخدر در داروخانه‌ها انجام گرفت، شیوع اعتیاد به دارو‌های مخدر، چهار برابر و مرگ و میر ناشی از آن سه برابر شد و طی یک سال قریب به هفتاد هزار مرگ ناشی از مسمومیت با مخدر‌ها ثبت شد تا حدی که مسئله بحرانی شد و دولت فعلی امریکا وضعیت اضطراری بهداشتی اعلام کرد.

وی با اشاره به اینکه ما نیز در کانون سراسری انجمن‌های مراکز درمان اعتیاد کشور منکر ایرادات در حوزه درمان اعتیاد نیستیم، افزود:می توان با آموزش و نظارت کیفی ایرادات موجود را در مراکز رفع کرد، ولی تخریب کردن یک ساختار ۱۸ ساله به نفع مردم نیست. کمااینکه تمام مجامع علمی مرتبط، ازجمله مرکز ملی مطالعات اعتیاد، کنگره بین المللی دانش اعتیاد، انجمن علمی روانپزشکان، انجمن علمی پزشکان عمومی، موسسه دانش اعتیاد و روانشناسی ایران، دفتر مبارزه با مواد مخدر مجمع تشخیص مصلحت، مرکزتحقیقات مطالعات اعتیاد سازمان بهزیستی و بسیاری مراکز علمی دیگر و اساتید مطرح کشوری با توزیع یا عرضه متادون در داروخانه‌ها مخالفت نموده اند.