پرونده ویژه «باج و خراج» | بخش سیزدهم؛

وکلا چگونه ۷/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰ تومان مالیات نمی‌دهند!

در حالی که مردم عادی با پایین‌ترین میزان درآمد به طور کامل و پیش از دریافت حقوق حقه خود، مالیاتشان را پرداخت می‌کنند، اما مشاغل لوکسی، چون وکالت بیش از ۷ هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی دارند.

کد خبر: ۷۹۵۱۱۲

شنبه - ۱۳ مهر ۱۳۹۸ / October 05, 2019

گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو - سید مهدی حاجی‌آبادی؛ یکی از اساتید حقوق دانشگاه اخیرا در مصاحبه‌ای پیشنهاد کرد که دریافت مالیات وکلا را به کانون صنفی خودشان واگذار کنند؛ چون وکیل تعامل حرفه‌ای با کانون صنفی خودش دارد و تعیین و دریافت مالیات راحت‌تر است!
فرض کنید نهادی که ده‌ها سال مقابل افزایش سرانه وکالت کشور به هر شکلی مخالفت کرده است و اخیرا با ورود قوه قضائیه و دیوان عدالت اداری، انحصار پذیرش وکلا در آزمون شکسته شد، خودش مامور دریافت مالیات از خودش شود!
وقتی بدانید رقم فرار مالیاتی وکلا چیزی بیش از ۷ هزار میلیارد تومان در هر سال است، تعجب ایجاد شده از پیشنهاد مذکور، فروکش می‌کند.
وکالت در کنار پزشکی، دندانپزشکی و ... جزئی از مشاغل پردرآمد و لوکس کشور محسوب شده که رقم فرار مالیاتی در این مشاغل بیش از ۷۰ هزار میلیارد تومان است.
این در حالی است که اقشار پایین جامعه به خصوص کارمند و کارگر پیش از دریافت حقوق پایینشان، مالیاتشان را پرداخت کنند.

وکلا چگونه مالیات نمی‌دهند!
درآمد وکلا مجموع حق‌الوکاله‌های پرونده‌هایی است که در طول سال دریافت و پیگیری می‌کنند. نحوه‌ی محاسبه حق‌الوکاله‌ها نیز به دو صورت «مطابق با تعرفه» و «قرارداد خصوصی» انجام می‌شود. در واقع میزان حق الوکاله‌ها بسته به توافق وکیل و موکل در یکی از دو صورت ذکر شده صورت می‌گیرد. در قرارداد خصوصی میزان حق الوکاله‌ها کاملا توافقی است و از آن با عنوان "عرف" یاد می‌شود و معمولا بین ۵ تا ۲۵ درصد است! اما در حق‌الوکاله‌های مطابق با تعرفه، این میزان مشخص می‌شود.

قرارداد‌های «مطابق با تعرفه» نیز خود بر اساس پرونده‌های کیفری و حقوقی تعرفه‌گذاری‌های متفاوتی دارد. در پرونده‌های حقوقی که مربوط به پرونده‌های مربوط به ملک و زمین و ... است؛ طبق تعرفه ۶ درصد از بهای ملک به عنوان حق‌الوکاله وکیل تعیین می‌شود. برای پرونده‌های کیفری نیز بسته به نوع پرونده (قتل، دزدی و.) ارقامی تعیین شده و به عنوان حق الوکاله به وکیل داده می‌شود. حال که نحوه‌ی محاسبه حق‌الوکاله‌ها گفته شد، به سازوکار دریافت مالیات با توجه به دریافتی وکلا پرداخته می‌شود.

سازوکار اخذ مالیات از وکلا به این صورت است که بسته به میزان حق‌الوکاله‌های دریافتی وکیل و با توجه به پلکان‌های مالیاتی مشاغل بر روی پرونده و دفتر مالیاتی وکیل تمبر باطل می‌شود. یعنی فرض کنید که یک وکیل رسیدگی به یک پرونده‌ی ملکی به ارزش یک میلیارد تومان را بر عهده گرفته است. اگر حق‌الوکاله طبق تعرفه محاسبه شود به میزان ۶ درصد از ارزش ملک یعنی ۶۰ میلیون به وکیل پرداخت می‌شود که طبق پلکان‌های مالیاتی باید ۲۰ درصد آن را یعنی ۱۲ میلیون تومان مالیات بپردازد.

بر این اساس آن پرونده قبل از بررسی قاضی توسط مسئول ابطال تمبر بررسی می‌شود و به میزان مالیات محاسبه شده در پرونده و دفتر مالیاتی وکلا تمبر مالیاتی چسبانده و روی آن مهر میزند. به این فرآیند «ابطال تمبر» می‌گویند. قاضی نیز در صورتی به پرونده رسیدگی میکند که ابطال تمبر صورت گرفته باشد وگرنه آن پرونده برگشت خورده تا کار‌های مربوط به ابطال تمبر صورت گیرد.

بدین صورت در پایان سال مالیاتی، ممیز‌های سازمان امور مالیات به سراغ وکلا آمده و پس از بررسی دفتر مالیاتی وکلا، با توجه به تمبر‌های باطل شده میزان مالیات وکیل را مشخص کرده و آن را دریافت می‌کنند. حال که نحوه‌ی محاسبه حق‌الوکاله‌ها و سازوکار اخذ مالیات مشخص شد؛ بستر‌های فرار مالیاتی وکلا مورد بررسی قرار می‌گیرد.

مالیات مشاغل لوکس در کشور‌های جهان
طبق گزارش یکی از رسانه‌ها، درصد مالیات بر درآمد در کشور‌های مختلف متفاوت است همان طور که درآمد افراد مشغول در یک کار مشابه در کشور‌های مختلف متفاوت است، ولی می‌توان گفت: در اکثر کشور‌های جهان پزشکان و وکلا بیشترین درآمد را دارند و در عین حال بیشترین درصد مالیات بر درآمد را پرداخت می‌کنند.
بررسی‌ها نشان می‌دهد در کشوری، چون کانادا مالیات در ایالات مختلف تفاوت‌هایی را داراست و بر این اساس قوانین مالیاتی یکی از سخت‌ترین قوانین حاکم تلقی می‌شود. عدول از این قوانین مجازات‌های جدی را برای فراریان به همراه خواهد داشت. جدول درصد مالیات پرداختی بر مبنای درآمد را در این کشور را نشان می‌دهد.

کانادا
میانگین درآمد پزشکان در شهر‌های مختلف کانادا از سالانه ۲۵۰ هزار دلار شروع می‌شود و تا ۳۵۰ هزار دلار افزایش می‌یابد به عنوان مثال درآمد پزشکان در شهر کبک سالانه ۳۲۵ هزار دلار است که مالیاتی که آنان باید بپردازند نزدیک به ۱۰۰ هزار دلار تخمین زده می‌شود.

میانگین درآمد وکلا در شهر‌های مختلف کانادا از ۵۵ هزار دلار آغاز می‌شود و تا ۱۵۰ هزار دلار افزایش پیدا می‌کند و بر همین اساس مالیاتی که آنان باید بپردازند متفاوت است، ولی به عنوان مثال میانگین درآمد وکلا در شهر کبک ۸۰ هزار دلار و است و مالیاتی که باید بپردازند نزدیک به ۱۶ هزار دلار است.

چین
اقتصاد نوظهور چین که حالا میرود تا عنوان بزرگترین اقتصاد جهان را از آن خود کند، برای موضوع مالیات اهمیت ویژه‌ای قائل است. مالیات بر درآمد شهروندان آن به صورت ماهانه محاسبه می‌شود و نمودار پرداخت مالیات بر درآمد آن‌ها به شرح زیر است:

درآمد پزشکان در چین به طور متوسط ماهانه ۵۰.۰۰۰ یوآن است. بررسی‌ها نشان می‌دهد پزشکان لازم است از درآمد ۶۰۰ هزار یوآنی خود در سال ۱۸۰ هزار دلار مالیات پرداخت کنند، به این ترتیب حجم مالیات ماهانه پزشکان برابر با ۱۵ هزار یوآن است.
میانگین درآمد وکلا در چین نیز ماهانه در حدود ۴۲.۰۰۰ یوآن است و بر همین اساس وکلا در این کشور باید ماهی ۱۲.۶۰۰ یوآن مالیات بپردازند که اگر بخواهیم این مبلغ را سالیانه حساب کنیم به عدد ۱۵۱.۰۰۰ یوآن خواهیم رسید.

آمریکا
مالیات در آمریکا اصلی انکارناپذیر است. پرداخت مالیات یکی از مهمترین دغدغه‌ها و عدم پرداخت آن از بزرگترین خط قرمز‌ها در این کشور تلقی می‌شود. رقم پرداخت مالیات ر. ایلات مختلف این کشور نیز تفاوت‌هایی را داراست. درصد مالیات بر درآمد در آمریکا نیز به شرح زیر است:

درآمد پزشکان در آمریکا سالانه از ۶۰ هزار دلار شروع می‌شود و تا ۳۰۰ هزار دلار افزایش می‌یابد، ولی میانگین درآمد پزشکان سالیانه ۱۰۵ هزار دلار است و مالیاتی که پزشکان باید پرداخت کنند سالیانه ۲۵.۲۰۰ دلار است.
درآمد وکلا در آمریکا سالانه از ۷۸ هزار دلار شروع می‌شود و تا ۱۷۸ هزار دلار افزایش می‌یابد، ولی میانگین درآمد آن‌ها در آمریکا سالانه ۱۱۹ هزار دلار است که بر ین اساس مالیاتی که باید پرداخت کنند سالانه ۲۸.۰۰۰ دلار است.