ظریف: جنگ با افراط گرایی و خشونت تنها در میدان نبرد نیست/ باید با ریشه‌های این انحراف در عرصه‌های فرهنگی، اعتقادی مقابله شود

وزیر امور خارجه در پیامی به مناسبت آغاز سال تحصیلی دانشگاه ادیان و مذاهب آورده است: جنگ با افراط گرایی و خشونت تنها در میدان نبرد در عراق و سوریه نیست بلکه باید با ریشه‌های این انحراف در عرصه‌های فرهنگی، اعتقادی و دینی مقابله بنیادین نمود در کنار آن شرایطی فراهم کنیم که چهره‌ای از ایران اسلامی ارائه شود که بیشترین امکان نفوذ در دل‌های مخاطبان خارجی را فراهم نماید.

کد خبر: ۷۹۷۷۹۲

يکشنبه - ۲۱ مهر ۱۳۹۸ / October 13, 2019

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو،
وزیر امور خارجه در پیامی به مناسبت آغاز سال تحصیلی دانشگاه ادیان و مذاهب ارسال کرد.متن پیام محمد جواد ظریف که امروز توسط حجت‌الاسلام ربانی مشاوره وزیر امور خارجه قرائت شد، به شرح زیر است:

"بسم الله الرحمن الرحیم

السَّلامُ عَلَیْکَ یا اَباعَبْدِاللَّهِ وَ عَلَی الاَرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِناَّئِکَ

با تجدید میثاق با خورشید پر فروغ عاشورا و در آستانه اربعین سالار شهیدان حضرت اباعبدالله حسین (ع)، قبل از هر چیز از اینکه به دلیل سفر پیش‌بینی نشده نخست وزیر پاکستان به تهران نتوانستم در جمع شما عزیزان، دانشمندان و طلاب محترم حضور پیدا کنم عذرخواهی نموده و امیدوارم در زمان مناسب دیگری افتخار حضور در آن دانشگاه نصیب بنده شود، از دعوت جناب حجت‌الاسلام و المسلمین نواب رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب و فرصتی که برای ارائه مطالب بنده اختصاص دادند، بسیار سپاسگزارم.

حضار گرامی؛ در نظام جهانی در حال گذار دولت‌ها به دنبال تغییر جایگاه با هدف تبدیل خواست، اراده و نگرانی خود به خواست، اراده و نگرانی جمعی هستند، در این فرایند آن دسته از کشور‌هایی که ارزیابی درستی از توانمدی‌ها و آسیب‌پذیری‌های خود ندارند به تدریج موقعیت و نفوذ فعلی خود را از دست می‌دهند و به حاشیه رانده می‌شوند.

هدف تمام دولت‌ها تغییر و ارتقای جایگاهشان در نظام جهانی است، به باور بسیاری از صاحب نظران روابط بین‌الملل و سیاست خارجی برای کسب توفیقات اثربخش، پایدار و بلندمدت در حوزه سیاست خارجی استفاده درست از ظرفیت‌ها و ساز و کار‌های فرهنگی و علمی در چارچوب دیپلماسی علمی و فرهنگی یک الزام اجتناب ناپذیر است؛ در کنار به کارگیری دیپلماسی متعارف و رسمی از سوی دستگاه‌های مرتبط با روابط خارجی، دیپلماسی فرهنگی و علمی بستر مناسبی برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی ایجاد می‌کند، به همین دلیل همیشه تاکید کردم که این بخش توجه ویژه‌ای از سوی دست اندرکاران را می‌طلبد و ضروری است که با برنامه‌ریزی حساب شده در حوزه‌های آموزشی، علمی و فرهنگی و هنری، ترویج ارزش‌های مطلوب و تامین منافع کشور بیش از گذشته مدنظر قرار گیرد.

دیپلماسی فرهنگی عرصه ظهور ظرفیت‌های اعتقادی، دینی و تمدنی کشور در زیرشاخه‌های مختلف قدرت معنایی است، با ابزار‌هایی از جنس فرهنگ می‌توان در عمق باور‌ها و اعتقادات سایر ملت‌ها نفوذ کرد و بستر‌های لازم را برای همزیستی صلح آمیز، امنیت پایدار و بهره مندی از منابع توسعه‌ای فراهم نمود.

با وقوع انقلاب شکوهمند اسلامی و گسترش پیام فرهنگی این انقلاب خوشبختانه توان و ظرفیت لازم برای به منصه ظهور رسیدن بار قدرت معنایی جمهوری اسلامی ایران به بهترین نحو ممکن فراهم شده‌است، این ما هستیم که میتوانیم با اندیشه، قلم، بیان و خلق آثار هنری و فرهنگی از این توان و ظرفیت به صورت بهینه در جهت تامین منافع ملی بهره ببریم پس قدر این ظرفیت‌ها را بدانیم.

شاید اگر انقلاب اسلامی ایران شالوده‌اش فرهنگی نبود تا این حد دستخوش توطئه‌ها و هجمه‌های دشمن واقع نمی‌شد، دشمنان از همان ابتدای شکل گیری جمهوری اسلامی ایران احساس خطر کردند که این انقلاب به یک الگوی فرهنگی، اخلاقی و معنایی به ویژه برای کشور‌های منطقه تبدیل شود به همین دلیل بیشترین تلاش خود را به کار گرفتند تا این بخش از ظرفیت‌ها را محدود و به هر روشی برای مخدوش کردن چهره جمهوری اسلامی ایران متوسل شوند؛ بنابراین انتظار از نهاد‌های علمی و فرهنگی ما برای تحقق اهداف دیپلماسی بالا بوده و این سطح انتظار تکالیف بسیاری برای ما و شما ایجاد کرده است همانگونه که علما، دانشمندان و نخبگان سرزمین در طول تاریخ نقش موثری در معرفی فرهنگ و تمدن درخشان ایرانی و اسلامی داشتند و چنین انتظاری از نسل معاصر نیز وجود دارد که با اتکا به پیشینه غنی و ظرفیت‌های کشورمان نقش موثری در عرصه معرفی اندیشه‌های نوین و پاسخ به نیاز‌های معنوی، فرهنگی و علمی نسل امروز داشته باشد به ویژه در اوضاع و احوال کنونی که عده‌ای جاهل متعصب آگاهانه یا ناآگاهانه با خشونت و افراط گرایی تندروی به نام اسلام چهره راستین اسلام را مشوش نمودند.

این تعهد و مسئولیت مضاعف شده‌است، جنگ با افراط گرایی و خشونت تنها در میدان نبرد در عراق و سوریه نیست بلکه باید با ریشه‌های این انحراف در عرصه‌های فرهنگی، اعتقادی و دینی مقابله بنیادین نمود در کنار آن شرایطی فراهم کنیم که چهره‌ای از ایران اسلامی ارائه شود که بیشترین امکان نفوذ در دل‌های مخاطبان خارجی را فراهم نماید.

اندیشمندان محترم همانگونه که خود شاهد هستید حوزه منطقه ما و در گستره وسیع‌تر جهان اسلام پر التهاب و پر تنش است و چشم‌انداز بهبود روند امور در کوتاه مدت وجود ندارد، بخشی از مشکلات کنونی منطقه به خاطر تفرقه و دشمنی غیر ضروری میان کشور‌های اسلامی است در این شرایط خفیف باید بیش از پیش همت خود را بر تحکیم و تقویت وحدت در میان امت اسلامی معطوف کنیم.

به باور من مرکزی مانند دانشگاه ادیان و مذاهب که هم نگاه حوزوی و هم نگاه علمی و دانشگاهی دارد، هم از شناخت همه دین مبین اسلام و مذهب شیعه برخوردار است و هم امکان مطالعه در مورد سایر مذاهب و ادیان دارد می‌تواند در تحقق این مسیر نقش مهمی ایفا کند؛ به ویژه شرایط امروز جهان نقش مراکزی مانند این دانشکاه را برجسته‌تر نموده است.

ما نیاز داریم که ضمن احترام به عقاید و تفکرات دیگر مذاهب و ادیان بر اساس مشترکات با هم به تفاهم برسیم، یکی از عوامل عزت و اقتدار اسلام می‌تواند تقریب مذاهب مختلف اسلامی با وجود تمایزات و اختلافات باشد به تعبیر مقام معظم رهبری (حفظه‌الله) مراد ما از وحدت اسلامی یکی شدن عقاید و مذاهب اسلامی نیست به هر میزان این تفرقه در میان فرقه‌های اسلامی اعم از شیعه و سنی پر رنگ‌تر شود، به همان اندازه فرصت‌های بی شماری برای قدرت نمایی امت اسلامی در برابر زیاده خواهی دنیا محیا خواهد شد.

با وجود عناصر واگرا مانند تفاوت در مذهب و نیز منافع و دیدگاه‌ها سیاسی و اقتصادی می‌توان همواره امیدوار بود که با توسل به اشتراکات دینی با کمک اندیشمندان و متفکران جهان اسلام جریانی از گفتگو و هم‌اندیشی را آغاز نمود تا این راهبرد زمینه را برای گفتگو‌های میان نخبگان کشور‌های اسلامی بر اساس اشتراکات دینی و منطقه‌ای فراهم گرداند این دقیقا همان چیزی است که از دیپلماسی فرهنگی و علمی انتظار می‌رود و می‌تواند بهترین پشتیبان سیاست خارجه جمهوری اسلامی در دوره کنونی باشد.

اگر دولت جمهوری اسلامی ایران امروز پویش صلح هرمز را مطرح می‌کند و انتظار دارد که این پویش همراه با روش‌های اعتمادساز و تعقد همه طرف‌ها به حسن هم‌جواری و عدم تجاوز و تعرض راه خودر در میان کشور‌های منطقه باز کند دولت باید این اطمینان را داشته‌باشد که دیپلماسی فرهنگی و علمی در کنار دیپلماسی رسمی وزارت امور خارجه ضمن تبیین ابعاد مختلف این ابتکار زمینه به بار نشستن آن را فراهم کند.

جلب حمایت نخبگان دینی و دانشگاهی و مردم سایر کشور‌های منطقه و مسلمان وظیفه حساسی است که شما می‌توانید با روش‌های خلاقانه و مدبرانه آن را هدایت و راهبری نمایید، ظرفیت‌های این دانشگاه و سایر مراکز مطالعاتی دینی و فرهنگی کشور از جمله در شهر مقدس قم بسیار گسترده است، مهم آن است که این ظرفیت‌ها در کنار یک‌دیگر هم افزایی داشته و بتوانند اهداف نظام جمهوری اسلامی ایران را در یک چارچوب هماهنگ و منسجم محقق سازد.

اساتید و پژوهشگران عالیقدر همگی به طور ملموس میوه تلخ تکفیر و اقدامات داعش و امثالهم را دیدید که چیزی جز ویرانی، نابودی و تحلیل رفتن بنیه دین و دین‌داری نداشت، خوشبختانه شیعیان در کنار برادران و خواهران اهل سنت همواره نیروی عمده مقابله با افراط و داعشی گری بودند البته اندیشه‌های افراطی شیعه و سنی نمی‌شناسد و برای حفظ شیعه و سنی باید همین مسیر اعتدال را بپیماییم.

یکی از اولویت‌ها و راهبرد‌های انقلاب ما برای مقابله با اسلام و شیعه هراسی و شیعه گریزی معرفی اسلام اعتدالی بوده‌است، اعتدال یعنی میانه روی و حد فاصل میان افراط و تفریط که چنین کاری زا نظر اسلام در همه چیز مطلوب است.

خداوند در قرآن کریم سوره بقره آیه ۱۴۳ مسلمانان را به سبب پیروی از اسلام به عنوان امت وسط معرفی می‌کند و می‌فرماید: «وَکَذٰلِکَ جَعَلناکُم أُمَّةً وَسَطً.»؛ مراکز فرهنگی و پژوهشی اسلامی و حوزه‌های علمیه شیعی مروج همین گفتمان اعتدالی اسلام بوده و با انتشار روایت‌های بیش از پیش این روایت‌های صحیح از اسلام می‌توانند اثرگذاری قابل توجهی در جای جای دنیای امروز داشته باشند.

دنیایی که تشنه شنیدن حقایق دینی است، دنیایی که از جنگ و خشونت به ستوه آمده، پیام‌های صلح و دوستی را با جان و دل پذیرا می‌شود.

در پایان امیدارم که با شناخت ظرفیت‌های غنی علمی، فرهنگی و معنوی خودمان و همچنین آشنایی مناسب با محیط بین الملل و الزامات کار در آن بتوانیم دست در دست یک‌دیگر در راستای اعتلای جمهوری سالامی ایران، منطقه و جهان اسلام گام برداریم.

آشنایی با محیط بین‌الملل و ارتباط با این محیط نیاز به ابزار و لوازمی دارد، کاری که در این دانشگاه دنبال می‌شود همین فراهم کردن ابزار کار در محیط‌های فرا ملی است، مجهز شدن به توانمندی‌های علمی در کنار تسلط به روش‌های ارتباطی و ترویج افکار و ابتکارات سازنده فرهنگی بخشی از این ابزار‌ها هستند.

از خداوند متعال توفیق روزافزون شما را خواستارم و از بذل توجه همگان متشکرم.

والسلام علیکم و رحمه و برکاته"