در همایش «یک‌جانبه‌گرایی و حقوق بین‌الملل»:

ظریف: دیگر کسی به امضای آمریکا اعتماد نمی کند/ آمریکا معتاد به تحریم است

وزیر امور خارجه گفت: در دنیای امروز نه تمام واقعیات در غرب اتفاق می‌افتد و نه غرب می‌تواند همه تصمیمات برای همه تحولات جهانی را اتخاذ کند.

کد خبر: ۷۹۹۲۹۱

دوشنبه - ۲۹ مهر ۱۳۹۸ / October 21, 2019

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه امروز (دوشنبه) در همایش بین‌المللی «یک‌جانبه‌گرایی و حقوق بین‌الملل» که در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد، گفت: چند جانبه گرایی یک انتخاب نیست یک ضرورت است، دولت‌ها ذاتاً نسبت به حاکمیت خودشان بسیار- بسیار با خساست عمل کرده‌اند و می‌کنند و اگر نیاز قطعی دولت‌ها به حل مسائل شان از طریق چندجانبه‌گرایی نبود، هیچ گاه چندجانبه‌گرایی پا نمی‌گرفت.

وی افزود: اینکه می‌بینید دیپلماسی چند جانبه گرایی به عنوان یک واقعیت در صحنه بین المللی ظهور و بروز پیدا کرده است به دلیل امکان ناپذیر بودن راه حل‌های یک جانبه است.

وزیر امور خارجه تاکید کرد: دولت‌ها به این نتیجه رسیدند که نمی‌توانند مشکلات خود را به صورت یکجانبه حل کنند و نمی‌توانند به تنهایی از فرصت‌ها استفاده کرده و مانع اقدامات هنجارشکنانه دیگران باشند به همین دلایل دولت‌ها به چندجانبه‌گرایی روی آورده‌اند.

ظریف چندجانبه گرایی را نیاز قطعی جامعه بشری خواند و گفت: ده‌ها سال است که دولت‌ها در دنیا بدون چندجانبه‌گرایی امکان حیات ندارند در بعضی حوزه‌ها چند جانبه گرایی را بدون فکر می‌پذیریم مثل زمانی که تلفن را بر می‌داریم و صحبت می‌کنیم، فراموش می‌کنیم که مقررات متعدد چندجانبه سفر و مکالمه ما را امکان‌پذیر کرده است و اگر این امکانات چندجانبه نبود ما هیچ‌گاه نمی‌توانستیم کم‌ترین روابط عادی که برای ما بدیهی است انجام دهیم.

وی با بیان اینکه در شرایط گذار کنونی چند جانبه گرایی بیش از همیشه به عنوان یک ضرورت در جامعه بین المللی تبدیل شده است، گفت: دنیا دیگر غرب نیست این به معنای ضد غربی بودن نیست این به معنای فراموش کردن برتری‌های نسبی غرب در حوزه سیاست، اقتصاد، علم و صنعت نیست بلکه بدین معناست که در دنیای امروز نه تمام واقعیات در غرب اتفاق می‌افتد و نه تمام آنچه برای جهان اهمیت دارد در غرب اتفاق می‌افتد و نه غرب می‌تواند همه تصمیمات برای همه تحولات جهانی را اتخاذ کند.

وزیر امور خارجه با اشاره به اینکه در گذشته‌های دور همه اتفاقات دنیا در اروپا و در غرب اتفاق می‌افتاد، افزود: زمانی بود که اروپا و غرب تمامی اتفاقاتی که در دنیا می‌افتاد را تعیین مسیر می‌کردند.

ظریف اضافه کرد: بعضی از ما هنوز هم متاسفانه این اعتقاد را داریم که هر اتفاقی که در دنیا می‌افتد حتماً باید غربی‌ها و آمریکایی‌ها آن را تعیین کرده باشند، اما واقعیت این است که در دنیا همه اتفاقات توسط غرب اتفاق نمی‌افتد، ما در واقع یک جهان پساغربی داریم که همه دنیا در واقعیات مشترک هستند.

ظریف با بیان اینکه چند جانبه گرایی یک انتخاب نیست بلکه یک ضرورت است، گفت: یکجانبه گرایی محتوم به شکست است چراکه با واقعیت‌های بین المللی در تعارض است و امروز همه دولت‌ها به این نتیجه رسیده اند که نمی‌توانند به صورت یکجانبه تصمیم گیری کنند و می‌دانند که بدون چند جانبه گرایی امکان حیات ندارند.

وی افزود: دولت‌ها به صورت ذاتی نسبت به حاکمیت خود با خفت عمل کرده و می‌کنند و اگر نیاز دولت‌ها به حل مسائل خود با چندجانبه گرایی نبود، هیچ وقت سیاست‌های چند جانبه گرایی شکل نمی‌گرفت.

وزیر امور خارجه تاکید کرد: دولت‌ها به این نتیجه رسیده اند که نمی‌توانند مشکلات خود را به تنهایی حل کنند و از سوی دیگر نمی‌توانند به صورت یکجانبه مانع اقدامات هنجارشکنانه دیگران شوند و بر این اساس به سیاست‌های چندجانبه‌گرایی روی آورده‌اند.

وی تصریح کرد: زمانی بود که همه اتفاقات دنیا در غرب رخ می‌داد و دنیای بدون غرب معنایی نداشت، اما امروز همه به این نتیجه رسیده‌اند که دیگر غرب نمی‌تواند همه تصمیمات را برای تحولات جهانی اتخاذ کند.

ظریف با بیان اینکه واقعیت این است که امروز غرب نمی‌تواند همه تصمیمات جهان را اتخاذ کند و ما در جهان پساغربی قرار داریم، اظهار داشت: دولت‌ها قطعا نمی‌توانند به صورت یکجانبه برای جهان تصمیم بگیرند چرا که دولت ها، انحصار خود را در تصمیم گیری‌های جهانی از دست داده اند.

وی با بیان اینکه ابزار و مراکز قدرت متکثر شده است، خاطرنشان کرد: مرکز قدرت از غرب تغییر یافته و حتی ما از انحصار اقتصادی در دوران امپریالیسم اقتصادی هم عبور کرده ایم.

وزیر امور خارجه با اشاره به اینکه امروز فردی با موبایل کوچک خود می‌تواند پیام‌های مهمی را به دنیا مخابره کند، اظهار داشت: اگر همه دولت‌های جهانی دور هم جمع شوند، باز هم بدون حضور سایر ذینفعان نمی‌توانند تصمیم گیری کنند و هیچ دولتی به تنهایی نمی‌تواند منافع خود را تامین کند و مانع خطرات پیش روی خود باشد.

ظریف با اشاره به حادثه ۱۱ سپتامبر متذکر شد: هزینه‌های نظامی آمریکا به تنهایی ۱۰ برابر کشور‌های دیگر و حدود ۶۰۰ میلیارد دلار است و پس از این کشور، چین، عربستان و روسیه قرار دارند، اما با وجود این آمریکا نتوانسته امنیت مردم خود را به خوبی تأمین کند.

وزیر امور خارجه با بیان اینکه وظیفه اصلی دولت‌ها حراست از مردم خویش است، ادامه داد: سؤال ما این است که آیا دولت آمریکا علیرغم دارا بودن هزینه‌های نظامی کلان توانسته در زمینه اقتصادی و بین المللی موفق باشد؟

وی با بیان اینکه قطعا دولت‌ها نمی‌توانند در اقتصاد دنیا سهم عمده‌ای داشته باشند، تصریح کرد: سازمان‌ها و بازیگران غیرحکومتی نه تنها می‌توانند منجر به تخریب امنیت شوند، بلکه می‌توانند امنیت را هم ایجاد کنند و این در حالی است که دولتی، چون آمریکا از تأمین امنیت مردم خود عاجز است.

ظریف با تأکید بر اینکه امروز در دنیا بازی با حاصل جمع صفر غیرممکن است، گفت: بازی با حاصل جمع صفر به این معنا است که شما بتوانید با هزینه دیگران برای خود منفعت بخرید، این در حالی است که حتی در صفرترین بازی که همان جنگ است، پیروز و شکست خورده نداریم و هر دو طرف شکست می‌خورند.

وزیر امور خارجه ادامه داد: طبق گفته رئیس جمهور آمریکا، آنان ۷ تریلیون دلار در منطقه ما هزینه کرده اند، اما سؤال ما این است که آیا آمریکا امروز احساس امنیت بیشتری می‌کند؟ واقعیت این است که این چنین نیست، چرا که ترامپ خودش هم اذعان کرده که مردم آمریکا از عملکرد وی ناراضی هستند.

وی با اشاره به اینکه آمریکا همواره حقوق بین الملل را زیر پا می‌گذارد، گفت: طبق گفته جان بولتون، حقوق بین الملل تنها یک ابزار در جعبه ابزار‌های آمریکاست و آنان هر زمان که حقوق بین الملل را به نفع خود بدانند، آن را عملیاتی می‌کنند.

ظریف تأکید کرد: حقوق بین الملل در موارد بسیار نادر و از سوی کشورهایی، چون آمریکا نقض می‌شود، اما سایر کشور‌ها در حالت عادی آن را رعایت می‌کنند و ما نباید به علت تخطی یک کشور از حقوق بین الملل بگوییم که هیچ قرارداد بین المللی نباید منعقد شود.

وی با اشاره به خروج آمریکا از توافقات بین المللی گفت: آمریکا نه تنها از برجام خارج شده است، بلکه می‌بینیم که از توافقنامه هایی، چون پاریس و نفتا هم خارج شده است و به هیچ قاعده بین المللی توجه نمی‌کند و در پاسخ به کسانی که به خروج آمریکا از برجام ایراد گرفته اند باید گفت که تقریبا چیزی نمانده که ترامپ از آن خارج نشده باشد و ان شاء الله همین گونه پیش بروند از شورای امنیت هم خارج می‌شوند و خیال همه راحت شود.

ظریف تأکید کرد: آمریکا به هیچ یک از قوانین بین المللی توجه نمی‌کند و سیاست یکجانبه گرایی را در پیش گرفته است و اگر همین رویه را ادامه دهد دیگر کسی به امضای آمریکا توجهی نمی‌کند و آمریکا را از روابط خود خارج خواهند کرد.

وزیر امور خارجه با بیان اینکه ما نباید اقدامات اقتصادی آمریکا علیه کشورمان را تحریم بدانیم، چرا که این اقدامات مصداق تروریسم اقتصادی است، اظهارداشت: تحریم همان جنگ است و در واقع کشورهایی، چون آمریکا این جنگ را علیه افراد غیرنظامی به کار می‌گیرند که این تعریف به تروریسم نزدیک‌تر است و ما نباید از عنوان تحریم استفاده کنیم.

وی ادامه داد: هدف تحریم، اعمال قانون است، اما آمریکا کسانی را تحریم می‌کند که قطعنامه‌های سازمان ملل متحد و قوانین بین المللی را اجرا می‌کنند.

ظریف تأکید کرد: ما باید مراقب باشیم که آمریکا دوباره نتواند سیاست‌های یکجانبه گرایی خود را با پوشش چند جانبه گرایی پیش ببرد، چرا که در این صورت مقابله با آن بسیار دشوار است.

وزیر امور خارجه با بیان اینکه قطعا مردم ما به دلیل سیاست‌های تروریسم اقتصادی آمریکا در فشار هستند، گفت: واقعیت قضیه این است که این اقدامات آمریکا در درازمدت راه به جایی نمی‌برد و همه می‌دانند که آمریکا معتاد به تحریم است و هیچ کشوری به اندازه آمریکا به این سیاست علیه کشور‌ها رجوع نکرده است.

وی با اشاره به گرایش آمریکا به سیاست‌های یکجانبه گرایی، گفت: برخی از بازیگران قدرتمند در عرصه بین المللی یکجانبه گرایی را به عنوان رویکردی برای افزایش منافع ملی خود انتخاب کرده اند و اگر موج یکجانبه گرایی گسترش یابد، چیزی از حقوق بین المللی باقی نمی‌ماند.

وزیر امور خارجه ادامه داد: حقوق بین الملل نظام خاص و منحصر به فردی است که هدف اولیه آن، تنظیم روابط بین دولت‌هاست و بدنبال قانونمند کردن رفتار دولت‌ها در عرصه بین المللی است و چند جانبه گرایی هم در حقوق بین الملل تعریف می‌شود.

ظریف تصریح کرد: در حقوق بین الملل، کرامت انسان بسیار مورد توجه قرار گرفته و بر اساس آن همه نهاد‌های ملی و بین المللی باید در خدمت شهروندان خود باشند و جنبه‌های مختلف زندگی آنان را ارتقا دهند.

وی با اشاره به اینکه برخی از کشور‌ها همواره بدنبال تحریم کشور‌های مقابل خود هستند، اظهار داشت: حقوق بین الملل، دولت‌ها را از توسل به ابزار‌های مخربی، چون تحریم برای پیشبرد مافع سیاسی بر حذر می‌دارد.

وزیر امور خارجه تاکید کرد: تحریم‌ها علاوه بر آنکه اثرات بسیار مخربی بر ملت‌های هدف دارند، دارای آثار منفی در کشور‌های ثالث هستند و وضعیت را برای این کشور‌ها بسیار پیچیده می‌کند.

ظریف بیان کرد: بر این اساس، حقوق بین الملل، کشور‌ها را ملزم به آن کرده که از سیاست‌های یکجانبه گرایانه و زورمدارانه دست بردارند و به سمت اقدامات دیپلماتیک و چندجانبه گرایی حرکت کنند.

وی گفت: در شرایط فعلی اگر چه آمریکا موفق شده است که با استفاده از زور و قلدری خود و با استفاده از جایگاهی که در عرصه اقتصادی و بانکی دارد، بسیاری از دولت‌ها را وادار به تبعیت از تحریم‌ها علیه ایران کند، اما این وضعیت برای آمریکا هم هزینه‌های سیاسی و اجرایی گزافی داشته است و آمریکا برای قبولاندن این سیاست خود به سایرین مجبور شده که هزینه‌های زیادی را بپردازد.