سينما چيست؟ - 10

ماجراي تماشاگه راز و دست غيب

شناخت مولفه هاي ساختاري فيلمنامه و از مهم ترين شان «ديالوگ»، «صحنه نويسي» و تركيب بندي و چيدمان متني آن چيزهايي است كه قرار است در قاب دوربين، هم «داستان» را به خوبي «روايت» كند و هم ميزانسي براي كارگردان مشق نمايد.

کد خبر: ۸۱۲۲۷

سه‌شنبه - ۰۵ مرداد ۱۳۸۹ / July 27, 2010

محمدرضا محقق- بخش ادب و هنر؛ فيلمنامه، به مثابه همان «دست غيب» سينماست كه بر سينه كساني فرو مي نشيند كه تنها مرهون جلوه ها و ظواهر و جذابيت هاي كاذب و غيرسينماورزانه هستند، همچنان كه فرموده «مدعي خواست كه آيد به تماشاگه راز/ دست غيب آمد و بر سينه نامحرم زد»!

در بحث ضعف ساخت و ساختار فيلمنامه در سينماي ايران، چند نكته حائز توجه و اهميت است.

«فهم هنر تصوير»، «شناخت مولفه هاي ساختاري فيلمنامه» و از آن جمله ديالوگ، صحنه و حركت و نيز «مراوده و تعامل و تعاطي با ساير رشته ها» و ساخت هاي انديشگي و هنري و البته ادبيات، از جمله اين نكات مهم است كه مدخليتي تام و تمام در بحث خلق فيلمنامه خوب در سينما دارند.

همه اين مولفه هاي فوق، در تركيب هاي متفاوت، اما جزء نقش آفرين هاي اصلي در خروجي معتبر و درست و جدي و حرفه اي در عرصه فيلمنامه نويسي اند.

اينكه فيلمنامه نويس، «تصوير» را بشناسد و مختصات آن را در مديوم سينما بازشناسد، اين «فهم تصويري» هم ما ماحصل «اكتساب»‌ فرامين تاريخي و مدرن هنر است – در تما م وجوه آن – و هم نتيجه نوعي استعداد ذاتي و توجه و تنبه «حضوري» و وجداني كه شايد از جنس همان حرف عشق باشد «كه حرف عشق در دفتر نباشد»!

ديگري، شناخت مولفه هاي ساختاري فيلمنامه و از مهم ترين شان «ديالوگ»، «صحنه نويسي» و تركيب بندي و چيدمان متني آن چيزهايي است كه قرار است در قاب دوربين، هم «داستان» را به خوبي «روايت» كند و هم ميزانسي براي كارگردان مشق نمايد كه پشتوانه عملي اوست در خلق تصوير.

تجربه رشته تحصيلي نگارنده و سال ها طلبگي او در محيط فيلمنامه نويسي، برايش ثابت كرده است كه «ديالوگ نويسي»‌ اگر «سخت ترين» بخش فيلمنامه نباشد، بي ترديد از صعب ترين معابر رسيدن به يك فيلم نوشتار خوب و كارآمد و مفيد است.

خاصه آنكه بدانيم تمامي اين «مناظر» و «مواقف» در تلاقي ميان «متن» و «محتوا»- به عنوان يك سيستم يكپارچه و غيرمنفك از همديگر- و نيز «خواست» و «استعداد» عوامل سازنده شكل مي يابد و كيست كه نداند تنظيم اين امور به شكلي متعادل و نرمال، چه كار مهم و مشكلي است./انتهاي پيام/