شکاف بهت‌آور از حرف تا عمل نمایندگان / پشت پرده مقاومت نمایندگان مجلس در برابر شفافیت آراء / به رسانه‌ها می‌گوییم با معافیت‌ مالیاتی مخالفیم اما رأی به معافیت می‌دهیم

در میان نمایندگانی که پیشنهاد معافیت مناطق ویژه از مالیات بر ارزش‌افزوده را با امضاء تأیید کرده‌اند، افرادی بوده‌اند که پیشتر در گفت‌وگو با رسانه‌ها صراحتاً نسبت به تبعات معافیت مناطق آزاد و ویژه از مالیات بر ارزش‌افزوده هشدار داده بودند!

کد خبر: ۸۲۵۰۱۳

سه‌شنبه - ۱۵ بهمن ۱۳۹۸ / February 04, 2020

گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو - طرح شفافیت آراء نمایندگان مجلس که هر بار با مقاومت بعضی نمایندگان به حاشیه رانده شده، ابهاماتی در اذهان عمومی گنجانده است؛ ابهاماتی درباره پشت پرده مخالفت نمایندگان با انتشار شفاف‌ آنچه در بهارستان می‌گذرد.

*سرپوشی بر مخالفت‌ها؛ از آزار گروه‌های فشار تا مغایرت با دموکراسی!
در همین زمینه علی مطهری نماینده مردم تهران ضمن اعلام مخالفت با شفافیت آراء نمایندگان مجلس گفت: «در مسائل مورد اختلاف اگر آراء نمایندگان اعلام شود، بسیاری از آن‌ها در حوزه‌های انتخابیه خود مورد آزار و اذیت گروه‌های فشار قرار می‌گیرند. هر وقت این شرایط تغییر کرد و چیزی به نام گروه‌های فشار نداشته باشیم، شفافیت آراء نمایندگان یک امر مفید خواهد بود.»
درباره شفافیت آراء نمایندگان مجلس، بهرام پارسایی عضو کمیسیون اصل90 معتقد است آثار مخرب شفافیت آراء محرز بوده و قطعاً به نفع جامعه و دموکراسی نخواهد بود. از طرفی محبی‌نیا نماینده میاندوآب طرح مذکور را "طرحی بد" و حاتمیان نماینده درگز سوال در این باره را "پوپولیستی" می‌دانند. همچنین سعادت نماینده دشتستان ضمن اعلام مخالفت عنوان می‌کند: شفاف سازی خوب است ولی شفافیت آراء نمایندگان را قبول ندارم!
جالب‌تر آنکه با وجود مخالفت چندین باره بهارستانی‌ها با طرح‌های مختلفی که به دنبال ایجاد شفافیت آراء نمایندگان مجلس بوده، از مجموع 290نماینده، فقط 14نفر در گفت‌وگو با رسانه‌ها با طرح مذکور اعلام مخالفت کرده و 228نفر موافق آن بوده‌اند و این مهم، سندی برای تمایل نمایندگان به خودسانسوری و پرهیز از شفافیت با رسانه‌ها است که پیامدی جز بی‌اعتمادی و بدبینی عمومی در پی نخواهد داشت.

نظرات نمایندگان را درباره شفافیت آراء در پارلمان به تفکیک اینجا بخوانید.

*وقتی نمایندگان مخاطبان رسانه‌ها را به بازی می‌گیرند
آراء نمایندگان در جریان بررسی اصلاح قانون مالیات بر ارزش‌افزوده نشان می‌دهد، از حرف تا عمل برخی از نمایندگان فاصله بسیاری وجود دارد و باز هم این اعتماد مردم به رسانه است که قربانی می‌شود. بماند که نوع نگاه بهارستان‌نشینان به منظور سیاست‌گذاری در حوزه اقتصادی تا چه میزان در شرایط تنگنای اقتصادی کنونی کلیدی است و اقتصاد تشنه نقشه راهی برای مقابله با انواع فشار و تحریم‌ها است.
برخی از نمایندگان مجلس در گفت‌وگو با اصحاب رسانه ضمن تبیین پیامدها و ابعاد خسارت‌های گسترش معافیت‌های مالیاتی به ویژه در مناطق آزاد و ویژه از لزوم حذف چنین معافیت‌هایی آن هم در مقطع حساس کنونی سخن به میان آوردند.
حال آنکه عملکرد نمایندگان مجلس (به ظاهر مخالف) در قبال اعطای معافیت‌های مالیاتی فله‌ای، نشان می‌دهد نه تنها با لایحه معافیت مالیات بر ارزش‌افزوده در مناطق آزاد موافقند، بلکه در قالب طرحی به دنبال گسترش این معافیت در مناطق ویژه نیز هستند!

*بی‌اخلاقی برخی نمایندگان در موضع‌گیری پیرامون معافیت‌های مالیاتی+سند
گفتنی است در جریان بررسی ماده10 لایحه مالیات بر ارزش افزوده در صحن علنی مجلس، پیشنهاد 105 نماینده مبنی بر معافیت مناطق ویژه اقتصادی از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده در مجلس مطرح شد که به تصویب نرسید.
بررسی‌ها نشان می‌دهد، در میان نمایندگانی که طرح معافیت مناطق ویژه از مالیات بر ارزش‌افزوده را امضاء کرده‌اند، برخی اسامی به چشم می‌خورد که پیشتر در گفت‌وگو با رسانه‌ها صراحتاً نسبت به تبعات معافیت مناطق آزاد و ویژه از مالیات بر ارزش‌افزوده هشدار داده بودند! به چشم خوردن نام‌هایی همچون امیرآبادی فراهانی، کریمی، قاضی‌پور، یوسفیان‌ملا و ابراهیمی در طرح پیشنهادی معافیت مناطق ویژه از مالیات بر ارزش‌افزوده، موید همین نکته است.
چندی قبل علی‌اکبر کریمی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به تبعات سنگین تصویب مجدد معافیت مالیات بر ارزش افزوده در مناطق آزاد به فارس گفت: «عدم اخذ مالیات بر ارزش‌افزوده موجب تفاوت قیمت کالاها در مناطق آزاد با سرزمین اصلی، تبعیض و نابرابری میان مناطق مختلف جغرافیایی کشور و ساکنان آنها می‌شود و در نتیجه انگیزه مصرف کالا‌ها را در مناطق آزاد افزایش پیدا می‌کند.»
همچنین عزت الله یوسفیان ملا درباره فضای صحن علنی مجلس در خصوص حذف یا تمدید معافیت‌ مالیات بر ارزش‌‎افزوده در مناطق آزاد اظهار کرده بود: «آن نمایندگانی که در حوزه انتخاباتی‌شان منطقه آزاد است، معمولا به خاطر ملاحظات مردم منطقه‌شان کمتر صحبت می‌کنند اما نمایندگانی که کاملا در جریان موضوع عواقب معافیت‌های مالیاتی در این مناطق هستند و مصالح کشور برای‌شان در اولویت قرار دارد، کاملا با حذف این معافیت موافق هستند.»
از طرفی علی ابراهیمی، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس اعطای معافیت‌های دائم مالیاتی به مناطق آزاد را بر خلاف عدالت مالیاتی دانست و اظهار کرد: «با اعمال معافیت مالیات بر ارزش افزوده فعالان تجاری این مناطق به سمت واردات هرچه بیشتر کالا از خارج از کشور تشویق می‌شوند.»
جالب‌تر آنکه وی در ادامه تصریح می‌کند: «متاسفانه امیدی به حذف معافیت‌های اعمال شده در این لایحه وجود ندارد؛ چرا که انتخابات مجلس نزدیک است و شاید بعضی از نمایندگان لابی‌گری کرده و مانع حذف معافیت مالیات بر ارزش افزوده در مناطق آزاد شوند!!»
سند قابل تأمل دیگر در میان چیدمان تمامی علامت تعجب‌ها آنکه، احمد امیر آبادی فراهانی عضو هیأت رئیسه مجلس با حضور در برنامه تلویزیونی مناظره در مخالفت با معافیت دریافت مالیات بر ارزش افزوده در مناطق آزاد تجاری گفت: «چرا باید یک شخص ثروتمند در یک هتل در مناطق آزاد تجاری از پرداخت ۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده معاف باشد در صورتی که یک کارگر در شهر دیگر در یک مسافرخانه مالیات بر ارزش افزوده بپردازد، این موضوع قطعا تبعیض است.»
وی تصریح می‌کند: «یکی از دلایل مهم فرار مالیاتی همین معافیت‌ها است و افراد در اعتراض به معافیت‌هایی نظیر معافیت مالیات بر ارزش‌افزوده مناطق آزاد، مالیات نمی‌پردازند. مناطق ویژه و آزاد تبدیل به حیاط خلوت دولت‌ها برای تخلفاتشان چه در این دولت و دولت قبلی شده است.»
و این یعنی مخاطبانی که تا پاسی از شب برنامه مناظره را برای بررسی پیامدهای معافیت‌های مالیاتی دنبال می‌کرده‌اند، اظهاراتی را شنیده‌اند که گوینده‌اش نه تنها به آن اعتقاد نداشته، بلکه در راستای گسترش معافیت‌های مالیاتی در این مناطق تلاش مضاعف کرده است.
همچنین نادر قاضی‌پور نماینده مردم آذربایجان غربی در اظهارنظری با بیان اینکه اعمال معافیت‌های مالیاتی گسترده از جمله «معافیت مالیات بر ارزش افزوده در مناطق‌آزاد» دولت را با کسری بودجه مواجه خواهد کرد، افزوده است: «در حال حاضر شاهد آن هستیم که مناطق‌آزاد به محلی برای واردات و مصرف هرچه بیشتر کالا‌ها تبدیل شده است به همین دلیل نیز اعمال معافیت‌‎ مالیات بر ارزش افزوده در این مناطق صحیح نیست.»

*گره گشایی شفافیت آراء نمایندگان از تناقض عمل و رفتار مسئولان
با مرور آنچه بیان شد، این حجم از شکاف میان حرف و عمل پارلمان نشینان، ابهاماتی در موضوع معافیت‌های مالیات بر ارزش‌افزوده در ذهن مردم و اصحاب رسانه به وجود آورده است. فارغ از اهمیت کسب درآمد مالیاتی و پیشگیری از بروز مفاسد اقتصادی در شرایط تحریم، آیا نمایندگان مجلس با انجام چنین اقداماتی ساقط شدن از اعتبار صندلی‌های خانه ملت را مد نظر قرار داده‌اند یا حتی اهمیت تصمیم‌گیری کارشناسانه در وضعیت کنونی را درک کرده‌اند؟
برآیند رخدادهای اخیر و اعلام مواضع نمایندگان پیرامون اصلاح قانون مالیات بر ارزش‌افزوده، نشانگر آن است مقاومت در برابر شفاف‌سازی آراء نمایندگان بیش از هر چیز دیگری به دلیل به خطر افتادن منافع صاحبان قدرت و ثروت و ترجیح نگاه منطقه‌ای و حتی انتخاباتی بر منافع ملی در این برهه حساس از تاریخ کشور است.
شفافیت آراء نمایندگان علاوه بر ایجاد حس اعتماد در مردم، می‌تواند نمایندگان را مجاب کند در ازای هرگونه اظهارنظر و کنشگری در مجلس، تحلیل مستند کارشناسی خود را به مردم ارائه و آن‌ها را نسبت به مواضعشان اقناع کنند. این مهم نتیجه‌ای جز هم‌گرایی در پارلمان، تصمیم‌گیری غیرجناحی، تکاپو برای اظهارات مستند و بهبود کیفیت سیاست‌گذاری نخواهد داشت.