در همایش گام دوم انقلاب؛

لاریجانی: خلاء مردمی کردن اقتصاد؛ یکی از چالش‌های موجود کشور / بیانیه گام دوم، منظومه حکمت انقلاب اسلامی است

رئیس مجلس شورای اسلامی عدم توجه جدی به درون زا بودن اقتصاد که در بیانیه گام دوم نیز ذکر شده را از دیگر مشکلات دانست و گفت: خلاء مردمی کردن اقتصاد یکی از چالش‌های موجود به شمار می‌رود.

کد خبر: ۸۲۵۳۵۵

چهارشنبه - ۱۶ بهمن ۱۳۹۸ / February 05, 2020

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی در همایش بین‌المللی گام دوم انقلاب، الگوی نظام انقلابی تمدن‌ساز که صبح امروز (چهارشنبه) در مرکز همایش‌های صدا و سیما برگزار شد از بیانیه گام دوم انقلاب به عنوان سند استثنایی کشور و بسیار مهم نام برد و اظهار کرد: اهمیت این سند راهبردی را در چند وجه می‌توان مورد بررسی قرار داد؛ نخست اینکه پس از دوره چهل ساله انقلاب این بیانیه تنظیم شده و چهل سالگی معمولاً سال پختگی هم برای فرد و هم برای جامعه است و این نکته بسیار مهم است که از تجربیات حاصل شده در این چهل سال، در این منظومه آمده است.

وی افزود: این بیانیه توسط شخصی تنظیم شده است که یکی از استوانه‌های انقلاب اسلامی چه قبل از پیروزی و چه بعد از پیروزی انقلاب است. مقام معظم رهبری (مد ظله العالی) قبل از پیروزی انقلاب یک شخصیت مبارز و تأثیرگذار در انقلاب بوده‌اند و بعد از انقلاب در همه جریان‌های انقلابی کشور حضور داشتند و مدت مدیدی مسؤولیت اجرایی کشور را داشتند بنابراین تسلط بر همه زوایا دارند؛ بویژه سه دهه رهبری کشور در جمهوری اسلامی تسلط در همه ابعاد مختلف حاصل کرده است و عصاره این تلاش‌ها و مجاهدت‌ها در این بیانیه آمده است که بسیار اهمیت دارد.

رئیس مجلس با بیان اینکه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی جهت گیری کلان‌ترین مسائل کشور را مدنظر قرار داده است، گفت: این بیانیه شمول به همه جوانب دارد یعنی هم حکمرانان مورد توجه است و هم همه مردم. در واقع یک مسئولیت همه جانبه در آن دیده شده است و در بخش‌های مختلف هم نکاتی که گفته شده بسیار همه جانبه، دقیق و کاربردی است.

وی افزود: این بیانیه خیرخواهانه و به نظر بنده منظومه حکمت انقلاب اسلامی در آن تنظیم شده است. اگر کسی با دقت همه ابعاد آن را مطالعه کند و دستی در انقلاب داشته باشد این حس را می‌یابد که منظومه حکمت انقلاب اسلامی در بیانیه گام دوم تدوین شده است و کار را برای حکمرانان و مردم آسان کرده است.

لاریجانی در ادامه با بیان اینکه خطاب بیانیه هم حاکمیت و هم مردم است، اما محور آن جوانان هستند، گفت: رهبر معظم انقلاب اسلامی نقطه ثقل این بیانیه را جوانان می‌دانند، بنابراین هر کاوشی بخواهیم انجام دهیم باید بدانیم کسی که نگارنده این حکمت است توجه اصلی آن به تحولی است که باید جوانان در کشور ایجاد کنند و زمینه آن باید برای جوانان فراهم شود.

وی با تاکید بر اینکه جوانان انگیزه کافی برای حضور در حوزه‌های مدنی و حکمرانی دارند، تصریح کرد: در حال حاضر در حوزه مدنی بهترین نیرویی که می‌تواند نقش آفرینی کند، جوانان هستند. در انقلاب اسلامی نیز جوانان نقش آفرین بودند. محور اجرای بیانیه گام دوم که یک نفس جدیدی برای انقلاب است باید جوانان باشند، زیرا انگیزه کافی برای تحول را دارند.

رئیس مجلس شورای اسلامی در ادامه تصریح کرد: از پیروزی انقلاب که نظام جمهوری اسلامی شکل گرفت نقش اصلی در ساماندهی حکومت را جوانان داشتند، جوانان شجاعانه وارد صحنه شدند. تمرکز اصلی مقام معظم رهبری برای تحقق بیانیه گام دوم بر روی جوانان است و باید توجه کرد که چگونه می‌توان جوانان را آماده کرد که هم در صحنه مدنی نقش آفرینی داشته باشند و هم در صحنه حکمرانی، که این امر نیاز به مطالعه دارد.

وی با تاکید بر اینکه در انقلاب اسلامی امید به تحول، تحول را رقم زد و اگر امید نبود، تحولی اتفاق نمی‌افتاد؛ یادآور شد: مقام معظم رهبری توصیه پایه‌ای دارند و می‌فرمایند "یأس و ناامیدی را از خود و دیگران دور کنید" و این از موضوعات مهم است. اگر هر تحولی بخواهد در کشور رخ بدهد در یک فضای امیدوارکننده امکان‌پذیر است. در فضای یأس حرکتی ایجاد نمی‌شود و موجب ایستایی خواهد شد.

رئیس مجلس شورای اسلامی همچنین خاطرنشان کرد: با نگاهی به صحنه اجتماع و صحنه بین‌الملل ملاحظه می‌کنید آنچه آمریکایی‌ها بر آن تمرکز کرده اند ایجاد یأس در میان مردم و ایجاد شکاف بین حاکمیت و مردم است و این شیوه و شگردی است که امروز دشمنان ما دنبال می‌کنند. اما برغم تمامی توطئه‌های دشمن فضای کشور باید فضای حرکت به سمت اهداف متعالی باشد، امید به تحول وجود داشته باشد و رسانه‌ها در این زمینه می‌توانند نقش به سزایی داشته باشند.

وی با تأکید بر ضرورت دفاع ابدی از نظریه نظام انقلابی، با اشاره به فرمایشات مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه باید از نظام انقلابی دفاع ابدی کرد، گفت:این موضوع دارای دو گزاره بسیار مهم است، نخست اینکه انقلاب اسلامی یک حرکت زنده و تکاملی است و امتداد زمانی دارد و نیز نظام جمهوری اسلامی همیشه احتیاج به یک حرکت انقلابی دارد.

لاریجانی در تبیین علت آنکه انقلاب اسلامی باید ادامه پیدا کند، اظهار داشت: باید به این سوال به درستی پاسخ داده شود. درست است که نظام جمهوری اسلامی متولد انقلاب اسلامی، اما ساختار نظام هم باید مورد توجه قرار گیرد. نظام متشکل از مقام معظم رهبری، قوای سه گانه و تشکیلات نظامی و امنیتی است که انقلاب اسلامی به این نظام جمهوری اسلامی محتوا می‌دهد و اگر تأکید مقام معظم رهبری بر این است که انقلاب اسلامی تداوم و حیات داشته باشد و نظام جمهوری اسلامی همیشه محتاج انقلاب است، به این دلیل است که فرم و محتوا باید در کنار هم مورد توجه قرار گیرند به همین دلیل باید انقلاب زنده بماند.

دکتر لاریجانی تصریح کرد: شهید مطهری نیز در مباحثی تأکید کردند که به تفکر دینی مبتنی بر فطرت در عرصه‌های مختلف بشری باید توجه کرد، زیرا موضوع فطرت در ساحت فرد و جامعه مهم است. فیلسوفان بزرگ قرن نیز روی این مباحث تمرکز داشتند، اما تأکید آن‌ها بر حقوق طبیعی انسان است و افرادی، چون علامه طباطبایی و پس از ایشان شهید مطهری و آیت‌الله جوادی مباحثی را در حوزه تفکر اسلامی با محوریت فطرت ادامه دادند. انسان از نظر معلومات و ادراک و معرفت استعداد‌هایی دارد و گرایش‌هایی که برای همه آن‌ها است.

رئیس قوه مقننه افزود: استعداد در مقوله‌های عشق، پرستش، زیبایی، ابداع و خلاقیت حصر عقلی نیست. شهید مطهری این ۵ مقوله را دسته‌بندی کردند. البته برخی عدالت را نیز جزو استعداد‌های انسان دانستند که در بحث عشق قرار می‌گیرد از این رو مقوله‌های اخلاق، معنویت، عدالت، برادری و آزادی که در بیانیه گام دوم انقلاب آمده، ثبات دارد جز آزادی که جنبه فطری دارد و وسیله آن است. آزادی امری دائمی و وسیله تحقق است بنابراین در کاوش‌های مورد بحث اروپا باید درباره فهم موضوع فطرت تمرکز ویژه کرد.

رئیس مجلس شورای اسلامی در ادامه به موضوع مردم سالاری دینی در بیانیه گام دوم اشاره کرد و گفت: نظام مردم سالاری دینی بخش مهمی از خواست انقلاب و نقطه اوج آن بود، اگر حس کمال جویی را امر فطری بدانیم و بپذیریم که این حس در حوزه سیاست هم وجود دارد متوجه خواهیم شد که مردم سالاری دینی همانند نظام‌های غربی نیست. انسان‌های دارای استعداد کمال جویی هستند و زمینه رشد آن‌ها باید فراهم شود. مردم سالاری دینی در راه طی شده مسیر‌های فراز و فرودی داشته و یکی از موضوعات مهم آن اینکه نظام‌های مدنی لازم برای آن به وجود بیاید.

وی ادامه داد: شهید مطهری و علمای دیگری همچون حضرت آیت الله خامنه‌ای در صدر انقلاب حزب جمهوری اسلامی را پایه گذاری کردند، زیرا مردم سالاری دینی بدون تشکیلات مدنی خام است و عوارض دارد، همچنین هیجانات سیاسی بر عقلانیت سیاسی غلبه پیدا می‌کند بنابراین برای تقویت نظام، تشکیلات مدنی لازم است. نظام‌های فکری و حزبی ما باید این مکتب را تقویت کنند، زیرا مردم سالاری دینی بدون تشکیلات مدنی زمینه برای حرکت روبه جلو در گام دوم انقلاب را ایجاد نمی‌کند.

دکترلاریجانی در ادامه به موضوع علم و فناوری در بیانیه گام دوم انقلاب پرداخت و گفت: با توجه به علوم بنیادین در دوره‌های گذشته در زمینه فناوری گام‌هایی برداشته شده، اما نقایصی وجود دارد که فهم آن‌ها مهم است. بخش نخبگانی دانشگاهی با نیاز جامعه پیوند نخورده و شاید پیوند بودجه کشور به نفت نیز یکی از مشکلات باشد. متاسفانه اساتید دانشگاه‌های ما مجبور نشدند که به دنبال تحقیقات و پژوهش بروند. در کشور‌های دیگر دانشگاه‌ها با بودجه دولتی اداره نمی‌شوند و بودجه دانشگاه‌ها وابسته به کار‌های پژوهشی است. ما در نظام بودجه ریزی خود این دو را از هم جدا کردیم بنابراین دانشگاه‌ها برای انجام پژوهش احساس نیاز نمی‌کنند.

رئیس مجلس شورای اسلامی افزود: مقالات و پژوهش‌ها باید مرتبط با نیاز‌های کشور باشد البته دفتر ارتباط با دانشگاه و صنعت را پیشتر ایجاد کردیم، اما نیاز ارگانیک بین این دو بخش ایجاد نشد. دانشگاه‌ها باید احساس کنند که برای حیات خود تحقیقات را به سمت تولید ببرند و بخش تولید باید بداند که بدون دانشگاه نمی‌تواند توسعه یابد. مدلی نیز باید برای اتصال این دو بخش ترسیم کرد.

وی تاکید کرد: تقویت بخش درون زا برای اشتغال و رونق فناوری لازم است. در این زمینه ترس‌هایی وجود دارد که باید رفع شود همانگونه که در گذشته کار‌هایی انجام و بر ترس غلبه شده است. هر زمان که به سمت این موضوعات رفتیم و جسارت پیدا کردیم به موفقیت دست یافتیم.

دکترلاریجانی با اشاره به سلسله ایستادگی‌ها در مقابل استکبار و استقلال سیاسی به عنوان دستاورد‌های مهم انقلاب، گفت: امام (ره) این حوزه را ساماندهی و حس ایستادگی در مقابل استکبار را ایجاد کردند. ایشان روحیه‌ای را به وجود آوردند که در شرایط سیاسی کشور چه در حوزه بین الملل و مسائل منطقه‌ای توجه کافی در مبارزه با استکبار شود. در همین راستا پرونده جمهوری اسلامی ایران در مسائل راهبردی در حوزه بین الملل و منطقه‌ای درخشان است و برخی نکات در ارتباط با حضور نیرو‌های مقتدر جمهوری اسلامی در مرز‌های رژیم صهیونیستی، کمک تسهیلاتی به نیرو‌های مقاومت یا تشکیل ائتلاف‌های بین المللی علیه ایران در بیانیه آمده است، زیرا مقابله با استکبار وجود داشته و قدرت تولید کرده است. کارنامه جمهوری اسلامی در گذشته با هدایت مقام معظم رهبری دستاورد‌های بزرگی داشته بنابراین این مسیر باید ادامه یابد.

رئیس مجلس شورای اسلامی افزود: همین که امروز آمریکایی‌ها درباره موشک‌های ایرانی یا حضور جمهوری اسلامی در منطقه صحبت می‌کنند به خاطر راه درستی است که در پیش گرفته ایم.

وی با اشاره به مباحث حوزه اقتصاد در بیانیه گام دوم انقلاب یادآور شد: اقتصاد قوی، نقطه قوت سلطه ناپذیری و پایداری نظام جمهوری اسلامی است. هرچند اقتصاد هدف نیست، اما مرحوم شهید مطهری در کتاب اقتصاد خود می‌گوید "رسیدن به اهداف عالی حکومت بدون اقتصاد سالم ممکن نیست و اقتصاد سالم زاینده و ثروت زا است" و همچنین در جای دیگر اشاره دارند "برخی از کشور‌ها که روی یک ارزش تمرکز می‌کنند و ارزش‌های دیگر را مورد توجه قرار نمی‌دهند، این موضوع عامل انحطاط آن‌ها می‌شود". باید توجه داشت اقتصاد وسیله، مهم و موثر است.

دکترلاریجانی با بیان اینکه چالش‌هایی در حوزه اقتصاد پیدا کردیم که برای برداشتن گام دوم باید آن‌ها را شناخت، گفت: نداشتن نظریه روشن توسعه از مهم‌ترین چالش‌ها است. افرادی که رأی می‌آورند بعد از انتخاب شدن احساس فیلسوفانه پیدا می‌کنند و می‌پندارند که باید نظریه پردازی کنند لذا هرکسی یک مسیری را می‌رود. این فراز و فرود در کشور مشکلاتی را ایجاد کرده است. نظام توسعه ما باید از تئوری روشن برخوردار باشد از همین رو رهبری معظم گروهی را مشخص کردند تا بر اجماع نظریه پیشرفت ایران اسلامی تمرکز کنند.

رئیس قوه مقننه تصریح کرد: این نظریه باید از بطن یک مکتب بیرون بیاید و به نظر عوامل فکری لازم درون مکتب وجود دارد منتها اندیشمندان بزرگ ما همچون شهید مطهری و بهشتی را در اوایل انقلاب ترور کردند این فرآیند کامل نشد. روزی که شهید مطهری را به شهادت رساندند در کیف همراه ایشان مقاله‌ای تحت عنوان نظام اقتصاد اسلامی بود که پیش از آن در حال تدوین آن بودند. متاسفانه در ادامه مسیر این فکر پخته نشد و ضروری است که مورد توجه قرار گیرد.

وی عدم توجه جدی به درون زا بودن اقتصاد که در بیانیه گام دوم نیز ذکر شده را از دیگر مشکلات دانست و افزود: خلاء مردمی کردن اقتصاد یکی از چالش‌های موجود به شمار می‌رود. مردمی کردن اقتصاد با لفظ امکان پذیر نیست، این موضوع را باید باور کرد البته در حوزه هایی، چون تجارت و کشاورزی، اقتصاد مردمی شده، اما در حوزه‌های صنعت هنوز این امر تحقق پیدا نکرده است. سیاست‌های اصل ۴۴ نیز آن قدر بد اجرا شد که رقابت لازم را در اقتصاد محقق نکرد.

رئیس مجلس شورای اسلامی ادامه داد: زمانی که اقتصاد انحصاری باشد استعداد‌ها بالفعل نمی‌شود بنابراین این نقص باید رفع شود. از سوی دیگر ساختار ناقص بودجه ریزی باید اصلاح شود، چراکه متاسفانه نظام بودجه ریزی ما قدیمی است و با این نظام همچنان درگیر مشکلات خواهیم بود. کوچک کردن دولت نیازمند اصلاح نظام بودجه ریزی است.

دکترلاریجانی تاکید کرد: نداشتن تئوری آمایش سرزمین از مهم‌ترین چالش‌های پیش رو است، ما به هر دلیلی بدون داشتن سند آمایش سرزمین نمی‌توانیم توسعه هماهنگ و متناسب با ارزش‌های منطقه‌ای ایجاد کنیم. در همه قوانین برنامه‌های توسعه این موضوع ذکر شده، اما هیچ سندی تاکنون نوشته نشده است. سند آمایش سرزمینی در تحقق عدالت و پویایی نظام اقتصادی تاثیرگذار است. در بخش دیگری از بیانیه نیز به مشکلات اقتصادی به دلیل تحریم‌های خارجی اشاره شده است.

رئیس مجلس شورای اسلامی در ادامه به مسئله معنویت و اخلاق به عنوان نکات مورد توجه در بیانیه گام دوم انقلاب پرداخت و گفت: معنویت و اخلاق در حوزه فرد و اجتماع تاثیرگذار است. با در نظر گرفتن نظریه علامه طباطبایی جامعه روح دارد و این روح کسالت، میرایی و زنده بودن در خود دارد لذا حقوقی بر آن حاکم است بنابراین همان طور که برای تکامل انسان‌ها نظامی را قائلیم برای جامعه نیز به همین صورت است. اخلاق و معنویت به صورت ذاتی دستوری نیستند؛ این حقیقتی است که شهید مطهری نیز درباره آن گفتند "بسیاری از مسائل مانند مسائل ایمانی اجبار بردار نیستند و حکمرانان بدانند برخی مسائل در مصالح اجتماع به عنوان اجبار مطرح می‌کنند تکامل در فرد و جامعه ایجاد نمی‌کند".

دکترلاریجانی تاکید کرد: اخلاق و معنویت دستوری نیست و این نکته حائز اهمیتی است که رهبری در بیانیه گام دوم مطرح کردند البته زمینه آن را باید فراهم کرد تا افراد درست انتخاب کنند بنابراین نقش جامعه باید بسترسازی باشد. مسئله عدالت از دیگر مسائل مهمی است که در بیانیه مورد توجه قرار گرفته و طبق آن در صدر همه اهداف الهی است. ارسال رسل نیز برای قسط و عدل آمده است. عدالت مفهوم مفصلی دارد و در حوزه‌های مختلف مطرح است. استقلال و آزادی نیز از موضوعات دیگر است و بنابر فرمایش رهبری عطیه الهی هستند.

وی افزود: دلیل اهمیت آزادی این است که اگر آزادی در جامعه رخ ندهد استعداد‌ها شکوفا نمی‌شود، در همین مقوله نیز بحث فطرت مهم است. در ارتباط با استقلال نیز ایشان تاکید کردند که نباید آن را به معنای زندانی کردن سیاست اقتصاد شناخت. در زمینه‌هایی باید استقلال داشته باشیم به ویژه با دشمنانی که جمهوری اسلامی ایران دارد در حوزه کالا‌های اساسی این امر ضروری است.

رئیس مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: در حوزه صنعت و معدن باید خودکفا باشیم، زیرا در غیر این صورت عامل خلل برای کشور ایجاد می‌شود البته در بخش‌هایی داد و ستد‌های بین المللی لازم است.

دکترلاریجانی در پایان تاکید کرد: دبیرخانه دائمی بیانیه گام دوم انقلاب باید ایجاد و کار دانشگاهی در این زمینه تداوم یابد تا راه علاج ضعف‌های گذشته مشخص شود.