از نظر قرآن چه تفاوتى بين زنا و عقد موقت وجود دارد؟

قرآن كريم «زنا» را در رديف شرك به خدا و قتل نفس معرفى مى‏كند و براى حفظ جامعه، عقد موقت را به عنوان راهى بسيار مناسب و مطابق با حكمت براى انسان قرار داده است.

کد خبر: ۸۶۲۰۹

دوشنبه - ۰۸ شهريور ۱۳۸۹ / August 30, 2010

گروه معارف «شبكه خبر دانشجو»، اين پرسش را مى‏توان به دو بخش تقسيم كرد:

1. تفاوت بين زنا و ازدواج موقت از نظر قرآن چيست؟

2. زنا و عقد موقت از نظر فقه چه تفاوتى دارند؟

پيش از بيان تفاوت بين زنا و ازدواج موقت، مناسب است آن دو را تعريف كنيم.

در تعريف «زنا» گفته‏اند: «نزديكى با زن، بدون عقد شرعى را زنا گويند.» «المفردات، راغب اصفهانى، انتشارات كتابفروشى مرتضويه، چاپ 1362، ص 215» و در تعريف ازدواج موقت مى‏توان گفت: «نزديكى با زن با عقد شرعى كه مدت و مهر آن معلوم باشد.»

گناه بزرگ

قرآن كريم «زنا» را در رديف شرك به خدا و قتل نفس معرفى مى‏كند. «فرقان، 68» در اين باره ابن عباس حديثى نقل مى‏كند از پيامبر گرامى (ص): سوال كردم، كدام گناه از همه گناهان بزرگ‏تر است؟ حضرت فرمود: اين‏كه براى خداوند شريكى قرار دهى، در حالى كه او تو را خلق كرده است؛ بعد گفتم: بعد از آن كدام گناه؟ فرمود: اين‏كه به قتل برسانى فرزند خود را به خاطر ترس از اين‏كه با تو هم غذا شود. بعد پرسيدم: بعد از آن كدام گناه؟ فرمود: اين‏كه با زن همسايه‏ات زنا كنى. « مجمع البيان، طبرسى، انتشارات كتابخانه آيت الله مرعشى، سال 1355، ص 179»

قرآن كريم در مذمت و تقبيح عمل زنا مى‏فرمايد: «وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنَى إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَهً وَسَاءَ سَبِيلًا « اسراء، 32»؛ و نزديك زنا نشويد؛ [چرا] كه آن، زشتكارى است، و بد راهى است.»

خداوند در اين آيه، «زنا» را عملى بسيار زشت و ناپسند و راهى بسيار بد و خطرناك معرفى مى‏كند و مى‏فرمايد: هيچ‏كس حق ندارد به آن نزديك شود!

راهكار قرآنى براى سلامت جامعه‏

قرآن كريم براى حفظ جامعه، عقد موقت را به عنوان راهى بسيار مناسب و مطابق با حكمت براى انسان قرار داده است:

«فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَهً ... إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلِيماً حَكِيماً؛ «. نساء، 24»

و كسانى از زنان را كه (با مُتعه و ازدواج موقت) از او بهره مى‏بريد، پس مَهرشان را، در حالى كه واجب شده، به آنان بدهيد ... براستى كه خدا، داناى فرزانه است.»

از اين بخش از آيه استفاده مى‏شود كه اصل ازدواج موقت و صيغه، قبل از نزول اين آيه براى مسلمانان امرى مسلم بوده كه در اين آيه نسبت به پرداخت مهر توصيه مى‏كند. «. تفسير نمونه، ج 3، ص 372» در پايان آيه آمده است: و خداوند نسبت به مصالح بندگان آگاه و احكامش مطابق با حكمت است.

ازدواج موقت يك ضرورت اجتماعى‏

با توجه به اين‏كه غريزه شهوت يكى از غرايز نيرومند انسان است و نمى‏شود آن را از بين برد؛ زيرا خداوند آن را به خاطر حفظ بقاى انسان در نهاد او گذاشته است، بايد از طريق شرعى تعديل كرد. اكنون در بسيارى از محيطها و شرايط، افرادى به خاطرمشكلات مادى و يا به خاطر تحصيلات‏ طولانى قادر به ازدواج دائم نيستند و يا برخى افراد متأهل در مسافرت‏هاى طولانى كه با مشكل عدم ارضاى غريزه جنسى مواجه مى‏شوند، چكار بايد بكنند؟ آيا بايد اين غريزه خدادادى را سركوب كنند و راه راهبان را پيش بگيرند؟- اسلام به اين امر راضى نيست- و يا بايد آزاد و بى‏بند و بار باشند؟ در اين‏جا راه سومى نيز هست كه نه مشكلات ازدواج دائم را به دنبال دارد و نه به سركوب غريزه جنسى مى‏انجامد و نه آن بى‏بند و بارى را در پى دارد و آن ازدواج موقت (صيغه) است كه اسلام آن را پيش روى ما گذاشته است؛ بنابراين، در صورت ضرورت و اضطرار مى‏توان بدان عمل كرد.»

تفاوت‏هاى زنا و عقد موقت

1. عمل «زنا» به تعبير قرآن (إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَهً وَسَاءَ سَبِيلًا) « اسراء، 32» عمل زشت و بد راهى است و ازدواج موقت از روى حكمت و علم خداوند به مصلحت بندگان است: «إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيماً حَكِيماً».

2. بر اثر اين عمل زشت اگر فرزندان نامشروعى ب ه‏وجود آيند، بين آنان هيچ‏گونه ارتباطى وجود نخواهد داشت و خودشان را نسبت به يكديگر بيگانه قلمداد خواهند كرد؛ چرا كه از اصالت خانوادگى، عاطفه و محبت كه موجب ارتباط و اتصال است، برخوردار نمى‏باشند؛ اما در ازدواج موقت اگر صاحب‏ فرزند شوند چون شرعى و قانونى است، با فرزندانى كه از ازدواج دائم به دنيا مى‏آيند، هيچ تفاوتى ندارند.

3. عمل زنا غالباً همراه با اضطراب و ترس است، به ويژه براى كسانى كه اهل ايمان باشند، حال اگر فرزندى به وجود آيد طبعاً اضطراب و دلهره در فرزند تاثير مى‏گذارد كه اين خود مشكلات جسمى و روحى- روانى براى وى به بار مى‏آورد؛ اما نزديكى بر اساس عقد موقت چون شرعى و قانونى است و قرآن آن را مباح دانسته، مفاسد مذكور را به همراه نخواهد داشت.

4. فرزندان نامشروع خودشان را به كسى و جايى منتسب نمى‏دانند و خود را معلول شهوات و غرايز جنسى يك عده شهوت‏ران مى‏دانند؛ در نتيجه‏ روشن است كه در جامعه بحران آفرينى مى‏كنند، به طورى كه امنيت و آسايش از جامعه سلب خواهد شد، ولى مقاربت مشروع آن عواقب سوء را به دنبال نخواهد داشت.

فرزند نامشروع سرنوشت خود را در آينده مبهم مى‏داند، ولى فرزند قانونى و شرعى اين‏گونه نيست؛ زيرا از اصالت خانوادگى بهره‏مند و نسب وى براى ديگران معلوم است. ممكن است گفته شود: با ايجاد كانون‏هاى تربيتى چه بسا بشود مشكلات مذكور را حل كرد؛ اما بايد دانست كه ممكن است در يك مقطع زمانى با محبت و عاطفه‏هاى مجازى از بروز مشكلات پيش‏گيرى كرد، ولى از آن‏جا كه آنان از نعمت محبت و عاطفه واقعى محروم‏اند مشكلات تربيتى و اخلاقى همچنان باقى مى‏ماند.

5. ارتباط زن و مرد در قالب ازدواج موقت خود به خود روابط زناشويى را مديريت مى‏كند و از ارتباط با افراد متعدد كاسته مى‏شود و همين كه اين روابط در چهارچوبى نظام‏مند شد، به طور طبيعى از بسيارى از بيمارى‏هاى مقاربتى و ... كاسته مى‏شود و بهداشت جسم و روانِ زن و مرد و جامعه را به ارمغان مى‏آورد.

با توجه به تفاوت‏هايى كه بين زنا و ازدواج موقت بيان شد، حكمت اين مطلب روشن مى‏شود كه چرا قرآن از عمل زنا نهى كرده و عقد موقت را مباح و جايز دانسته است.

/انتهاي پيام/