براي نخستين بار در دانشگاه تبريز صورت گرفت

ساخت نوعي بيوسنسور بيولوژيكي براي تشخيص زودهنگام بيماري‌هاي ژنتيكي و متابوليكي

پژوهشگران دانشگاه تبريز براي نخستين بار در كشور موفق به طراحي و ساخت نوعي بيوسنسور بيولوژيكي براي تشخيص زودهنگام بيماري‌هاي ژنتيكي و متابوليكي در انسان شدند.

کد خبر: ۸۶۲۳

چهارشنبه - ۰۶ شهريور ۱۳۸۷ / August 27, 2008

به گزارش گروه علمي- آموزشي «شبكه خبر دانشجو»، دكتر مريم شجاعي، عضو هيئت علمي دانشكده علوم طبيعي دانشگاه تبريز گفت: بروز بيماري‌ها ژنتيكي و متابوليكي در انسان با افزايش يا تجمع بيومواد ويژه در مايعات بدن همراه است كه در اكثر موارد عقب افتادگي ذهني از عوارض لاينفك آنها است.

وي افزود: اندازه گيري و تعيين غلظت اين بيوماركرها مي‌تواند به عنوان معياري براي تشخيص بيماري و در نتيجه درمان بموقع آن در نظر گرفته شود.

شجاعي با اشاره به اينكه در سال‌هاي اخير، تحقيقات در زمينه ساخت بيوسنسورها به عنوان حسگرهاي زيستي بسرعت رشد كرده است، اظهار داشت: اين امر ناشي از تفاضاهاي مشتري محور براي ساخت بيوسنسورهاي كارآمدتر، بويژه براي كاربردهاي تشخيصي و باليني است.

عضو هيئت علمي دانشكده علوم طبيعي دانشگاه تبريز با اشاره به انواع بيوسنسورها تصريح كرد: بين انواع بيوسنسورها، علاقه مندي ويژه اي براي استفاده از بيوسنسورهاي پيزوالكتريك وجود دارد كه اغلب با عنوان بيوسنسورهايي بر پايه كوارتز كريستال نانوبالانس شناخته مي‌شوند؛ كه با اعمال پوشش‌هاي مناسب مانند پليمر بر روي الكترودهاي كوارتز، بيوسنسورهايي با حساسيت بالا از اين الكترودها قابل تهيه است.

وي ويژگي‌هاي عملكرد اين بيوسنسورها را برشمرد و گفت: علكرد اين بيوسنسور كاملاً انتخابي است؛ به طوري كه فقط به مولكول موردنظر پاسخ مي‌دهد، بنابراين از انجام واكنش با ساير مواد موجود در محيط جلوگيري مي‌شود.

شجاعي مزاياي تكنيك‌هاي مختلف به كار گرفته شده در اين زمينه را يادآور شد و اذعان داشت: براي اين منظور از تكنيك‌هاي مختلفي مانند گاز كروماتوگرافي، گاز كروماتوگرافي اسپكترومتري جرمي و تكنيك كروماتوگرافي مايع با كارايي بهره گرفته مي‌شود؛ كه اين روش‌ها هر چند داراي دقت بسيار بالايي هستند، ولي اغلب آنها پرهزينه و وقت گير، و كار با آنها نيازمند مهارت‌ها و تخصص‌هاي ويژه اي است.

عضو هيئت علمي دانشكده علوم طبيعي دانشگاه تبريز افزود: در چنين شرايطي نياز به تكنيك‌هاي ساده، سريع، پايدار و گزينش پذير براي شناسايي و اندازه گيري اين نوع بيوماركرها كاملاً احساس مي‌شود.

وي استفاده از بيوسنسورهاي كوارتز كريستال نانوبالانس را به دليل مزاياي متعدد از جمله ارزاني، پاسخ دهي سريع و نيز حساسيت جرمي بسيار بالا مفيد ارزيابي كرد و گفت: در اين كار پژوهشي با بكارگيري اين تكنيك موفق به طراحي و ساخت بيوسنسوري شده ايم كه مي‌تواند با گزينش پذيري مناسب، بيومولكول‌هاي فنيل آلانين و هيستيدين را در بيماران مبتلا به فنيل كتون اوريا و هيستيدينميا در مراحل بسيار اوليه شناسايي كند.

شجاعي با اشاره به اينكه استفاده از اين ايده براي طراحي بيوسنسور اولين بار در ايران صورت گرفته است، خاطرنشان كرد: طراحي اين سيستم مي‌تواند راهگشاي مسير جديدي براي توسعه ساير بيوسنسورها - كه امروزه اهميت فوق العاده اي را در علوم مختلف، خصوصاً علوم پايه و پزشكي دارد - باشد.

لازم به ذكر است، اين پروژه طي يك سال با همكاري مشترك آزمايشگاه بيوشيمي دانشكده علوم طبيعي، آزمايشگاه بيوشيمي گروه علوم جانوري و آزمايشگاه پژوهشي تكنولوژي پليمر دانشكده شيمي دانشگاه تبريز، پروفسور عبدالرضا ميرمحسني، استاد دانشگاه و مريم فربودي، دانشجوي دوره دكتري انجام شده است./انتهاي پيام/