سياحت غرب (4)

انبار شكر بر زمين سوخته‌ كوبا

از زمان كوبا توسط انگليسى‌ها، اقتصاد اين كشور با نياز بيگانگان به شكر هماهنگ شد. بردگان ديگر به توليد كالاى مطلوب بازار جهانى مى‌پرداختند و از آن پس بيشتر ارزش اضافى توليدشان به جيب اليگارشى محلى و امپرياليست‌ها مى‌ريخت.

کد خبر: ۸۶۳۹۹

سه‌شنبه - ۰۹ شهريور ۱۳۸۹ / August 31, 2010

گروه انديشه؛ انگليسى‌ها در سال 1141ش بر هاوانا مستولى شدند. كشتزارهاى كوچك تنباكو و دامدارى، پايه‌هاى اقتصاد روستايى جزيره را تشكيل مى‌داد. هاوانا موقعيت استراتژيك و صنايع دستى توسعه‌يافته‌اى داشت و داراى كارخانه‌ ذوب فلزى بود كه توپ توليد مى‌كرد. كارگاه‌هاى كشتى‌سازى آن در آمريكاى لاتين اول بودند و به آن امكان توليد كشتى‌هاى تجارى و جنگى را در مقياس وسيعى مى‌دادند. ظرف يازده ماه تعداد واردات برده‌ اشغالگران بريتانيايى برابر تعداد برده‌هايى شد كه پيش از اشغال انگليسى‌ها ظرف پانزده سال به كوبا وارد كرده بودند. از اين تاريخ به بعد اقتصاد كوبا با نياز بيگانگان به شكر هماهنگ شد. بردگان ديگر به توليد كالاى مطلوب بازار جهانى مى‌پرداختند و از آن پس بيشتر ارزش اضافى توليدشان به جيب اليگارشى محلى و امپرياليست‌ها مى‌ريخت.

به كمك اسنادى گويا «مورنو فراخينالس» ماجراى افزايش شديد توليد شكر را در كوبا در دوران سلطه‌ انگليسى‌ها شرح داده است. انحصار تجارى اسپانيا در عمل از بين رفته بود. تصفيه‌خانه‌ها همه چيز را، از انسان گرفته تا زمين جذب مى‌كردند. كارگران كارگاه‌هاى كشتى‌سازى و كارخانه‌ي ذوب فلز و صنعتگران بى‌شمارى كه سهم اساسى در توسعه‌ صنعتى داشتند در تصفيه‌خانه‌هاى شكر به كار پرداختند. اراضى خرده مالكان روستايى كه در دشت‌ها تنباكو مى‌كاشتند و يا درخت ميوه پرورش مى‌دادند به كشت نيشكر اختصاص يافت و خود آنان به توليد شكر پرداختند.

كشت بى‌رويه بارآورى خاك را از بين برد. در مزارع دودكش تصفيه‌خانه‌ها چندبرابر شد و هر تصفيه‌خانه جاى بسيارى را اشغال كرد. دود، اراضى مختص كشت تنباكو و بيشه‌ها و چراگاه‌ها را نابود كرد. در سال 1171ش. كوبا به وارد كردن مقادير فراوانى گوشت خشك كرده پرداخت، حال آنكه قبلاً صادركننده‌ آن بود. كشتى‌سازى‌ها و كارخانه‌ي ذوب فلز از بين رفت و توليد تنباكو متوقف شد. بردگان در شبانه‌روز بيست ساعت پياپى كار مى‌كردند. قدرت سلاطين قند بر زمين‌هاى سوخته تحكيم شد. در پايان قرن هفدهم همگام با افزايش بى‌رويه‌ قيمت شكر توسط بورس‌بازان بين‌المللى، خريد و فروش اراضى كشاورزى به يكى از منابع مهم درآمد تبديل شد. مى‌گويند كه مى‌شد تمام كوبا را در سايه‌ درختان بلند نخل و از ميان جنگل‌هاى انبوه سدر، ماهون، آبنوس و داگامه، طى كرد. درهاى كاخ شاهى مادريد كه با اين چوب‌ها ساخته شده‌اند تحسين بينندگان را بر مى‌انگيزند. اما هجوم شكر به سوزاندن متوالى زيباترين جنگل‌ها  كه خاك جزيره را پوشانده بود منجر شد.

در همين زمان درختان بزرگ جنگلى هم به يغما رفت. كوبا به خريدار اصلى چوب ايالات متحده تبديل شد. كشت بى‌رويه‌ نيشكر،  كشتى كه ساير كشت‌ها را نابود مى‌كرد نه تنها مستلزم امحاى جنگل بود، بلكه در درازمدت باعث فرسايش شديد خاك جزيره شد. جنگل‌ها طعمه‌ي شعله‌هاى آتش شد و نيشكر در فرسايش خاك بى‌دفاع تأخير روا نداشت و هزاران نهر نيز خشكيد.

/انتهاي پيام/