یادداشت دانشجویی |

افکار عمومی در انتظار شفافیت

مطالبه شفافیت از جمله شفافیت آرای نمایندگان در یکی دو سال گذشته از مهم‌ترین مطالبه‌ها از مجلس بوده است.

کد خبر: ۸۶۶۹۶۲

چهارشنبه - ۱۵ مرداد ۱۳۹۹ / August 05, 2020

گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، مصطفی صادقی؛ با گسترش روند فساد، عده زیادی از کارشناسان و خیرخواهان، شفافیت را به‌عنوان مهم‌ترین راه پیشگیری از فساد مطرح کردند. شفافیت به‌دلیل اینکه امکان نظارت عمومی بر فعالیت افراد را فراهم می‌کند بهترین گزینه برای پیشگیری از وقوع فساد است. به همین جهت مطالبه شفافیت در همه زمینه‌ها در دو سه سال اخیر مطرح شده است. رهبر انقلاب هم در ۳۰ مهرماه ۹۷ در حمایت از این مطالبه، آن را آموزه‌ای اسلامی دانستند و بر ضرورت شفافیت در همه امور به‌غیر از مسائل نظامی و امنیتی تاکید کردند.

يکي از زمينه‌هاي مهم شفافيت، شفافيت پارلماني است. شفافيت پارلماني به‌معناي شفاف‌شدن تمامي فرايندهاي جاري در مجلس، هدايا، مکاتبات، حقوق و آراي نمايندگان است. شفافيت مذاکرات و آراي کميسيون‌ها هم از جنبه‌هاي ديگر اين مسئله است.

در مجلس دهم طرحي براي شفافيت آراي نمايندگان مورد بحث و بررسي قرار گرفت. در نوبت اول اين طرح به ‌درخواست تعدادي از نمايندگان در مجلس اعلام وصول شد. اما ماجراي جالبي که درباره اين طرح اتفاق افتاد که خود از مويدات ضرورت شفافيت آرا بود.

حدود ۲۰۷ نماینده از اين طرح حمايت کرده بودند اما علي‌رغم حمايت اين تعداد از نمايندگان، فوريت بررسي اين طرح در مجلس فقط راي نياورد تا خود نشاني بر ضرورت شفافيت آراي نمايندگان باشد. اگر در همين موضوع، آراي نمايندگان شفاف بود حتما نمايندگان عملکرد ديگري مي‌داشتند و قول و فعل خويش را يکي مي‌کردند.

پس از رد فوريت اين طرح فشار زيادي از جانب افکارعمومي به مجلس وارد شد و متعاقب اين فشار و با فعاليت نمايندگان اصلاح‌طلب، طرح ديگري ارائه شد که طي آن همه نهادهاي تصميم‌گير شفاف مي‌شدند. البته فوريت اين طرح در مجلس دهم راي آورد اما در آن مجلس به سرانجام نرسيد.

با افتتاح مجلس يازدهم، طرح شفافيت آراي نمايندگان يکي از نخستين‌ طرح‌هايي بود که در اين مجلس اعلام وصول شد و به کميسيون آيين‌نامه ارجاع شد. روز سه‌شنبه هم خبر تصويب کليات اين طرح در کميسيون آيين‌نامه منتشر شد.

طبعا انتشار اين اخبار، اميدوارکننده است هرچند اين طرح بايد در صحن مورد بررسي قرار بگيرد و به‌دليل اينکه اصلاح آيين‌نامه است نياز به راي دوسوم نمايندگان دارد و در انتهاي فرايند بايد ببينيم دستپخت مجلس چه مي‌شود.

ذکر دو نکته در اين زمينه ضروري است:

متاسفانه در اين طرح به شفافيت کميسيون‌هاي مجلس آنچنان که شايد و بايد پرداخته نشده است. صرفا بيان شده که خبرنگار صدا و سيما از جلسات کميسيون‌ها گزارش تهيه کند. يکي از نقاط هميشه تاريک مجلس ها کميسيون‌ها هستند که متاسفانه هميشه جلساتشان پشت درهاي بسته برگزار مي‌شود و اطلاع عموم مردم از فعاليت کميسيون‌ها صرفا به اخباري که نمايندگان به رسانه‌ها مي‌دهند محدود شده است. درحالي‌که نقش کميسيون‌ها در فرايند قانونگذاري بسيار مهم است و مي‌بايست جلسات کميسيون‌ها علني باشد و ورود خبرنگاران به آن آزاد باشد. مضافا اينکه مي‌شود جلسات کميسيون‌ها را به‌صورت زنده براي مردم پخش کرد تا ايشان از چند و چون آنچه بر سر طرح‌ها و لوايح مي‌رود آگاه شوند.

شفافيت در بقيه شئون نمايندگان نبايد مغفول واقع شود. شفافيت حقوق و دريافتي نمايندگان، شفافيت و تمرکز مکاتبات نمايندگان و شفافيت هداياي دريافتي از جنبه‌هايي است که نبايد از آن غافل شد و به ‌موازات شفافيت آرا مي‌توان آنها را هم در دستور کار قرار داد.

مصطفی صادقی - فعال دانشجویی

انتشار یادداشت‌های دانشجویی به معنای تأیید تمامی محتوای آن توسط «خبرگزاری دانشجو» نیست و صرفاً منعکس کننده نظرات گروه‌ها و فعالین دانشجویی است.