و ننزل من القران ما هو شفاء.....

منظور از شفاء بودن قرآن چيست؟

قرآن براى بيماريهاى اعتقادى، روحى، روانى، اخلاقى و اجتماعى به صورت مستقيم دستور دارد، حتى هدف از نزول خود را نجات انسانها از بيمارى اعتقادى و روحى و اخلاقى مى‏داند.

کد خبر: ۸۶۸۳۴

شنبه - ۱۳ شهريور ۱۳۸۹ / September 04, 2010

گروه معارف «شبكه خبر دانشجو»، شفا بودن قرآن در آيات متعددى مطرح شده است، بخشى از آيات چنين است:

«وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَهٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَلَا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَسَاراً؛ «سوره‏ى اسراء، آيه‏ى 82» و از قرآن آنچه شفا و رحمت است براى مؤمنان، نازل مى‏كنيم؛ و ستمگران را جز خسران (و زيان) نمى‏افزايد».

«يَا أيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُم مَوْعِظَهٌ مِن رَبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِى الصُّدُورِ وَهُدىً وَرَحْمَهٌ لِلْمُؤْمِنِينَ؛ « سوره‏ى يونس، آيه‏ى 57؛ با تعبير ديگر: سوره‏ى فصلت، آيه‏ى 44» اى مردم! اندرزى از سوى پروردگارتان براى شما آمده است؛ و درمانى براى آنچه در سينه‏هاست؛ (درمانى براى دل‏هاى شما؛) و هدايت و رحمتى است براى مؤمنان».

در اينجا لازم است به چند مطلب اشاره شود.

الف: مفهوم‏شناسى‏

واژه «شفاء» به معناى صحت و سلامت است «قاموس قرآن، سيد على اكبر قرشى، ذيل ماده شفاء» و در مقابل آن بيمارى، عيب و نقص مى‏آيد.

ب: بيمارى‏هاى انسان‏

با بررسى ابعاد مختلف انسان در مى‏يابيم: كه هر فردى دو بعد جسمى و روحى دارد و هر كدام ممكن است در معرض بيمارى قرار بگيرند و بيمارى در هر بُعد موجب اختلال در كارايى ابعاد ديگر انسان شود، لذا مى‏توان بيمارى‏ها را به سه نوع (1. اعتقادى؛ 2. روحى- روانى؛ 3. جسمى.) تقسيم كرد:

1. قرآن و درمان بيماريهاى اعتقادى‏

نزول قرآن در مرحله‏ى اوّل براى درمان بيماريهاى اعتقادى مردم بود تا آنها را از شرك و كفر و تاريكى به توحيد و اسلام و روشنايى ببرد. قرآن در آيات متعددى هدفش را خروج بشر از ظلمت جهل به نور دانش، از كفر به نور ايمان، از ظلمات ستمگرى به نور عدالت، از فساد به صلاح، و از گناه به نور تقوى معرفى مى‏كنند. « سوره‏ى ابراهيم، آيات 5 و 1؛ سوره‏ى مائده، آيات 15 و 14 و ر. ك به: قرآن در قرآن، مهدى احمدى، ص 232»

امراض اعتقادى و قلبى از امراض جسم شديدترند، لذا قرآن شفاء و رحمت‏ است؛ يعنى براى امراض اعتقادى (مانند كفر، نفاق و شرك) درمان مى‏باشد و در نفوذ شناخت، توحيد و ... در قلب رحمت است.

2. قرآن و درمان بيماريهاى روحى‏

براى رعايت اختصار به دو بخش از اين بيماريها مى‏پردازيم.

بيماريهاى روحى و اخلاقى، شباهت زيادى به بيماريهاى جسمى دارند؛ هر دو كشنده‏اند و نياز به درمان و پرهيز دارند. قرآن نسخه حيات بخشى است براى آنان كه مى‏خواهند با كبر، غرور، حسد و نفاق به مبارزه برخيزند. همچنين براى برطرف كردن ضعف و ترس، اختلاف و پراكندگى‏و وابستگى كامل به ماديات و شهوت، شفا بخش است. « تفسير نمونه، مكارم شيرازى، ج 12، ص 239»

حضرت على (ع) درباره شفا بخش بودن قرآن مى‏فرمايد: «از اين كتاب بزرگ آسمانى براى بيماريهاى خود شفا بخواهيد و براى حل مشكلاتتان از آن يارى بخواهيد، زيرا در اين كتاب درمان بزرگ‏ترين دردها است؛» « نهج البلاغه، خ 176، و در خطبه‏ى 156 و 158 با تعابير ديگر به شفا بخش بودن قرآن اشاره دارد»

بهترين دليل براى اثبات شفابخشى قرآن براى بيماريهاى اخلاقى مقايسه وضع عرب جاهلى با تربيت شدگان مكتب پيامبر (ص) در آغاز اسلام است. چگونه آن قوم جاهل كه انواع بيمارى‏هاى اجتماعى و اخلاقى سر تا پاى وجودشان را فرا گرفته بود، با استفاده از اين نسخه شفابخش درمان يافتند چنان قوى شدند كه‏ هيچ نيرويى نمى‏توانست در برابرشان ايستادگى كند. « الميزان، علامه طباطبايى، ترجمه همدانى، ج 13، ص 306»

ب. بيماريهاى روانى:

برخى از روانشناسان با تحقيق در آيات قرآن دريافته‏اند كه قرآن تاثيرزيادى بر روان انسان مى‏گذارد. آنان شفابخشى قرآن را با علوم تجربى مقايسه نموده‏اند. و نتايج حاصل از آن را با عنوان تاثير قرائت قرآن بر بهداشت روانى انسان منتشر كرده‏اند:

آرى! دستورها و توصيه‏هاى قرآن، اثر بسزايى در بهداشت روانى، فردى و اجتماعى دارد. تا جايى كه مى‏توان گفت عمل به توصيه‏هاى قرآن، بالاترين و بهترين نسخه‏بهداشت روانى است. براى نمونه به برخى از آيات و اثر آنها اشاره مى‏كنيم.

1. مداومت بر قرائت قرآن، نقش موثرى در رويارويى با اضطراب دارد. فهم قرآن نيز در مقابله با اضطراب مؤثر است. «ر. ك. به مقالات همايش نقش دين در بهداشت روان، دانشگاه علوم پزشكى، آذر 1376، ص 88»

2. نتيجه تحقيقى كه از 60 دختر به دست آمد، نشان داد رويارويى ميزان اضطراب و گرايش به افسردگى در گروهى كه طى 6 ماه روزانه حداقل نيم ساعت به قرائت قرآن مى‏پرداختند، به طور چشمگيرى كمتر از ديگران است. «همان، ص 79»

3. دميدن روح اميد، و دورى از يأس و اثر آن در كاهش افسردگى. «سوره‏ى يوسف، آيه‏ى 87»

4. دعوت قرآن به صبر و اثر آن در كاهش فشارهاى روانى. « سوره‏ى بقره، آيات 153 و 155 و سوره‏ى آل عمران، آيه‏ى 200»

5. دعوت قرآن به توكل به خدا «سوره‏ى احزاب، آيه‏ى 3 و سوره‏ى آل عمران، آيه‏ى 159» و نقش آن در آرامش انسان.

6. ياد خدا و آرامش دل. «سوره‏ى اسراء، آيه‏ى 24 و سوره‏ى بقره، آيه‏ى 83»

7. ممنوع بودن خودكشى در دين « سوره‏ى نور، آيه‏ى 31 و سوره‏ى احزاب، آيه‏ى 59» و پايين آمدن آمار خودكشى در جوامع اسلامى.

8. احترام و محبت به پدر و مادر «سوره‏ى طه، آيه‏ى 14» و تاثير آن در سلامت خانواده.

9. حجاب براى زنان و سلامتى روانى. «سوره‏ى نور، آيه‏ى 31؛ سوره‏ى احزاب، آيه‏ى 59»

10. نماز و آرامش روانى. «سوره‏ى طه، آيه‏ى 14»

11. ازدواج و تشكيل خانواده و تأمين آرامش فردى و سلامت محيط اجتماع. « سوره‏ى روم، آيه‏ى 21»

12. ممنوعيت سوء ظن، تجسس و غيبت، و اثرات آن بر سلامتى جامعه و شخصيت افراد. «سوره‏ى حجرات، آيه‏ى 12- 11»

به عبارت ديگر مى‏توان گفت: همهى دستورهاى الهى به نوعى براى آرامش فردى، اجتماعى و رشد و بالندگى فرد و جامعه است. «ر. ك. به خلاصه مقالات همايش نقش دين در بهداشت روان، دانشگاه پزشكى تهران، 1376 آذر ماه»

3. قرآن و درمان بيمارى جسمى‏

قرآن كتاب بهداشت و پزشكى نيست، بلكه كتابى براى تربيت معنوى است و اگر به مطالب پزشكى و بهداشتى و علمى اشاره‏اى دارد، به خاطر اين است كه:

1. راه خداشناسى را هموار كند.

2. حس كنجكاوى بشر را تحريك نمايد تا در زمينه علوم تجربى رشد كند و در پى كشف آن برآيند.

3. اعجاز علمى قرآن را به اثبات برساند.

4. و علت مهم‏تر اينكه به خاطر پيوستگى نيازهاى جسمى و روحى و تاثير آنها بر هم، قرآن لازم مى‏داند به بهداشت جسمى نيز توجه ويژه كند، زيرا در كمال روحى او تاثير دارد، لذا قرآن براى تامين سلامتى و بهداشت جسم مطالبى بيان فرموده است كه اگر در حد اعجاز علمى نباشد، قطعاً برخى از آنها جزء شگفتيهاى علمى مى‏باشد. براى مثال:

الف: بهداشت غذايى: خوردن غذاهاى پاك « سوره‏ى بقره، آيه‏ى 172»،

ممنوعيت غذاهاى غيربهداشتى « سوره‏ى اعراف، آيه‏ى 175»،

اسراف نكردن در غذا « همان، آيه‏ى 31»،

دورى از گوشت مردار «سوره‏ى انعام، آيه‏ى 145»،

گوشت خوك و خوردن خون «سوره‏ى بقره، آيه‏ى 173»،

شراب. «سوره‏ى همان، آيه‏ى 219» ....

ب: بهداشت شخصى (جسمى): وضو، «سوره‏ى مائده، آيه‏ى 6»

غسل، «همان»

طهارت لباس، « سوره‏ى مدثر، آيه‏ى 4»

پاكيزگى محيط زيست «سوره‏ى حج، آيه‏ى 26» و ...

ج: بهداشت مسائل جنسى: ممنوعيت آميزش با زنان در عادت ماهيانه «سوره‏ى بقره، آيه‏ى 222» دورى از زنا «سوره‏ى اسراء، آيه‏ى 32» از لواط «سوره‏ى اعراف، آيات 81- 80» از استمناء و .... «سوره‏ى مومنون، آيات 7- 5»

د. عسل و درمان بيماريهاى جسمى. « سوره‏ى نحل، آيات 69- 68»

ه. روزه و درمان بيمارى‏هاى جسمى. «سوره‏ى احزاب، آيات 35»

و. تاثير آواى قرآن بر كاهش دردهاى جسمى بعد از عمل جراحى. «ن. ك. به استعانت از قرآن كريم در شفاى جسمانى، عليرضا نيكبخت نصر آبادى، 1378»

نتيجه: قرآن براى بيماريهاى اعتقادى، روحى، روانى، اخلاقى و اجتماعى به صورت مستقيم دستور دارد، حتى هدف از نزول خود را نجات انسانها از بيمارى اعتقادى و روحى و اخلاقى مى‏داند.، اما براى درمان بيماريهاى جسمى و بهداشت فردى و اجتماعى دستوراتى به صورت اشاره و در در قالب بايد و نبايد (حرام و حلال) و هست و نيست (ارشادى) بيان كرده است.

معرفى كتاب‏

1. اسلام و بهداشت روان، مجموعه مقالات همايش نقش دين در بهداشت روان، نشر معارف.

2. استعانت از قرآن كريم، عليرضا نيك بخت، نشر قبله، تهران.

3. پژوهشى در اعجاز علمى قرآن، دكتر محمد على رضائى اصفهانى، 2 ج، انتشارات مبين.

4. آموزه‏هاى تندرستى در قرآن، حسن رضا رضائى، انتشارات عطر آگين.

5. طب در قرآن، دكتر عبدالحميد دياب، دكتر قرقوز، ترجمه چراغى، انتشارات حفظى.

6. اولين پيامبر آخرين دانشگاه، دكتر پاك‏نژاد، ج 4 و 5 و 6، كتابفروشى اسلامى.

7. تفسير نمونه، مكارم شيرازى، دارالكتب اسلاميه، تهران، ج 12، ص 239. ذيل آيات فوق.

/انتهاي پيام/